Sắp công bố Nobel Hòa bình, chuyên gia nhận định về khả năng ông Trump đoạt giải

Ngày 1-10, Hãng tin Reuters dẫn nhận định của các chuyên gia cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ không giành giải Nobel Hòa bình năm nay khi đang dính vào cuộc chiến với Iran, nhưng ảnh hưởng của ông vẫn sẽ tác động đến cơ quan lựa chọn người đoạt giải.

Giải thưởng năm ngoái - được trao cho lãnh đạo phe đối lập Venezuela Maria Corina Machado - là một trường hợp đặc biệt trong lịch sử 125 năm của giải Nobel, trong bối cảnh ông Trump liên tục vận động để được trao giải. Vài tuần sau, bà Machado đã tặng huy chương Nobel bằng vàng cho ông Trump, nhằm giành được sự ủng hộ từ ông cho những nỗ lực của bà tại Venezuela.

Theo ông Haakon Gjerloew, quyền Giám đốc Viện Nghiên cứu hòa bình Oslo, Ủy ban Nobel Na Uy (gồm 5 thành viên do Quốc hội Na Uy bổ nhiệm) năm nay sẽ phải cân nhắc kỹ việc lựa chọn một người có thể chịu được sức ép từ ông Trump.

"Tôi nghĩ những diễn biến xung quanh giải Nobel Hòa bình năm ngoái, gồm cả việc bà Maria Corina Machado tặng huy chương cho ông Trump sau đó, sẽ ảnh hưởng đến một số cân nhắc mà họ đưa ra" - ông nhận định.

Vị này nói thêm: "Một trong những mối lo ngại của ủy ban có thể là liệu việc trao giải cho một người nào đó có khiến người này chịu sức ép từ ông Donald Trump hay không. Tôi nghĩ ủy ban sẽ cân nhắc liệu giải thưởng có gây hại nhiều hơn lợi hay không".

Theo các chuyên gia, điều đó đồng nghĩa với việc giải thưởng có thể sẽ được trao cho Giáo hoàng Leo XIV, Tòa án Hình sự quốc tế (ICC), Tòa án Công lý quốc tế (ICJ) hoặc bà Francesca Albanese (báo cáo viên đặc biệt của Liên hợp quốc về các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng). Người đoạt giải sẽ được công bố vào ngày 9-10.

Giáo hoàng Leo, vị Giáo hoàng đầu tiên sinh ra tại Mỹ, cho biết ông sẽ tiếp tục lên tiếng phản đối chiến tranh, sau khi Tổng thống Trump cho rằng ông "yếu đuối" vì chỉ trích cuộc xung đột Mỹ - Iran.

Thông điệp của Giáo hoàng về trí tuệ nhân tạo, việc ông ủng hộ đối thoại và giải quyết xung đột bằng biện pháp hòa bình, kêu gọi tôn trọng người di cư cùng các hoạt động nhân đạo có thể là cơ sở để ông được trao giải.

"Giáo hoàng không chỉ đơn thuần là một nhân vật tôn giáo. Ngài đã nổi lên như một nhà lãnh đạo tư tưởng hàng đầu" - ông Karim Haggag, Giám đốc Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm, bình luận.

Trong khi đó, bà Albanese, người Ý, đang chịu sức ép từ Mỹ và Israel do những chỉ trích của bà đối với cách Israel tiến hành cuộc chiến với phong trào Hồi giáo Hamas ở Dải Gaza và các hoạt động tại Bờ Tây.

Tuy nhiên, những diễn biến gây chấn động năm ngoái cũng có thể khiến Ủy ban Nobel Na Uy đi theo hướng ngược lại: lựa chọn một phương án an toàn, không gây tranh cãi, ít có khả năng làm phật lòng ông Trump.

Điều đó có thể đồng nghĩa với việc vinh danh Mạng lưới các nhóm ứng phó khẩn cấp (Emergency Response Rooms) của Sudan, một mạng lưới các nhóm cộng đồng ở Sudan cung cấp viện trợ trong nội chiến, hoặc Tổ chức cứu trợ trẻ em (Save the Children) vì giúp đỡ trẻ em trong các cuộc xung đột.

Theo các thông tin được công bố, ông Trump đã được lãnh đạo Campuchia, Israel và Pakistan đề cử. Tuy nhiên, ông Gjerloew cho rằng khả năng ông Trump được trao giải Nobel Hòa bình năm nay là "khá thấp".

Ông Trump chính thức lên tiếng về đề xuất mở lại eo biển Hormuz

Ngày 26-9, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo bác bỏ kế hoạch do Iran đề xuất về eo biển Hormuz, sau khi Tehran cho biết tuyến đường thủy này sẽ được mở lại trong vòng 7 ngày nếu Mỹ đáp ứng các điều kiện của Iran.