Phải duy trì kiểm định công tơ điện, đồng hồ nước, cột đo xăng dầu hằng ngày

Thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Đo lường, đại biểu Bùi Văn Dũng (đoàn Thanh Hóa) cho rằng đây là lĩnh vực gắn với từng lần đổ xăng, cân hàng, từng hóa đơn điện, nước. Do đó, người dân phải kiểm chứng được kết quả đo và được hoàn trả khi bị thu thừa. 

Đơn cử như khi hóa đơn nước tăng bất thường, người dân cần biết chỉ số đầu kỳ, cuối kỳ, thời điểm ghi nhận và tình trạng kiểm định của đồng hồ. 

Người tiêu dùng cần được tiếp cận dữ liệu giao dịch khi đo sai, được trả lại tiền

Cho rằng một con số tổng hợp trên hóa đơn chưa đủ để đối chiếu, nên đại biểu nói dự thảo cần quy định rõ về quyền tiếp cận, trích xuất dữ liệu đo liên quan đến giao dịch của mình, trách nhiệm giải thích và thời hạn trả lời của đơn vị cung cấp dịch vụ. Ngay cả với người không dùng điện thoại thông minh vẫn phải được hỗ trợ tra cứu. Dữ liệu bị điều chỉnh phải lưu dấu vết để kiểm tra.

"Khi xác định đo sai dẫn đến thu thừa, đơn vị cung cấp dịch vụ phải chủ động rà soát cho khách hàng bị ảnh hưởng, thông báo cách tính và hoàn trả trong thời hạn rõ ràng. Không nên buộc từng người theo đuổi một thủ tục tốn kém hơn khoản tiền được nhận" - ông Dũng nhấn mạnh. 

Theo đó, cần xác định đầu mối tiếp nhận, theo dõi việc khắc phục đến khi hoàn thành. Người dân phải được thông báo kết quả giải quyết, tránh tình trạng đã phát hiện sai nhưng vẫn phải đi hỏi nhiều nơi để đòi quyền lợi.

Ngoài ra, dẫn Luật Điện lực đã quy định, đối với điện sinh hoạt, bên bán thu thừa phải hoàn trả cả tiền lãi hoặc thỏa thuận bù trừ vào các lần thanh toán sau. 

Vì vậy, đại biểu Dũng đề nghị cần hoàn thiện Điều 52 Luật Đo lường theo hướng kết nối với quy định chuyên ngành, làm rõ trách nhiệm chủ động khắc phục và cơ quan giám sát việc hoàn trả.

Về giảm thủ tục phải gắn với trách nhiệm về kết quả kiểm định và hiệu quả hậu kiểm, dù đồng tình với cơ chế công bố năng lực, song đại biểu Dũng chỉ ra là nếu một tổ chức không đủ năng lực mà đã kiểm định nhiều thiết bị, hậu quả có thể lan đến nhiều khách hàng. Do đó, việc xử lý phải bao gồm rà soát những kết quả có khả năng bị ảnh hưởng, thông báo và kiểm tra lại khi cần thiết.

"Tôi mong sau lần sửa luật này, người dân có cách kiểm tra khi nghi ngờ đo sai và được trả lại khoản tiền thu thừa; doanh nghiệp làm đúng được giảm những thủ tục, chi phí không cần thiết. Đó là những kết quả thiết thực mà việc sửa luật cần mang lại" - đại biểu Dũng nhấn mạnh. 

Hậu kiểm nhưng vẫn tập trung nơi có nguy cơ cao

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) cũng nêu vấn đề về phương thức, kiểm soát phương tiện đo trước khi đi vào sử dụng, ví dụ như đồng hồ nước, đồng hồ điện cần kiểm soát ngay từ đầu về chất lượng, nguyên liệu làm thiết bị đo. Hoặc có thể sử dụng phương pháp so sánh phương tiện đo này với phương tiện đo khác đảm bảo kiểm định đạt hiệu quả. 

Đặc biệt là lĩnh vực liên quan sức khỏe, tính mạng con người như y tế, an toàn vệ sinh thực phẩm, đại biểu Hòa cho rằng yêu cầu cơ bản là phải đảm bảo đặc tính kỹ thuật phương tiện đo, vừa phù hợp với từng lĩnh vực đo, mà tổ chức, cá nhân đã đăng ký, công bố về chất lượng sản phẩm...

Gắn đó là trách nhiệm bồi thường, đặc biệt vai trò Nhà nước, doanh nghiệp sản xuất phương tiện đo. Như đồng hồ điện, đồng hồ nước, cân đo lường thực phẩm, nếu không đảm bảo thì cơ quan, tổ chức, cá nhân làm phương tiện đo lường phải bồi thường.

Giải trình ý kiến các đại biểu, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân ghi nhận các ý kiến của đại biểu về dự thảo luật đều xuất phát từ thực tiễn đời sống, như tính tiền điện, tiền nước, mua xăng, cân hàng ở chợ đến kết luận về một hành vi vi phạm đều dựa vào kết quả đo lường. 

Đối với các ý kiến về tiền kiểm sang hậu kiểm, Bộ trưởng Quân cho rằng phải chuyển từ quản lý đồng loạt sang quản lý dựa trên rủi ro và dữ liệu. Vì vậy dự thảo cắt giảm, đơn giản hóa 8 thủ tục, kiểm tra nhà nước sẽ tập trung vào nơi có nguy cơ vi phạm cao, chu kỳ kiểm định được điều chỉnh theo dữ liệu thực tế. 

"Riêng đối với công tơ điện, đồng hồ nước, cột đo xăng dầu, chúng tôi xin làm rõ đây là những phương tiện đo hằng ngày quyết định số tiền của người dân phải trả nên vẫn phải duy trì kiểm định. Việc giảm thủ tục cho doanh nghiệp phải đi đôi với bảo vệ người tiêu dùng" - Bộ trưởng nhấn mạnh. 

Cùng đó, Bộ trưởng cho rằng để đảm bảo tính độc lập và khách quan, dự thảo có biện pháp kiểm soát xung đột lợi ích. Doanh nghiệp không được tự kiểm định phương tiện đo do mình dùng để bán hàng nếu không có sự kiểm soát. 

Về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, dự thảo khẳng định rõ người vi phạm gây thiệt hại phải bồi thường. Như vậy, lần đầu tiên luật trao cho người dân quyền yêu cầu trích xuất dữ liệu đo liên quan đến giao dịch để làm chứng cứ khi khiếu nại, yêu cầu bồi thường. Nền tảng số cũng có kênh tiếp nhận phản ánh, hỗ trợ người dân trong việc chứng minh thiệt hại.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Nếu phát hiện đồng hồ điện, nước, xăng dầu đo sai, thì phải bồi thường cho người bị hại

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng khi phát hiện đồng hồ điện, nước hoặc cột đo xăng dầu bị gian lận cần xác định thời gian, phạm vi ảnh hưởng, số lượng tiền thu sai và trách nhiệm hoàn trả, bồi thường.