Theo Hãng tin AFP, rạng sáng 28-8, Hoàng gia Na Uy thông báo Quốc vương Harald V - quân vương lớn tuổi nhất còn tại vị ở châu Âu - đã băng hà ở tuổi 89.

Thông cáo trên website hoàng gia nêu rõ: "Quốc vương Harald đã qua đời trong yên bình tại Bệnh viện Đại học Oslo vào 6h35 (giờ địa phương) sáng 28-8".

Trước đó, nhà vua nhập viện từ ngày 17-8 để điều trị nhiễm trùng máu.

Một người Na Uy với lối sống bình thường

Sinh năm 1937, Vua Harald V là người kế vị hoàng gia đầu tiên được sinh ra trên đất Na Uy trong gần 570 năm.

Suốt nhiều thế kỷ trước đó, Na Uy do Hoàng gia Thụy Điển và Đan Mạch cai trị, mới giành độc lập năm 1905. Theo Reuters, cả nước đã ăn mừng sự ra đời của ông.

Vua Harald V lên ngôi từ năm 1991, kế vị vua cha Olav V được yêu mến rộng rãi. Trong 35 năm trị vì, ông tiếp tục củng cố di sản hoàng gia, trở thành biểu tượng đoàn kết của quốc gia Bắc Âu này.

Theo AFP, Na Uy vốn là quốc gia đề cao sự bình đẳng đến mức nghi ngờ mọi biểu hiện phô trương. Trong bối cảnh đó, Vua Harald V luôn hiện lên với vẻ bình dị, khắc khổ, được xem là hình mẫu "gần như hoàn hảo" cho tâm tính ấy.

Trở về nước sau Thế chiến 2, thái tử trẻ khi đó chọn học trường công như bao trẻ em thường dân khác. Ông tiếp tục sống như vậy suốt cuộc đời, kể cả khi đã trị vì, theo kiểu "bình thường nhất có thể đối với một thành viên hoàng gia".

Ông tự lái xe, nhất là khi dự các sự kiện không nghi thức. Trước đó, ông từng mất chín năm đấu tranh với vua cha và giới thượng lưu Na Uy để giành quyền cưới bà Sonja Haraldsen, một thường dân.

Giống như bao thế hệ người Na Uy, nhà vua thích câu cá, săn bắn và trượt tuyết. Đáng chú ý, ông còn là cựu vận động viên chèo thuyền chuyên nghiệp, từng đại diện Na Uy dự Thế vận hội ba lần.

Tháng 2-2026, Đài phát thanh quốc gia Na Uy (NRK) công bố kết quả thăm dò cho thấy Hoàng gia Na Uy - vốn liên tục đối mặt bê bối trong vài năm qua - chỉ nhận 60% tỉ lệ ủng hộ từ công chúng. Dù vậy, riêng Quốc vương Harald V vẫn đạt 9,2 trên thang điểm 10.

Vị vua của những thời khắc quan trọng

Năm 2011, phần tử cực hữu bài Hồi giáo Anders Behring Breivik sát hại 77 người ở Oslo và trên đảo Utoeya. Nhà vua xuất hiện trên truyền hình với bài phát biểu nghẹn ngào: "Tôi tin chắc rằng tự do mạnh hơn nỗi sợ hãi. Tôi tin chắc vào một nền dân chủ và một xã hội Na Uy cởi mở".

Sau mỗi trận lũ lụt hay bão tố, ông cũng thường xuống tận hiện trường, gặp những người vừa mất nhà cửa, mất người thân.

Trong suốt thời gian trị vì, ông đã từng bước vận động Hoàng gia và đất nước Na Uy đến gần hơn những giá trị cấp tiến của thời hiện đại.

Nhân dịp kỷ niệm 25 năm trị vì vào năm 2016, ông đọc một bài diễn văn với thông điệp bao trùm mạnh mẽ: "Người Na Uy là những cô gái yêu cô gái, những chàng trai yêu chàng trai và những chàng trai cô gái yêu nhau". Ông nói thêm rằng họ "tin vào Chúa, vào Allah, vào vũ trụ và vào hư không".

Mới đây, khi đội tuyển bóng đá Na Uy công bố video đội hình chính thức dự vòng chung kết World Cup 2026 - lần đầu tiên sau 28 năm, họ đã biến đây thành sự kiện trọng đại của cả nước bằng cách mời nhà vua làm người dẫn chuyện.

Trong video, Vua Harald V tinh tế giới thiệu từng cầu thủ, đồng thời tự hào kể về đất nước, con người và những giá trị truyền thống của Na Uy.

Những năm cuối đời, Quốc vương Harald V vật lộn với di chứng của nhiều ca phẫu thuật trước đó và phải chống nạng.

Tuy vậy, ông kiên quyết không thoái vị để an hưởng tuổi già, khác với một số quân vương châu Âu cùng thời. Ông nhiều lần khẳng định: "Lời thề tôi đã tuyên trước Quốc hội kéo dài bằng cả cuộc đời tôi, đơn giản là vậy".

Thái tử phi Na Uy hồi phục sau ca ghép phổi

Thái tử phi Na Uy Mette Marit đã trải qua ca ghép phổi thành công và đang hồi phục.