Ở vùng đất Năm Căn, hỏi ông "Hoàng mù" chuyên mò bắt lịch thì hầu như dân trong vùng ai cũng biết. Không chỉ mát tay mò lịch kiếm tiền triệu mỗi ngày, người đàn ông khiếm thị này còn khiến nhiều người trầm trồ bởi khả năng nhớ đường siêu đẳng.

Mắt mù, nhưng đi lại để bắt lịch, mò cá thạo hơn cả người thường

Nhìn ông Hoàng thoăn thoắt bước vào vuông tôm rộng hơn 5ha, anh Cao Khắc Viện (ấp Nhưng Miên, xã Phan Ngọc Hiển, Cà Mau) không khỏi nể phục: "Lịch sống dưới bùn đất, đào hang sâu nên khó bắt cực kỳ.

Người sáng mắt như mình nếu không kinh nghiệm còn chịu thua, vậy mà ông Hoàng chỉ cần rờ rờ qua lớp bùn là biết hang ở đâu để chặn đầu. Cách nay gần 3 năm, ông từng vô vuông tôi xin bắt lịch, giờ quay lại xin tiếp là tôi đồng ý liền".

Anh Viện chia sẻ thêm điều khiến anh quý nhất ở người đàn ông này chính là ý chí kiên cường và khả năng định vị đáng kinh ngạc. "Từ chỗ trọ của ông đến nhà tôi hơn 20km đi đường nông thôn ngoằn ngoèo, vậy mà ông ngồi xe ôm chỉ đường chính xác từng khúc quẹo. Tự mình mần ăn kiếm sống, không phụ thuộc vào ai, thiệt sự quá đáng nể" - anh Viện kể.

Nói về bí quyết "nhìn" đường khi đôi mắt hoàn toàn chìm trong bóng tối, ông Hoàng cười hiền: "Đi đường lộ thì mình ngồi sau xe để ý. Qua cầu nào, chạy bao lâu thì rẽ trái hay rẽ phải, đi vài lần thành quen. Còn xuống vuông tôm địa hình hay thay đổi hơn, mình cứ men theo bờ bao mà đi, kết hợp lắng nghe tiếng gió, tiếng người nói hay tiếng chó sủa để định hướng".

"Lội" qua bi kịch cuộc đời

Cơn sốt phát ban năm 4 tuổi đã vĩnh viễn khép lại đôi mắt ông Hoàng. Lớn lên ở vùng đất tỉnh Trà Vinh cũ, cậu bé khiếm thị ngày ấy tự mò mẫm ra sông tập mò cua, bắt cá rồi bén duyên với nghề bắt lịch. Năm 14 tuổi, qua đài phát thanh nghe kể về vùng đất Cà Mau trù phú sản vật, ông gom góp hành lý bắt xe đò xuống phương Nam tìm kế sinh nhai.

Được một chủ vuông ở Năm Căn thương tình cho ở nhờ giữ vuông, ông Hoàng bắt đầu hành trình bám sông nước mưu sinh. Năm 32 tuổi, ông lập gia đình và lần lượt đón hai con chào đời. Thế nhưng hạnh phúc ngắn chẳng tày gang, hơn chục năm sau, người vợ lặng lẽ dẫn theo hai con bỏ đi.

Theo người đàn ông kỳ lạ này, bắt lịch không đơn thuần là dùng sức, mà phải hiểu tập tính của chúng. Hang lịch không bao giờ luồn thẳng đứng mà ăn xéo xuống đất, lại nhiều ngách phụ. Người sáng mắt nhìn dòng nước đục trào ra để đoán hang, còn ông hoàn toàn dùng đôi tay cảm nhận thế đất. Lịch sống trong vuông chuyên ăn tôm cá nhỏ nên các chủ vuông rất mừng khi có người đến bắt giùm.

Để tôi chứng kiến, sau hơn 4 giờ đồng hồ ngâm mình dưới nước, ông Hoàng mò bắt được 7kg lịch loại to (khoảng 7-8 con/kg). Với giá bán khoảng 160.000 đồng/kg, sẽ bỏ túi hơn 1 triệu đồng.

Đeo cái can đựng lịch lên vai, người đàn ông 53 tuổi nở nụ cười rạng rỡ trên khuôn mặt sạm đen vì sương gió. Với ông, những giọt mồ hôi rơi xuống bùn không chỉ đổi lấy chén cơm hằng ngày, mà còn là minh chứng cho nghị lực sống kiên cường, tự đứng trên đôi chân chính mình.

Ông mù mần ruộng, bắt lươn

TTO - Ông bà xưa có câu 'Trời chẳng lấy hết của ai thứ gì'. Không may bị mù từ thuở lên 3 nhưng ông Hồ Văn Dũng lại có 'biệt tài' mần ruộng, đặt trúm lươn, lặn đất bá phát, mà ngay cả người sáng mắt cũng khoái, cũng nể.