Rạch Thủ Đức sẽ được mở rộng gần gấp 3 lần, nạo vét sâu hơn 3m

Rạch Thủ Đức (phường Thủ Đức, TP.HCM) không chỉ nhận nước từ khu vực ven rạch, mà còn là nơi tập trung nước từ lưu vực rộng hơn. 

Khi mưa lớn, nước từ thượng lưu đổ về nhanh, trong khi lòng rạch có đoạn hẹp và cao độ khu dân cư phía hạ lưu thấp. Vì vậy, việc xử lý từng tuyến cống riêng lẻ khó giải quyết toàn bộ khả năng tiêu thoát nước.

Tăng sức chứa từ lòng rạch đến cửa xả

Theo kế hoạch, dự án có tổng vốn hơn 5.124 tỉ đồng, cải tạo khoảng 3km rạch, gồm 2.350m rạch Thủ Đức từ khu vực sau cầu Ngang đến sông Sài Gòn và 650m rạch Nhà Trà.

Những đoạn lòng rạch hiện rộng trung bình khoảng 11m sẽ được mở rộng lên đến 30m, gần gấp ba lần. Lòng rạch cũng được nạo vét từ cao độ khoảng xuống -3,5m, hai bờ được gia cố bằng cừ ván dự ứng lực.

Lòng rạch rộng và sâu hơn sẽ tăng không gian chứa nước, đồng thời tạo điều kiện để nước từ hệ thống thoát nước trong lưu vực đổ về nhanh hơn. Đây là khâu đầu tiên để giảm áp lực tại các điểm thấp khi mưa lớn.

Tuy nhiên, tăng sức chứa của lòng rạch chưa đủ nếu nước không thoát được ra sông. Vì vậy, tại cửa rạch ra sông Sài Gòn sẽ bố trí cống kiểm soát triều kết hợp trạm bơm.

Cống này giúp hạn chế nước triều từ sông dồn ngược vào khu dân cư. Ngược lại, khi mưa lớn, trạm bơm sẽ đẩy nước trong rạch ra sông. Công suất bơm hiện khoảng 7.200m³/h sẽ được nâng lên khoảng 120.000m³/h, tăng gần 17 lần.

Như vậy, các hạng mục được nối thành một hệ thống mở rộng liền mạch, nạo vét để tăng khả năng nhận và dẫn nước, kiểm soát triều để ngăn nước từ sông chảy ngược và trạm bơm để tăng khả năng đưa nước ra ngoài khi mưa lớn.

Dự án còn làm đường hai bên rạch rộng tối thiểu 13m, có vỉa hè, ít nhất hai làn xe, cùng đường thoát nước, chiếu sáng, hạ tầng kỹ thuật và cây xanh.

Triển khai từ năm 2027

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, khu vực rạch Thủ Đức có độ chênh cao gần 30m, khiến nước từ phía cao (hướng Bình Dương cũ) đổ nhanh về đây khi mưa lớn. Trong khi đó, một số tuyến thoát nước hiện hữu chỉ xử lý từng khu vực, chưa giải quyết được khả năng tiêu thoát của cả lưu vực.

Trước kia, cống cầu Ngang trên đường Kha Vạn Cân cũng được xác định là một điểm nghẽn trên tuyến nhưng đã được xây dựng cải tạo đầu năm 2026. Vì vậy, vấn đề căn cơ nhất hiện nay là nạo vét, mở rộng toàn tuyến rạch Thủ Đức từ khu vực sau cầu Ngang đến sông Sài Gòn.

Sau các đợt mưa gây ngập nặng tại khu vực rạch Thủ Đức gần đây, UBND TP.HCM yêu cầu đẩy nhanh thủ tục, rà soát, điều chỉnh quy hoạch trước ngày 30-11-2026. Đồng thời hoàn tất hồ sơ để thẩm định, phê duyệt hai dự án thành phần trong quý 4-2026, làm cơ sở bố trí vốn đầu tư công năm 2027.

Theo tiến độ dự kiến, năm 2026-2027 sẽ hoàn tất thủ tục, thiết kế và chuẩn bị đầu tư. Giai đoạn 2027-2030 giải phóng mặt bằng, lựa chọn nhà thầu và thi công, dự án dự kiến hoàn thành trong giai đoạn 2030-2031.

TP.HCM thúc tiến độ dự án hơn 5.100 tỉ đồng chống ngập chợ Thủ Đức và vùng lân cận

UBND TP.HCM yêu cầu đẩy nhanh thủ tục đầu tư dự án cải tạo rạch Thủ Đức, trong đó hai dự án thành phần phải được trình thẩm định, phê duyệt trong quý 4-2026, làm cơ sở bố trí vốn năm 2027.