Vì chưa hoàn tất bài viết, Tuổi Trẻ xin chưa đăng tải tiếp nội dung bài 2 của loạt bài này như đã giới thiệu. Xin chân thành cáo lỗi cùng bạn đọc. Chúng tôi tiếp tục loạt bài với nội dung kế tiếp, mời bạn đọc theo dõi.

Phóng to

Hai ôsin Philippines (từ trái sang) đã từng làm việc tại VN, đang tìm việc mới - Ảnh: H.VĂN

Tại cửa ra vào siêu thị An Phú (P.Thảo Điền, Q.2, TP.HCM), rất dễ thấy những mẩu tự giới thiệu rất ấn tượng được dán ở đây: “Tôi là người Philippines, cần tìm những công việc như: chăm sóc trẻ em, giúp việc nhà… Xin liên lạc theo số điện thoại xxx…”.

Phóng to

Những tờ dán tự giới thiệu của lao động Philippines dày đặc ở siêu thị An Phú. Tất cả họ đều muốn làm ôsin - Ảnh: HỒ VĂN

Không chỉ có ở siêu thị An Phú, muốn tìm một ôsin (gọi chung là người giúp việc) người nước ngoài cứ dạo một vòng quanh các khu chung cư cao cấp, biệt thự sang trọng, nơi có người nước ngoài sinh sống là có thể tìm được.

10 USD/giờ, 250 USD/tháng

Cần tìm người giúp việc và chăm sóc em bé cho một ông chủ người Anh, chúng tôi gọi vào số di động được dán ở cửa siêu thị An Phú. Đầu dây bên kia ngay lập tức hồi đáp và cho biết hiện cô đang chăm em bé cho một ông chủ người Mỹ ở khu Riverside, tuy nhiên cô sẽ giới thiệu bạn cho chúng tôi. Chúng tôi hẹn gặp tại siêu thị An Phú. Đúng hẹn, một cô gái dáng người nhỏ nhắn, nước da ngăm đen xuất hiện và tự giới thiệu tên là Cruytal, 19 tuổi, người Philippines.

Theo lời Cruytal, cô sinh ra trong một gia đình nghèo ở khu ngoại ô, cách thủ đô Manila (Philippines) bốn giờ đi xe. Nhà nghèo, Cruytal chỉ học hết cấp II rồi nghỉ. Cuối tháng ba vừa qua, mẹ của Cruytal - đang làm ôsin cho một gia đình người Mỹ trong khu nhà ở cao cấp phường Thảo Điền - kêu cô qua VN tìm việc. Cruytal tự giới thiệu khi còn ở Philippines cô từng làm công việc chăm sóc em bé, nấu ăn... nên đã có kinh nghiệm.

Mức lương Cruytal đưa ra là: làm một buổi thì lương 200 USD/tháng; làm hai buổi, ở tại nhà chủ thì 250 USD/tháng, chưa tính phụ cấp đi lại. “Nhưng visa của bạn chỉ có sáu tháng trong khi ông chủ tôi cần người làm ổn định từ một năm trở lên?” - chúng tôi thắc mắc. Cruytal trấn an: “Yên tâm, visa của tôi có thể gia hạn bất cứ lúc nào, thời gian bao lâu cũng được. Như mẹ tôi đấy, chỉ qua đây bằng visa du lịch nhưng đã làm được gần hai năm rồi”.

Ngoài Cruytal, cũng từ các lời tự giới thiệu ở siêu thị An Phú, chúng tôi còn liên hệ được với nhiều người khác. Một trong số đó là Janeth, 42 tuổi, cũng là người Philippines. Đó là một phụ nữ mập mạp. Janeth cho biết đang tạm thất nghiệp vì gia đình ông chủ người Anh mà cô làm ôsin đã về quê nghỉ hè một tháng. Vì vậy trong thời gian này cô có thể nhận công việc ôsin theo giờ mà không gặp trở ngại, nếu đồng ý thì mức lương là 10 USD/giờ.

Nhiều người khác sau Janeth chúng tôi gặp đều chấp nhận làm mọi việc từ giặt giũ, chăm sóc em bé, nấu ăn, dọn nhà… với lương tháng dao động 250-350 USD tùy vào việc ở nhà chủ hay ở bên ngoài, còn làm theo giờ từ 8-10 USD và phải ít nhất ba giờ/ngày trở lên mới nhận. Các ôsin mà chúng tôi tiếp cận gần như chỉ chấp nhận cho số điện thoại chứ tuyệt đối không cung cấp nơi ở.

Ôsin ngoại khắp nơi

Ôsin Philippines hiện có mặt hầu khắp khu vực An Phú, Thảo Điền. Họ thuê nhà trọ ở thành từng nhóm, đông thì gần chục người/nhà, ít thì dăm ba người/phòng. Không chỉ làm ôsin, người Philippines còn làm công việc phục vụ, bán hàng, bán cà phê quanh các khu mua sắm dành cho người nước ngoài.

Tại một nhà trọ có nhóm người Philippines thuê trên đường 61, phường Thảo Điền, tiếp chúng tôi là một cặp vợ chồng người Philippines còn rất trẻ. Cô vợ đang làm ôsin trông trẻ cho một gia đình người Mỹ tại khu Riverside, còn chồng đang làm phục vụ cho một quán nhậu gần khu nhà ở An Phú. Ở chung với đôi vợ chồng này còn có năm ôsin khác, tất cả đều đang có việc làm ổn định cho các nhà chủ người nước ngoài.

Biết chúng tôi đang tìm ôsin, đôi vợ chồng trẻ cho biết họ có nhiều người bạn từ Philippines chuẩn bị sang VN và bảo chúng tôi để lại số điện thoại để liên lạc sau. Còn ông chủ nhà trọ cho hay tháng trước có tới 10 ôsin ở trọ nhà ông, nhưng vừa qua đã về nước ba người, nhóm này đã ở đây hơn hai năm rồi.

Tại một dãy phòng trọ nằm gần bờ sông Sài Gòn trên đường Nguyễn Văn Hưởng, phường Thảo Điền có một nhóm năm ôsin thuê hai phòng trọ. Marry Anne Real, 39 tuổi, đang làm ôsin cho một gia đình người Pháp. Tuy nhiên, Real cho hay cô đang có nguy cơ thất nghiệp vì trong gia đình này có tới hai ôsin, bà chủ muốn cắt giảm một người và Real “được chọn”.

Công việc chủ yếu của Real là chăm sóc hai đứa nhỏ và nấu ăn cho chủ với mức lương 300 USD/tháng. Theo Real, cô có bốn đứa con đang tuổi ăn học, việc trang trải mọi chi phí chỉ mình cô lo vì chồng đã mất. “Nếu không có việc mới chắc mấy đứa con tôi phải nghỉ học” - Real buồn bã.

Visa du lịch vẫn làm việc ngon lành

Những ôsin ở trên đều có visa đã gia hạn, người nào ít nhất cũng hai lần. Điều này chứng tỏ họ đã lưu trú ít nhất một năm, nhiều nhất là ba năm như đôi vợ chồng Twiinie.

Họ cho biết khi visa gần hết hạn sẽ có một người Philippines đến gom tất cả visa để đi gia hạn. “Gia hạn visa bao nhiêu lần cũng được. Lần mới nhất tôi bỏ ra 85 USD để gia hạn từ tháng 4 đến tháng 9-2009 đấy” - Janeth cho biết.

Phần lớn các ôsin này đều nhập cảnh vào VN bằng đường du lịch, thăm hỏi thân nhân rồi ở lại làm việc. Người đi trước kéo theo người đi sau, tạo thành “phong trào” nhập cảnh vào VN. Theo Công an phường Thảo Điền, các đối tượng người nước ngoài lưu trú tại phường đều hợp pháp.

Theo bà Trần Thị Diễm Châu - giám đốc Trung tâm đào tạo ôsin ProMaids ở TP.HCM, hiện ở TP.HCM có những người Philippines chuyên mai mối dịch vụ giới thiệu người Philippines cho các khách hàng nước ngoài. “Trung tâm của tôi thường xuyên tiếp nhận khách hàng là người nước ngoài yêu cầu giúp đỡ tìm ôsin Philippines. Tuy nhiên, chúng tôi phải luôn từ chối khéo vì các đối tượng ôsin người nước ngoài không thuộc đối tượng được cấp giấy phép làm việc ở VN” - bà Diễm Châu cho biết.

Ôsin “cao cấp” Phóng to Vợ chồng cô Twiinie tại phòng trọ - Ảnh: Hồ Văn Không phải chỉ những người nghèo khổ Philippines mới đi làm ôsin. Tại một nhà trọ ở hẻm 602 trên đường Điện Biên Phủ (TP.HCM), một đôi vợ chồng người Philippines đã thuê một phòng sống và làm việc ba năm nay. Chồng là kỹ sư (như lời giới thiệu của nhân vật - NV) cho một công ty tại Diamond Plaza, vợ tên Twiinie làm ôsin cho một gia đình người Mỹ nhưng vừa mất việc vì ông chủ chuyển đi nơi khác. Theo hồ sơ của Twiinie, cô có khả năng làm mọi việc như chăm em bé, nấu ăn, giặt giũ, dọn dẹp nhà cửa và thậm chí có thể làm trợ giảng tiếng Anh (dù không có bằng cấp). “Tôi nhận việc với mức lương 500 USD/tháng và không ở lại nhà chủ” - cô thương lượng. Cuối cùng, Twiinie chấp nhận giá 350 USD/tháng cộng các khoản phúc lợi như nghỉ phép, tiền phụ cấp đi lại… “Đó là giá thấp nhất mà tôi nhận việc vì chúng tôi có nhiều chi phí phải lo, ngay việc thuê phòng mỗi tháng đã 200 USD rồi” - cô nói.

_______________

Thanh tra việc sử dụng lao động nước ngoài trên toàn quốc

Tin từ Bộ Lao động - thương binh & xã hội (LĐ-TB&XH) cho biết thanh tra bộ đang phối hợp với sở LĐ-TB&XH các tỉnh, thành thanh tra việc sử dụng lao động nước ngoài (LĐNN) làm việc tại VN. Thanh tra bộ yêu cầu các sở LĐ-TB&XH báo cáo tình hình LĐNN đang làm việc trên địa bàn (số đăng ký và số chưa đăng ký) và lập danh sách các doanh nghiệp sử dụng LĐNN để thanh tra bộ tiến hành thanh tra.

Theo báo cáo của Sở LĐ-TB&XH TP.HCM, đến 31-3 sở cấp mới giấy phép lao động cho trên 9.500 lượt LĐNN đến từ 73 quốc gia trên thế giới. Trong đó, số LĐNN từ Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc chiếm khoảng 36%. Phần lớn lao động đến từ ba nước này tập trung làm việc trong các ngành nghề gia công sản xuất giày, may mặc và xây dựng.

Sở LĐ-TB&XH vừa đề nghị Bộ Công an trục xuất LĐNN không đăng ký giấy phép lao động bị xử phạt hành chính nhưng không khắc phục trong thời hạn ba tháng. Sở này cũng kiến nghị Bộ Công an xem xét trình Chính phủ sửa đổi, bổ sung những quy định về nhập cảnh có sự phân loại rõ mục đích nhập cảnh. Hiện có nhiều người nước ngoài sử dụng sai mục đích nhập cảnh để làm việc tại VN với thời gian dài. Sở LĐ-TB&XH còn kiến nghị có quy trình chặt chẽ trong công tác phối hợp giữa các bộ, ngành đối với hình thức nhập cảnh với mục đích lao động.