Sáng 13-4, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí quán triệt chuyên đề nghị quyết về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới.

Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí cho biết cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đã được nhân dân tin tưởng, đồng tình ủng hộ rất cao và đã trở thành một phong trào mạnh mẽ.

Không chỉ ở cấp Trung ương mà nhiều địa phương cũng làm tốt và Tổng Bí thư là biểu tượng, là niềm tin, là chỗ dựa vững chắc của cuộc đấu tranh này.

Xem xét kỹ bối cảnh lịch sử cụ thể, lấy hiệu quả để xử lý phù hợp

Ông Lê Minh Trí nhấn mạnh nghị quyết xác định mục tiêu kiên quyết, kiên trì phòng ngừa, kiểm soát, ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Xây dựng Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, củng cố niềm tin của Nhân dân với Đảng, Nhà nước và chế độ, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số liên tục trong những năm tới, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao, quản trị quốc gia liêm chính, minh bạch, hiện đại.

"Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo kiên quyết chống tham nhũng nhưng không bó cứng đến mức cán bộ không dám làm.

Phải vừa chống được tham nhũng nhưng vừa phải kiến tạo phát triển, khuyến khích đổi mới sáng tạo. Chống tham nhũng phải nâng cao hiệu quả đầu tư, tăng niềm tin thị trường, cải thiện môi trường kinh doanh.

Với cách tiếp cận, cách làm như vậy nhằm đạt được yêu cầu cho đa số người dân, doanh nghiệp an tâm, phấn khởi, muốn làm để đóng góp cho sự phát triển đất nước. Người không ngay ngắn, kẻ gian phải biết sợ, không dám sai phạm", ông Lê Minh Trí nói.

Theo ông Lê Minh Trí, một nội hàm mới trong nghị quyết là xử lý nghiêm minh, kịp thời, nhân văn, thuyết phục, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Đồng thời bảo đảm khách quan, toàn diện, xem xét kỹ bối cảnh lịch sử cụ thể và lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội, lợi ích quốc gia - dân tộc để xử lý phù hợp. Ưu tiên thu hồi tối đa tài sản, khuyến khích chủ động khắc phục hậu quả.

Việc xem xét kỹ bối cảnh lịch sử cụ thể và lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội, lợi ích quốc gia - dân tộc để xử lý phù hợp là nhằm bảo vệ người đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, khuyến khích kiến tạo phát triển.

Ông cho rằng xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới và vai trò kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia. Tuy nhiên, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao. 

Vì vậy, trong xử lý sai phạm cần có quan điểm, chế tài phù hợp, vừa bảo vệ, chia sẻ rủi ro, khoan dung với thất bại, vừa xử lý nghiêm minh các hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Theo đó, nghị quyết đã xác định nhiệm vụ sắp tới phải sửa đổi Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự và pháp luật có liên quan.

Việc này để loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gặp rủi ro, gây thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vì lợi ích chung.

Đồng thời xem xét giảm trách nhiệm hình sự, hình phạt đối với các sai phạm không có động cơ vụ lợi, chủ động, tự giác nộp lại tài sản, khắc phục hậu quả, thiệt hại, góp phần có hiệu quả vào việc điều tra, phát hiện tội phạm.

Xác định rõ quan điểm xử lý sai phạm theo mức độ từ thấp đến cao, ưu tiên áp dụng các biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính, tổ chức.

Trường hợp đến mức phải xử lý hình sự thì cho phép chủ động áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả kinh tế trước, nhưng có thời hạn thực hiện cụ thể và là căn cứ quan trọng để xem xét biện pháp xử lý tiếp theo.

Nghị quyết yêu cầu ban hành nghị quyết đặc thù của Quốc hội khóa XVI để thể chế hóa kịp thời các nghị quyết, kết luận của Đảng về xử lý các vi phạm pháp luật về đất đai, vi phạm liên quan kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và trong ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Việc này thực hiện trong khi chưa sửa đổi các quy định pháp luật có liên quan và góp phần mạnh mẽ cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số liên tục trong những năm tới.

Xử lý nghiêm cán bộ chậm trễ, đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm

Về các giải pháp phòng ngừa, nghị quyết xác định chủ trương chuyển mạnh từ chống là chủ yếu sang phòng ngừa từ gốc là căn bản, kiểm soát quyền lực là cốt lõi, là trụ cột xuyên suốt...

Nghị quyết đề ra các nhiệm vụ, giải pháp để không muốn tham nhũng bằng giáo dục, xây dựng văn hóa liêm chính. Không thể tham nhũng bằng cơ chế chặt chẽ, minh bạch. Không dám tham nhũng bằng kiểm soát quyền lực và xử lý nghiêm minh. Không cần tham nhũng bằng chính sách đãi ngộ hợp lý.

Ông cho biết có 3 giải pháp mới liên quan đến xử lý, quản lý, đánh giá cán bộ. 

Trong đó, kịp thời thay thế, cho từ chức với cán bộ yếu kém về năng lực, thiếu trách nhiệm, uy tín thấp, có biểu hiệu quan liêu, nhũng nhiễu.

Xử lý nghiêm cán bộ chậm trễ, đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm, quan liêu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp. 

Xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia, bộ chỉ số đánh giá hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng trong thời gian tới.

Theo ông, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách đãi ngộ, chế độ tiền lương, thu nhập bảo đảm đời sống để cán bộ, công chức, viên chức yên tâm công tác, liêm chính, công tâm.

Nghị quyết đưa ra yêu cầu phải tạo chuyển biến mạnh mẽ, đột phá về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong toàn xã hội...

Ủy ban Kiểm tra được tăng thẩm quyền, áp dụng ghi âm, ghi hình, yêu cầu phong tỏa tài khoản

Quy định mới cho phép Ủy ban Kiểm tra tăng thẩm quyền, áp dụng ghi âm, ghi hình, phong tỏa tài khoản, kê biên tài sản khi kiểm tra.