Diễn đàn “Dấn thân cho ước mơ”
Phải biết ước mơ và đòi hỏi mình
|
Thanh niên phải dám ước mơ, biết rèn luyện và soi rọi lại mình PGS-TS Phan Thanh Bình, giám đốc Đại học Quốc gia TP.HCM - Ảnh: PHI LONG |
Ông vốn ít xuất hiện trước báo giới nhưng lần này ông bày tỏ: “Nói về ước mơ của giới trẻ thì tôi luôn sẵn sàng”.
* Thưa ông, ngày trẻ ông mơ ước gì và đến nay ông đã đi đến chặng nào của mơ ước ấy?
- Tôi trưởng thành sau năm 1975, thời điểm đất nước giải phóng tôi 15 tuổi.
Với khí thế của một đất nước vừa thống nhất, tôi cùng với thế hệ thanh niên lứa tuổi mình hừng hực lao vào cuộc sống một cách rất đơn giản. Sau 1975, ước mơ của mỗi thanh niên, mỗi con người đều hòa chung mơ ước của đất nước, của toàn dân tộc là làm sao dựng xây đất nước sau chiến tranh, đưa nhanh đất nước tiến lên và có vị trí tốt đẹp trên thế giới.
Lúc đó mỗi người đều hòa quyện trong ước mơ chung. Nói thì lớn lao nhưng ở thời điểm đó là bình thường, hiển nhiên. Lúc bấy giờ mỗi người một việc, riêng lớp thanh niên thì sẵn sàng lên đường đi bất cứ đâu. Nhiều bạn là sinh viên, trí thức trẻ cũng gác bút nghiên, xếp công việc lên đường làm thanh niên xung phong, về nông thôn, miền núi để dựng xây cuộc sống.
Với ước mơ như vậy, chúng tôi lao vào cuộc sống một cách đơn giản, nhẹ nhàng, giống như người nông dân đứng trước thửa ruộng của mình. Đi vào đó có gian lao cực nhọc nhưng hạnh phúc là được sống, cày bừa trên mảnh đất mình yêu thương. Cũng có những lúc thất bại, đôi lúc thấy đớn đau với những mùa vụ thất bại. Tuy nhiên, mùa sau, khi hạt lúa nảy mầm thì mình thấy hạnh phúc khi được bù đắp lại.
* Thưa ông, nhiều bạn trẻ bây giờ bày tỏ ước mơ là được học hành, mong muốn ra trường có việc làm, có một cuộc sống yên bình. Đó là ước mơ hay chỉ mong muốn sự an phận?
|
Viên ngọc trong mỗi con người Ước mơ hay khả năng trong mỗi con người như viên ngọc còn tiềm ẩn. Có cơ hội mài giũa thì nó sẽ tỏa sáng. Trong tháng 11 này, chúng tôi sẽ mời một nữ giáo sư đoạt giải Nobel y học về nói chuyện với sinh viên. Đó là một người nghiên cứu bình thường như bao người khác. Nhưng khi bắt đầu nghiên cứu, bà say sưa, đam mê, quyết tâm trở thành một chuyên gia hàng đầu. Và bà làm được. |
- Ta đang sống trong một xã hội bình yên bình thường. Do đó trước hết hãy chọn là một người bình thường. Đó là phải được học tập, có việc làm, có một gia đình bình yên trong một đất nước bình yên.
Bình yên ở đây không có nghĩa “sáng cắp ô đi tối cắp về”, mà ở dưới mỗi mái ấm bình yên đó phải có những con người có lý tưởng, biết đóng góp cho cuộc sống, cho xã hội.
Hãy là một người bình thường nhưng hãy chọn cho mình một lĩnh vực, và trong lĩnh vực của mình hãy là một chuyên gia giỏi. Là bình thường, nhưng khi đã ước mơ thì phải quyết liệt.
Xã hội, tổ chức thanh niên, trường học phải góp phần nuôi dưỡng, hun đúc ước mơ trong mỗi bạn trẻ. Ai có điều kiện thì xã hội phải hun đúc.
Tôi đánh giá thanh niên bao giờ cũng tốt, trong sáng. Thanh niên bây giờ biết sống đúng cách thanh niên. Họ biết mình muốn gì, cần gì trong cuộc sống. Đó không phải là ích kỷ, thực dụng.
Cuộc sống phải cụ thể, sắc nét như vậy mới ra được vấn đề, thanh niên là phải vậy chứ không thể tròn tròn như nhau, sao cũng được. Ngày xưa chúng tôi hiểu xã hội cần gì ở mình nhưng không biết mình muốn gì.
Có một điều phải công nhận: thanh niên ngày nay hiểu xã hội chưa sâu. Giới trẻ nước ngoài cũng thế. Nhưng thanh niên nước ngoài hiểu rất sâu về trách nhiệm xã hội của chính mình và họ chuẩn bị rất nghiêm túc để trở thành một công dân tốt. Còn giới trẻ ở ta, nói gì thì nói, hiểu mình cần gì, muốn gì nhưng điều cũng cần thiết nữa là hiểu sâu hơn về xã hội và trách nhiệm xã hội của mình.
* Thưa ông, hình như nhiều bạn trẻ còn nhầm lẫn giữa tham vọng và khát vọng?
- Ước mơ, khát vọng, tham vọng đôi khi ranh giới của nó rất mong manh. Khi không có trái tim, lý trí dẫn dắt thì đó là tham vọng. Có trái tim đó là khát vọng, là ước mơ. Sống có trái tim thì được mọi người hiểu và chia sẻ. Khi trái tim ta chân thành mà bị bội bạc, ít nhất người bội bạc cũng sẽ ray rứt.
Nhưng ước mơ, khát vọng luôn cần có sự bao dung, để khi thất bại cũng tìm thấy ở đó những ý nghĩa và bắt đầu một hành trình mới. Nhưng ước mơ chỉ bằng trái tim không thì không đủ sắc. Quá nặng về trái tim thì dễ ngả nghiêng. Trái tim và khối óc phải hòa quyện, dẫn dắt nhau.
Cái khác nhau giữa hai nền văn hóa Đông - Tây ở đây cũng vậy. Với chúng ta, đằng sau thành công thấp thoáng bóng dáng gia đình, cha mẹ, bạn bè. Nhưng với phương Tây, phần lớn đó là “thành công của tôi”. Ở đó không có tham vọng thì khó có thể thành công.
* Chưa có bạn trẻ nào bày tỏ ước mơ làm lãnh đạo, hoặc rất ít. Tại sao vậy, có phải vì những người trẻ không dám mơ tới đó, hay giấc mơ người trẻ quá nghèo nàn, nhỏ hẹp?
- Đây là vấn đề văn hóa - xã hội. Văn hóa, nếp nghĩ của người phương Đông có phần kín đáo trong chuyện này. Ai cũng muốn có trách nhiệm cao nhưng bày tỏ khao khát làm lãnh đạo thì chưa. Tôi nghĩ đó là vấn đề văn hóa khi ta còn ảnh hưởng tư tưởng Nho giáo, dù không còn nhiều lắm.
* Nếu có một bạn trẻ bày tỏ mong muốn như vậy, với tư cách cá nhân, ông sẽ ứng xử ra sao?
- Tôi sẽ ủng hộ sự táo bạo đó, nhưng sau đó tôi sẽ nói chuyện với bạn đó nhiều hơn về cách ứng xử với mơ ước của mình ra sao, phải làm như thế nào.
* Trong cuộc phấn đấu để tiến tới đích, có bạn trẻ bày tỏ sự ngao ngán khi những người có thân có thế chiếm hết đường đua tốt và họ thoái chí. Là một nhà giáo, một nhà khoa học, trong trường hợp này lời khuyên của ông là gì?
- Khó tìm kiếm một sự công bằng tuyệt đối trên bất cứ quốc gia nào, thời đại nào. Nhưng mọi sự phấn đấu đều không thừa trong cuộc sống. Có sự phấn đấu thì không có cánh cửa nào khép lại với chúng ta.
Ngay cả tôi, không phải không có lúc thác ghềnh, không phải lúc nào cũng thuận lợi.
Nhưng tôi vẫn khuyên một điều: phải dũng cảm trong cuộc sống, khi ta mất không thể cam chịu. Phải biết đấu tranh với cái chưa tốt để bảo vệ mơ ước và khát vọng của mình. Và đã ước mơ thì phải đi đến cùng.
ĐẶNG PHƯƠNG thực hiện
* TS Bùi Thế Duy: Từ những điều giản dị
Bùi Thế Duy sinh năm 1978, hiện là chủ nhiệm khoa CNTT, Trường ĐH Công nghệ thuộc ĐHQG Hà Nội. Năm 1996 đoạt giải nhất học sinh giỏi tin học toàn quốc, giải ba quốc tế tại Hungary. Năm 1998 du học ở Úc theo học bổng của Chính phủ Úc. Năm 2001 tiếp tục học nghiên cứu sinh tại Hà Lan và bảo vệ thành công tiến sĩ năm 2004. Về nước (2004) giảng dạy tại Trường ĐHQG Hà Nội, năm 2006 là phó chủ nhiệm bộ môn mạng, năm 2008 làm trưởng phòng thí nghiệm tương tác người - máy (tương đương chủ nhiệm bộ môn) và đến đầu năm 2009 làm chủ nhiệm khoa CNTT. |
Thời phổ thông suốt ngày học nên ước mơ của tôi chỉ là được nghỉ ngơi, chơi điện tử những lúc rảnh rỗi. Rồi khi được chơi điện tử, tôi tò mò sao chỉ với những nút điều khiểu nhỏ mà có thể chơi được bao trò hấp dẫn, sao những người sản xuất ra trò chơi điện tử lại giỏi như vậy.
Từ đó, tôi mới ước mơ mình sẽ được học lĩnh vực CNTT để tìm hiểu, khám phá những điều mới lạ. Đó chính là động lực để tôi “bỏ” toán chuyển sang lĩnh vực tin học, mặc dù vào đầu những năm 1990 máy tính còn là một cái gì đó rất mới lạ, xa xỉ...
Phải có quyết tâm thực hiện bằng được ước mơ. Hay như tên gọi diễn đàn của báo Tuổi Trẻ là “Dấn thân cho ước mơ”. Để thực hiện được ước mơ, bên cạnh khả năng của bản thân cần có niềm đam mê và sự cần cù. Đam mê + cần cù là công thức nuôi dưỡng và thực hiện ước mơ của tôi và tôi luôn “giữ nhiệt” để công thức đó đủ độ “nóng”.
Có thời sinh viên ra trường chỉ mơ ước xin được việc làm là mãn nguyện, còn bây giờ nếu bạn giỏi thì ngay lập tức sẽ có rất nhiều sự săn đón, kể cả từ những tập đoàn của nước ngoài...
Nhưng nhiều khi tôi cảm thấy không ít bạn trẻ đang ước mơ theo kiểu phong trào, kiểu như ai học xong phổ thông cũng mơ được vào đại học dù nhiều bạn biết rõ năng lực, khả năng của mình không đạt được. Ở đây “ước mơ” đã chịu một sức ép từ bên ngoài.
Tất nhiên, thiếu ước mơ người ta sẽ không định được hướng đi, vì vậy tôi nghĩ rằng những người trẻ cần phải biết ước mơ và nếu xác định được cho mình một ước mơ đúng hướng cùng với niềm đam mê và cần cù nhất định sẽ thành công.
Khi bảo vệ thành công luận án tiến sĩ ở nước ngoài, tôi đã phải đứng trước những sự lựa chọn và cách tôi chọn là cân đối giữa cá nhân và việc cống hiến cho cộng đồng. Có thể tôi chấp nhận thua thiệt một chút về cá nhân để về tham gia công tác giảng dạy, nghiên cứu trong nước, nhưng tôi mong như vậy mình sẽ có chút đóng góp cho quê hương.
* Anh Bùi Văn Kiên: “Không có thất bại, tất cả chỉ là thử thách”
Bùi Văn Kiên sinh năm 1979, là gương mặt tiêu biểu của ĐHQG Hà Nội năm 2000 và tốt nghiệp loại giỏi khoa luật (ĐHQG Hà Nội) năm 2001. Tháng 3-2005, Bùi Văn Kiên được bầu làm ủy viên thường trực HĐQT Công ty cổ phần Dịch vụ đường sắt khu vực I. Năm 2006, Bùi Văn Kiên được nhận bằng khen của T.Ư Đoàn về thành tích xuất sắc trong công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu niên. Hiện nay Bùi Văn Kiên là giám đốc hành chính nhân sự, trưởng ban kế hoạch đầu tư của Tinhvan Group. |
Từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường phổ thông, tôi đã mơ ước được trở thành đại biểu Quốc hội. Năm 2002, thời gian diễn ra cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XI, tôi vừa tốt nghiệp loại giỏi khoa luật (Đại học Quốc gia Hà Nội) và đã đến ủy ban bầu cử địa phương để nhận hồ sơ tự ứng cử.
Tuy nhiên, sau khi phân tích tình hình cũng như năng lực của mình, tôi đã không nộp hồ sơ. Năm năm sau đến cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XII (2007), lúc này tôi đã đi làm được một thời gian, bên cạnh kiến thức sách vở cũng đã tích lũy được ít nhiều kinh nghiệm thực tiễn, nên tôi quyết định tiếp tục thực hiện những công việc để hướng tới mơ ước từ thời phổ thông.
Sau nhiều vòng hiệp thương của MTTQ, tôi là một trong sáu người tự ứng cử lọt vào danh sách 30 ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa XII của TP Hà Nội. Cuộc bầu cử lần đó mặc dù không đủ phiếu bầu để vinh dự trở thành đại biểu Quốc hội, nhưng tôi vẫn coi là một thành công với riêng bản thân.
* Nhiều bạn trẻ khi không thực hiện được ước mơ thường rơi vào trạng thái thất vọng về bản thân, còn anh dường như ngược lại?
- Khi nộp hồ sơ tự ứng cử, tất nhiên tôi cũng có tâm trạng chờ đợi, hồi hộp. Đến khi kết quả bầu cử được công bố, tôi đã nghĩ sự đánh giá của các cử tri chính là cơ hội để tôi nhìn lại mình.
Vì vậy kết quả bầu cử không làm cuộc sống của tôi trở nên xáo động mà qua đó giúp tôi biết mình là ai, đang đứng ở đâu, còn thiếu cái gì. Với tôi đây là một trải nghiệm quý giá. Nỗ lực hết mình để thực hiện ước mơ, không kỳ vọng quá cao vào bản thân thì sẽ không thất vọng. Tôi nhớ người sáng lập Tập đoàn Hyundai cũng đã phải trải qua nhiều khó khăn trong cuộc sống, nhưng ông có một câu nói nổi tiếng: “Không có thất bại, tất cả chỉ là thử thách”.
* Có bao giờ anh nghĩ rằng nếu anh sinh ra trong một gia đình chính khách cấp cao sẽ dễ dàng thực hiện ước mơ của mình hơn?
- Tôi không nghĩ như vậy. Gia đình tốt luôn là nền tảng vững chắc cho con người vươn lên, nhưng không phải bao giờ “con ông cháu cha” cũng đồng nghĩa với thành công. Với ước mơ của tôi, việc thể hiện năng lực của bản thân trước công chúng và sự đánh giá của cử tri là yếu tố quan trọng nhất. Không ai chọn cửa mà sinh ra! Tôi cũng vậy.
* Kế hoạch sắp tới của anh là gì, anh còn giữ ước mơ của mình?
- Tôi chưa bao giờ từ bỏ hoặc không quan tâm đến ước mơ của mình. Thời gian qua đã nhiều lần tôi tìm hiểu để xin làm thư ký giúp việc cho các đại biểu Quốc hội (mô hình đại biểu Quốc hội thuê thư ký giúp việc phổ biến ở nhiều nước), với mục đích được tìm hiểu và rèn luyện thêm trong môi trường Quốc hội, tôi sẵn sàng làm tình nguyện và đã có nộp hai hồ sơ nhưng tiếc là cũng chưa thành công.
Trong các cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội tới đây, dù chưa nói trước được điều gì nhưng với tôi được phụng sự xã hội luôn là lý tưởng sống. Tôi vẫn luôn ước mơ và cố gắng hằng ngày để hiện thực hóa ước mơ của mình.
VÕ VĂN THÀNH - ĐỨC BÌNH thực hiện
------------------------------------
*Tin bài liên quan:
>> Con đường của tôi >> Adam Khoo: Làm nhiều hơn, đam mê hơn>> Adam Khoo: Đừng sợ thất bại khi ước mơ lớn>> Nhất thời nhì thế >> Tôi đã theo đuổi ước mơ đến cùng>> Biết chấp nhận rủi ro>> Biến ước mơ thành hiện thực>> Kiên nhẫn và giữ vững niềm tin>> Cuộc đời sẽ chậm lại nếu ước mơ lụi tàn>> Đẳng cấp về nhân cách>> Phải có dũng khí >> Sống có ý nghĩa khi có ước mơ
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận