Nổ hạt nhân trên quỹ đạo, 99% vệ tinh có thể tê liệt

Đây là cảnh báo từ nghiên cứu mới của các nhà khoa học Đại học Wisconsin-Madison và Đại học Princeton (Mỹ), cho thấy nguy cơ nghiêm trọng đối với hạ tầng không gian mà con người đang phụ thuộc, theo trang ScienceAlert ngày 12-11.

Theo nghiên cứu chưa qua bình duyệt, nhóm tác giả mô phỏng kịch bản một đầu đạn hạt nhân 1 megaton phát nổ ở độ cao 500km phía trên Nam Đại Tây Dương, gần khu vực dị thường có từ trường Trái đất yếu bất thường.

Vụ nổ không chỉ tạo ra xung bức xạ tức thời mà còn giải phóng các hạt phóng xạ, đặc biệt là electron từ quá trình phân rã sản phẩm phân hạch.

Những hạt này bị từ trường Trái đất giữ lại, hình thành vành đai bức xạ nhân tạo.

Các vệ tinh liên tục bay xuyên qua khu vực này sẽ phải hứng chịu bức xạ trong thời gian dài, khiến linh kiện điện tử hư hỏng.

Mô phỏng dựa trên khoảng 13.300 vệ tinh đang hoạt động ở quỹ đạo thấp của Trái đất vào tháng 1-2026 cho thấy sau một ngày, 25% số vệ tinh có thể ngừng hoạt động.

Tỉ lệ này tăng lên 78% sau ba ngày, 98% sau một tuần và 99,4% sau 15 ngày.

Ngay cả khi các vệ tinh được gia cố để chống bức xạ tốt hơn, 99,3% vẫn có thể bị vô hiệu hóa trong vòng 30 ngày.

Với đầu đạn nhỏ hơn, công suất 100 kiloton, quá trình vô hiệu hóa 99% vệ tinh có thể kéo dài khoảng một năm.

Nguy cơ không dừng lại ở thiệt hại do bức xạ. Khi các vệ tinh mất khả năng điều khiển và tránh va chạm, chúng có thể đâm vào nhau, tạo ra thêm rác không gian.

Nhóm nghiên cứu ước tính khoảng 20 vụ va chạm có thể xảy ra trong hai năm đầu, tạo ra khoảng 3.900 mảnh vỡ mới sau một thập kỷ.

Các mảnh vỡ này tiếp tục làm tăng nguy cơ va chạm dây chuyền, khiến việc khôi phục mạng lưới vệ tinh trở nên khó khăn và kéo dài.

Nghiên cứu được công bố dưới dạng bản tiền ấn phẩm trên kho lưu trữ trực tuyến arXiv.

Kết quả một lần nữa cho thấy việc ngăn chặn vũ khí hạt nhân được triển khai và sử dụng ngoài không gian có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh toàn cầu.

Hai mảnh rác vũ trụ lớn suýt gây họa trên quỹ đạo Trái đất

Hai mảnh rác vũ trụ lớn gần như đâm sầm vào nhau trên quỹ đạo thấp của Trái đất, khoảng cách giữa hai vật thể chỉ khoảng 36m.