Những ngày gần đây, thông tin OpenAI ra mắt chip AI mang tên Jalapeño thu hút sự chú ý trên mạng xã hội. Một số bài đăng cho rằng OpenAI đã chuyển sang làm chip như Intel hay AMD, thậm chí trở thành đối thủ trực tiếp của Nvidia.

Thực tế, nhận định này chỉ đúng một phần. OpenAI đã tự thiết kế chip AI đầu tiên của mình, nhưng việc sản xuất và tích hợp do các đối tác đảm nhiệm. Đây là bước đi nhằm chủ động hơn về hạ tầng tính toán phục vụ các mô hình AI, thay vì chuyển sang kinh doanh bán dẫn theo mô hình truyền thống.

Tự thiết kế chip để phục vụ AI

Ngày 24-6-2026, OpenAI cùng Broadcom công bố Jalapeño, bộ xử lý AI đầu tiên do OpenAI thiết kế riêng cho các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).

OpenAI tập trung vào thiết kế kiến trúc và tối ưu chip cho các mô hình AI của mình, thay vì tự xây dựng nhà máy sản xuất. Broadcom tham gia phát triển phần cứng, TSMC đảm nhiệm sản xuất trên tiến trình tiên tiến, còn Celestica tham gia tích hợp hệ thống máy chủ.

Cách làm này tương tự Google với TPU hay Amazon với Trainium và Inferentia: tự thiết kế chip chuyên dụng để phục vụ hệ sinh thái AI của mình.

Một điểm dễ gây nhầm lẫn là Jalapeño không phải GPU mới. Đây là ASIC - loại chip được thiết kế cho một nhiệm vụ chuyên biệt, trong trường hợp này là AI inference, tức quá trình mô hình AI tạo câu trả lời sau khi đã được huấn luyện.

Mỗi khi người dùng đặt câu hỏi cho ChatGPT, hệ thống phải thực hiện quá trình inference để tạo câu trả lời. Với lượng truy vấn rất lớn mỗi ngày, đây là công đoạn tiêu tốn nhiều tài nguyên tính toán và điện năng.

Jalapeño được thiết kế để xử lý phần việc này hiệu quả hơn.

Giảm chi phí, bớt phụ thuộc GPU

Theo các thử nghiệm nội bộ được OpenAI công bố, Jalapeño hướng tới hai mục tiêu là độ trễ thấp và thông lượng cao.

Trong các phép đo được công bố, con chip đạt hiệu suất trên mỗi watt điện cao hơn khoảng 1,5-1,9 lần so với các chip hiện nay, và giảm đáng kể độ trễ khi chạy những mô hình như GPT-OSS 120B, DeepSeek R1 và Kimi K2.5.

Với các dịch vụ AI phải xử lý lượng truy vấn khổng lồ, hiệu suất trên mỗi watt có ý nghĩa lớn. Nếu xử lý được nhiều tác vụ hơn với cùng lượng điện năng, chi phí vận hành trung tâm dữ liệu có thể giảm.

Đây cũng là lý do OpenAI muốn tự thiết kế phần cứng. ChatGPT ngày càng mở rộng khiến nhu cầu tính toán tăng mạnh, trong khi GPU hiệu năng cao có giá đắt và nguồn cung từng nhiều lần trở thành vấn đề đối với các công ty AI.

Chip riêng cho phép OpenAI tối ưu phần cứng theo những tác vụ cụ thể, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất.

Tuy nhiên, Jalapeño không có nghĩa OpenAI sẽ thay thế hoàn toàn GPU Nvidia.

Việc huấn luyện các mô hình AI lớn vẫn đòi hỏi năng lực tính toán rất cao và GPU vẫn giữ vai trò quan trọng. OpenAI cũng tiếp tục sử dụng nhiều nguồn phần cứng khác nhau.

Do đó, Jalapeño hiện phù hợp hơn với vai trò một phần trong chiến lược xây dựng hạ tầng AI riêng của OpenAI, thay vì được xem là sản phẩm cạnh tranh trực tiếp với các GPU của Nvidia trên thị trường.

Thêm doanh nghiệp Việt thành đối tác toàn cầu của OpenAI

Thị trường công nghệ Việt Nam vừa ghi nhận dấu mốc mới, khi EON Tech chính thức trở thành doanh nghiệp thứ hai trong nước đạt chuẩn đối tác toàn cầu của OpenAI.