Phát hiện 'hồ tử thần' cổ 14.000 năm dưới đáy Biển Đỏ

Năm 2022, nhóm nghiên cứu phát hiện NEOM, một hồ nước mặn cực mặn nằm sâu dưới đáy Biển Đỏ.

Môi trường thiếu oxy và có độ mặn cao khiến cá, giun và nhiều sinh vật lớn không thể sống sót, do đó được gọi là "hồ tử thần".

Dù vậy, các hồ này lại chứa nhiều vi sinh vật thích nghi với điều kiện khắc nghiệt. Chúng được xem như những phòng thí nghiệm tự nhiên giúp nghiên cứu các môi trường có thể từng tồn tại khi sự sống sơ khai hình thành.

Hồ cổ vẫn để lại dấu tích

Trong nghiên cứu mới, nhóm khoa học phát hiện một hồ nước mặn cổ cách NEOM khoảng 90km, tại khu vực gọi là Hume Deep.

Hồ này hiện không còn cực mặn nhưng đáy biển vẫn lưu giữ những trầm tích giàu kim loại và dấu vết của vi sinh vật từng sống trong môi trường khắc nghiệt, theo trang IFLScience ngày 1-10.

Nhóm phát hiện hàm lượng sắt, kali và đồng trong những trầm tích này tăng cao.

Trước đây, sự tập trung kim loại tại các hồ nước mặn được cho chủ yếu liên quan đến tương tác giữa trầm tích, nước biển và chất lỏng thủy nhiệt.

Tại NEOM, các nhà khoa học nhận thấy vi sinh vật có khả năng xử lý kim loại cũng góp phần làm giàu khoáng chất, trong một số trường hợp hơn 100 lần.

Do đó việc phát hiện hồ tại Hume Deep mang đến cho nhóm nghiên cứu cơ hội quan sát trầm tích thay đổi theo dòng hải lưu địa phương theo cách khiến nước bớt mặn hơn, từ đó hiểu hơn về sự tiến hóa của những môi trường bất thường này.

Nhóm nghiên cứu sử dụng phương pháp định tuổi uranium-thorium trên hóa thạch động vật được cho là đã chết khi đi vào hồ nước mặn để xác định lịch sử của hồ cổ. Kết quả cho thấy quá trình tích tụ kim loại kéo dài ít nhất 14.000 năm và dừng lại khoảng 2.000 năm trước.

Gợi ý về sự sống ngoài Trái đất

Các nhà khoa học cho rằng hồ nước mặn hình thành tại những khu vực từng nằm trên mực nước biển. Khi các hồ nước mặn cổ đại bốc hơi, lượng muối còn lại trong đá có thể tạo điều kiện hình thành những hồ nước mặn cực mặn sau này.

Đáng chú ý, điều kiện tại các hồ nước mặn cũng có một số điểm tương đồng với môi trường được giả định tồn tại trên các vệ tinh băng giá như Enceladus của sao Thổ.

Việc nghiên cứu vòng đời của các hồ nước mặn dưới đáy biển có thể cung cấp thêm manh mối cho việc tìm kiếm sự sống ngoài Trái đất.

Các "hồ tử thần" còn được quan tâm vì khả năng tập trung khoáng chất. Dù các hồ ở Biển Đỏ hiện quá nhỏ để có giá trị khai khoáng lớn, những hồ nước mặn cổ quy mô lớn có thể là nguồn gốc của một số mỏ khoáng sản giàu kim loại trên đất liền.

Nghiên cứu công bố trên tạp chí AGU Advances.

Nước màu xanh nhưng sao lại gọi là Biển Đỏ?

Kinh thánh Công giáo kể rằng Thánh Moses đã tách đôi nước Biển Đỏ để đoàn người Do Thái có thể băng qua, giúp thoát khỏi quân Ai Cập đang truy đuổi...