Trưa 8-6, bà Đinh Thị Trà - Phó giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Quảng Ngãi - cho biết đã có báo cáo gửi UBND tỉnh về kết quả kiểm tra, rà soát nội dung báo chí phản ánh liên quan đến tình trạng nợ bảo hiểm xã hội (BHXH) kéo dài tại Trung tâm Cung ứng dịch vụ công ích xã Đăk Hà.

Loạt sai phạm từ khi "còn huyện" dẫn đến nợ bảo hiểm xã hội kéo dài

Theo báo cáo, nguồn gốc vụ việc bắt đầu từ những sai phạm trong việc thực hiện chính sách tiền lương và đóng BHXH tại Trung tâm Môi trường và Dịch vụ đô thị huyện Đăk Hà (cũ), nay là Trung tâm Cung ứng dịch vụ công ích xã Đăk Hà.

Kết luận kiểm tra của BHXH tỉnh Kon Tum (cũ) ban hành năm 2020 xác định đơn vị này đã đóng BHXH không đúng mức lương thực tế đối với 32 người lao động trong suốt thời gian dài từ năm 2007 đến tháng 7-2020.

Việc không điều chỉnh mức đóng BHXH tương ứng với các lần tăng lương của người lao động đã dẫn đến phát sinh số tiền truy thu và tiền lãi lên tới gần 970 triệu đồng.

Trong đó, số tiền truy thu chênh lệch mức đóng hơn 635 triệu đồng và tiền lãi truy đóng hơn 334 triệu đồng.

Không chỉ vậy, cơ quan kiểm tra còn phát hiện hàng loạt tồn tại khác như chậm báo tăng lao động sau thời gian nghỉ thai sản, giữ 10 sổ BHXH của người lao động đã nghỉ việc trên 12 tháng, chi sai chế độ ốm đau cho người lao động và lưu trữ hồ sơ BHXH không đầy đủ đối với nhiều trường hợp.

Đáng chú ý, đơn vị còn áp dụng chưa đúng thang bảng lương đối với nhiều vị trí công việc nặng nhọc, độc hại như quét đường, thu gom rác tại bến xe, bến tàu, lái xe chuyên dùng vận chuyển rác thải... Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến mức đóng, mức hưởng BHXH cũng như các quyền lợi liên quan đến nghỉ hưu của người lao động.

Sau kết luận kiểm tra, UBND huyện Đăk Hà trước đây cùng cơ quan BHXH nhiều lần yêu cầu đơn vị khắc phục các sai phạm, truy đóng BHXH và xác định trách nhiệm của các cá nhân liên quan.

Đến nay, một phần hậu quả đã được khắc phục. Ông Phan Đức Thuyên, nguyên Giám đốc Trung tâm Môi trường và Dịch vụ đô thị huyện Đăk Hà (giai đoạn từ năm 2007 đến tháng 2-2015), đã tự nguyện nộp hơn 374 triệu đồng vào quỹ BHXH để khắc phục một phần trách nhiệm liên quan.

Đơn vị cũng đã hoàn trả khoản tiền chi sai chế độ, bàn giao các sổ BHXH còn giữ và thực hiện điều chỉnh hồ sơ đối với nhiều lao động. Tuy nhiên, việc khắc phục vẫn chưa hoàn tất.

Người lao động chờ giải quyết để đảm bảo quyền lợi

Theo Sở Nội vụ, tính đến ngày 30-4-2026, số tiền chậm đóng BHXH còn lại vẫn lên tới hơn 698 triệu đồng. Trong đó, số tiền nợ gốc hơn 379 triệu đồng và tiền lãi chậm đóng hơn 319 triệu đồng.

Khoản nợ kéo dài này đang ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của 28 người lao động khi chưa thể hoàn tất việc chốt sổ hoặc giải quyết đầy đủ các chế độ BHXH theo quy định.

Báo cáo cũng xác định ông Đặng Hùng Cường, nguyên Giám đốc Trung tâm Môi trường và Dịch vụ đô thị huyện Đăk Hà (cũ) trong giai đoạn từ tháng 3-2015 đến tháng 3-2023, chịu trách nhiệm chính đối với việc tiếp tục để xảy ra tình trạng đóng BHXH không đúng quy định và chưa khắc phục dứt điểm các sai phạm đã được kết luận từ năm 2020.

Theo Sở Nội vụ, đến nay cá nhân này chưa thực hiện khắc phục phần trách nhiệm tài chính liên quan.

Ngoài trách nhiệm của đơn vị sử dụng lao động, báo cáo cũng cho rằng BHXH huyện Đăk Hà trước đây có một phần trách nhiệm khi công tác quản lý, kiểm tra, đối chiếu dữ liệu và đôn đốc việc thực hiện nghĩa vụ BHXH chưa được thực hiện thường xuyên, dẫn đến các sai phạm kéo dài trong nhiều năm mới được phát hiện.

Lý giải nguyên nhân vụ việc chưa được xử lý dứt điểm, Sở Nội vụ cho biết các sai phạm phát sinh từ năm 2007, trải qua nhiều lần thay đổi lãnh đạo, nhiều lần điều chỉnh chính sách lao động và BHXH, đồng thời đơn vị liên tục sáp nhập, tổ chức lại bộ máy trong những năm gần đây.

Bên cạnh đó, đây là đơn vị sự nghiệp công ích có nguồn thu hạn chế, trong khi số tiền truy đóng và tiền lãi phát sinh lớn. Hiện pháp luật cũng chưa có quy định khoanh nợ hoặc miễn tiền lãi đối với các khoản nợ BHXH tồn đọng kéo dài phát sinh trước khi sắp xếp, tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập.

Sở Nội vụ kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, xác định rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân qua từng thời kỳ; xây dựng lộ trình xử lý dứt điểm khoản nợ BHXH còn tồn đọng, đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người lao động bị ảnh hưởng.

Công nhân môi trường bị nợ bảo hiểm kéo dài, chủ tịch tỉnh Quảng Ngãi chỉ đạo xử lý

Hơn 10 năm giữ gìn môi trường đô thị nhưng 35 công nhân Trung tâm Cung ứng dịch vụ công ích xã Đăk Hà lại rơi vào cảnh bị nợ bảo hiểm xã hội kéo dài. Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi đã yêu cầu kiểm tra, xử lý.