Quản trị tốt, doanh nghiệp có thể vay tiền mà không cần tài sản đảm bảo

Ngày 12-11, UBND TP Cần Thơ tổ chức diễn đàn kinh tế thường niên năm 2026 với chủ đề "Phát triển kinh tế tư nhân - Đòn bẩy để TP Cần Thơ phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới".

Ông Trần Quốc Hà - quyền Giám đốc Ngân hàng Nhà nước, chi nhánh khu vực 14 - cho rằng khả năng huy động vốn ngoài ngân hàng của doanh nghiệp tại Cần Thơ còn nhiều hạn chế.

Vốn chủ sở hữu của phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ ở mức thấp và ít thay đổi qua nhiều năm. Doanh nghiệp có vốn trên 50 tỉ đồng chỉ chiếm khoảng 3,5%.

Trong khi đó, số lượng doanh nghiệp tham gia thị trường chứng khoán còn rất ít, do đó khả năng huy động vốn qua phát hành cổ phiếu, trái phiếu còn hạn chế. Nguồn vốn đầu tư mạo hiểm gần như chưa hình thành rõ nét trên địa bàn.

Đối với các quỹ hỗ trợ doanh nghiệp, Quỹ Đầu tư phát triển mới cho vay khoảng 84 tỉ đồng, với 16 tổ chức được tiếp cận vốn, so với hơn 20.500 doanh nghiệp trên địa bàn, tỉ lệ tiếp cận chỉ khoảng 0,08%. Trong khi đó, Quỹ Bảo lãnh tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thực hiện bảo lãnh khoảng 22 tỉ đồng.

Ông Hà cho hay hiện trên địa bàn TP Cần Thơ có khoảng 102 tổ chức tín dụng đang hoạt động với gần 498 điểm giao dịch. Tổng dư nợ tín dụng trên địa bàn TP Cần Thơ năm 2025 đạt hơn 331.000 tỉ đồng. Trong đó, dư nợ đối với doanh nghiệp tư nhân hơn 200.000 tỉ đồng, doanh nghiệp vừa và nhỏ là 121.000 tỉ đồng.

Dù tín dụng ngân hàng đang chiếm vai trò chủ đạo, khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp vẫn còn những điểm nghẽn.

Theo ông Hà, không ít doanh nghiệp phản ánh khó vay tín chấp, vay theo dòng tiền, tài sản hình thành trong tương lai, khoản phải thu hoặc thông qua bao thanh toán và phát hành thư tín dụng (L/C).

Một trong những nguyên nhân là năng lực quản trị, điều hành và quản trị tài chính của doanh nghiệp vừa và nhỏ còn hạn chế. Nhiều doanh nghiệp chưa xây dựng được kế hoạch sử dụng vốn dài hạn, chưa tính toán đầy đủ nhu cầu vốn theo từng giai đoạn, dẫn đến tình trạng sử dụng vốn chưa tối ưu.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp chưa tận dụng hiệu quả các hình thức huy động vốn khác mà vẫn phụ thuộc chủ yếu vào vốn vay ngân hàng.

"Trước hết doanh nghiệp phải chủ động nâng cao năng lực quản trị, điều hành và quản lý tài chính. Tài sản đảm bảo đứng thứ năm không phải là yếu tố đầu tiên quyết định việc cấp tín dụng. 

Vì vậy, nếu doanh nghiệp quản trị tốt thì ngân hàng có thể sẵn sàng cho vay tín chấp, điển hình trong ngành gạo, ngân hàng cho vay tới 25% là không có tài sản đảm bảo", ông Hà nói.

Từ đó, ông Hà kiến nghị thành phố cũng cần thúc đẩy phát triển thị trường vốn, hỗ trợ doanh nghiệp đủ điều kiện phát hành cổ phiếu, trái phiếu để huy động nguồn vốn trung và dài hạn.

Doanh nghiệp khoa học công nghệ khó vay vốn

Lãi suất cao khiến nhiều doanh nghiệp tại Cần Thơ ngần ngại đầu tư, thậm chí kéo dài thời gian thu hồi vốn.