Sàn diễn lấp lánh có chỗ cho nghệ sĩ khuyết tật không?

Những người khuyết tật diễn trên sân khấu không hề "vênh" so với những diễn viên chuyên nghiệp, nhiều vở do các bạn khuyết tật làm hoàn toàn, các chương trình biểu diễn đều hết vé trước vài ngày là những tín hiệu đáng mừng tại Tuần lễ sân khấu và nghệ thuật trình diễn bao hàm 'Đồng cam cộng hưởng'.

Dẫu là vé phát miễn phí, sự quan tâm của công chúng dành cho chuỗi sự kiện 'Đồng cam cộng hưởng' cho thấy những sàn diễn chuyên nghiệp đang được mở ra nhiều hơn cho người khuyết tật.

Khi người khuyết tật ở vai người sáng tạo

Tuần lễ sân khấu và nghệ thuật trình diễn bao hàm 'Đồng cam cộng hưởng' diễn ra từ 20 đến 25-10 tại nhiều nhà hát, trung tâm văn hóa ở Hà Nội.

Tuần lễ do EUNIC Việt Nam, mạng lưới các Viện Văn hóa Quốc gia thuộc Châu Âu tại Việt Nam, Viện Goethe Hà Nội điều phối tổ chức.

Đây là sự kiện quy tụ các nghệ sĩ có và không có khuyết tật đến từ Việt Nam và quốc tế.

Trong sáu ngày, "Đồng cam cộng hưởng" mang đến tám tác phẩm biểu diễn từ kịch, múa đương đại, kịch không lời đến opera, hợp xướng và trình diễn; hai workshop' ba buổi tọa đàm và một chương trình chiếu phim tài liệu.

Trong hai ngày 20 và 21-10, công chúng đã được thưởng thức vở Giấc mộng đêm hè của William Shakespeare trong một phiên bản hiện đại. đạo diễn Beverly Blankenship đã dàn dựng cho các sinh viên Trường đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội và các bạn khuyết tật cùng đứng chung sân khấu.

Tối 22-10 là đêm hát của Hợp ca Hy Vọng với các thành viên là những người khiếm thị, do nghệ sĩ Tôn Thất Triêm và nghệ sĩ Xuân Thanh sáng lập.

Những ngày tiếp theo là những chương trình thú vị khác, với sự tham gia của người khuyết tật trong tất cả các dự án. Có dự án gần như hoàn toàn do người khuyết tật vận hành, đạo diễn hay diễn viên như vở Bến Tằm.

Đây là tác phẩm tốt nghiệp của Lên sàn, lớp diễn xuất dành cho người khiếm thị do đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp khởi xướng, sẽ diễn tại rạp Chuông Vàng tối 24-10. Diễn viên đều là người khuyết tật, đạo cụ, phục trang, hóa trang… đều do chính các bạn khuyết tật làm.

Dự án Lắng nghe điểm chạm (một dự án của Cuội Theater và CLB Thân Nghiệm từ TP.HCM), tất cả diễn viên là người khiếm thính và họ là người đồng sáng tạo với biên đạo Nion.

Dự án Kỳ quan của nhóm AwB (Art without Barriers), do nghệ sĩ khiếm thị Hoàng Văn Lý - sáng lập viên của nhóm, viết kịch bản.

Vở Những người mù lấy cảm hứng từ "Les Aveugles" của Maurice Maeterlinck, đạo diễn Nguyễn Trường Khang, phát triển dựa trên tiếng nói của các diễn viên khiếm thị và không khiếm thị.

Công nghiệp văn hóa có chỗ cho người khuyết tật?

Những tín hiệu về khán giả tại Tuần lễ sân khấu và nghệ thuật trình diễn bao hàm 'Đồng cam cộng hưởng' đặt ra câu hỏi liệu có chỗ cho người khuyết tật trên các nhà hát, các sàn diễn chuyên nghiệp, thậm chí đóng góp cho công nghiệp văn hóa?

Đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp - chỉ đạo sản xuất của "Đồng cam cộng hưởng" cho biết chị đầy tin tưởng vào "giấc mơ" người khuyết tật bước lên sân khấu bán vé.

Điều này ở nhiều nước đã làm được. Tại Việt Nam, lâu nay sân khấu của người khiếm thị hay khuyết tật nói chung, thường ở phố đi bộ hay các ngã tư đường để kiếm sống, hay trong một hội diễn bên trong chính cộng đồng người khuyết tật.

Nhưng gần đây, trong bộ phim 1982 của chị, đã có sự tham gia của những diễn viên khiếm thị thực sự.

Ngay như dự án Lắng nghe điểm chạm trình diễn trong khuôn khổ sự kiện Đồng cam cộng hưởng lần này, những buổi diễn gần đây của nhóm AwB tại TP.HCM đều bán hết vé.

Nguyễn Hoàng Điệp cho biết theo dõi các dự án nghệ thuật có người khuyết tật diễn xuất cùng các diễn viên chuyên nghiệp, bằng góc nhìn của một khán giả, một đạo diễn khó tính, chị nhận thấy không có độ vênh về diễn xuất giữa các diễn viên sân khấu chuyên nghiệp và diễn viên người khiếm thị.

Thậm chí, trong phim 1982, các diễn viên khiếm thị đóng hay tới mức khiến chị phải thốt lên "chỉ có họ mới diễn được như thế", chứ người không khuyết tật không làm được.

"Ban đầu làm việc cùng những người khuyết tật với ý định mở thêm cơ hội làm nghệ thuật cho họ.

Làm rồi, tôi nhận ra không phải mình đang mở cánh cửa nghệ thuật cho những người khuyết tật bước vào mà chính những người khuyết tật đã mở cánh cửa cho tôi và những người không khuyết tật được bước vào một thế giới rộng lớn hơn", đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp nói.

Chị tin tưởng sẽ ngày càng có nhiều cơ hội hơn cho những nghệ sĩ khuyết tật.

Ai được nghe danh ca Andrea Bocelli biểu diễn lần đầu tại Việt Nam?

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng xác nhận thông tin danh ca người Ý Andrea Bocelli sẽ lần đầu biểu diễn tại Việt Nam trong Vietnam Jazz Heritage Festival 2026, diễn ra tại Đà Lạt.