08/11/2011 01:14 GMT+7

Những bí ẩn trong phòng thí nghiệm

VŨ CÔNG LẬP
VŨ CÔNG LẬP

TT - Năm 2001, AC Milan mua của Real Madrid tuyển thủ Argentina Redondo với giá 18 triệu euro, một giá thuộc loại đỉnh thời đó. Nhưng Redondo ngay lập tức bị chấn thương trong một bài tập nhẹ và suốt trong hai năm chỉ vừa dưỡng thương vừa ăn lương.

TT - Năm 2001, AC Milan mua của Real Madrid tuyển thủ Argentina Redondo với giá 18 triệu euro, một giá thuộc loại đỉnh thời đó. Nhưng Redondo ngay lập tức bị chấn thương trong một bài tập nhẹ và suốt trong hai năm chỉ vừa dưỡng thương vừa ăn lương.

Kỳ 1:

Từ bài học Redondo

Bài học đau đớn này khiến câu lạc bộ nổi tiếng của Ý lập một cơ sở y tế tổng hợp gọi là Milan Lab. Rồi chúng ta hẳn còn nhớ Van Nistelroy, chân sút Hà Lan đã bôn ba nhiều trên khắp châu Âu. Khi chuyển sang Manchester United, danh thủ này đã không thoát được cuộc kiểm tra sức khỏe khắc nghiệt về hệ vận động, để một năm sau anh mới thực hiện được ước nguyện của mình.

Ở Đức, Liên đoàn Bóng đá Đức (DFB) có một bản danh mục quy định những nội dung các câu lạc bộ bắt buộc phải thực hiện khi thuê cầu thủ mới, để kiểm tra xem cầu thủ đó liệu có chịu đựng được cuộc sống bóng đá nhà nghề hay không. Đó là cuộc kiểm tra nghiêm ngặt như khám tuyển phi công, mà riêng về hệ tuần hoàn dứt khoát phải có điện tim gắng sức, phải sử dụng cả siêu âm màu Doppler và có đánh giá hoạt động của các van tim. Nếu không có văn bản đầy đủ về cuộc kiểm tra này thì khi xảy ra sự cố, cả câu lạc bộ lẫn cầu thủ sẽ chịu những hình phạt nghiêm ngặt, không được hưởng mức bảo hiểm y tế xứng đáng.

Thời huấn luyện viên Hitzfeld, Bayern Munich mời một chuyên gia nổi tiếng người Ý là ông Ricardo Proieti để lo về sức khỏe, bao gồm cả hai lĩnh vực gắn bó với nhau là thể lực và y tế, mặc dù chuyên về y tế đã có một bậc thầy là bác sĩ Mueller - Wohlfart. Hiếm có nhà chuyên môn nào lão luyện và độc đáo như Proietti: trước khi đến Bayern, ông đã làm nhiệm vụ tương tự tại Milan, Barcelona và ở đâu cũng rất thành công. Đã có lần trước một trận đấu, phóng viên hỏi ông Hitzfeld về dự kiến đội hình, ông cười và trả lời: ”Đội hình sẽ do máy tính quyết định”. Chiếc máy tính đó liên quan đến công việc của Proieti.

Vị chuyên gia người Ý tự hào nói về nhiệm vụ của mình:”Tôi làm cho mỗi cầu thủ trở nên trong suốt. Trước hết, tôi sử dụng điện cực để thu lấy các tham số chức năng của hệ tuần hoàn, hệ hormon và hệ thần kinh. Trên laptop, các số liệu này được xử lý bằng các phần mềm suy từ các thuật toán chuyên biệt và chuyển chúng thành các giá trị đo. Sau đó tôi thực hiện các phép thử về độ phản xạ, độ nhanh. Kết quả cuối cùng sẽ được chuyển cho ban huấn luyện”. Rồi HLV Hitzfeld sẽ đưa ra sân những ai “có thể chịu đựng được gánh nặng và sự phức tạp của một trận đấu”. Vừa có hiệu quả vừa tránh được chấn thương.

Milan Lab và “trắc đồ thể lực”

Ở Việt Nam bây giờ, nếu nói bóng đá bắt đầu từ phòng thí nghiệm thì mọi người sẽ bảo rằng chúng ta đang nói chuyện hoang tưởng. Nhưng nhiều khi hoang tưởng ở đây lại là sự thật ở nơi khác, mà AC Milan là ví dụ điển hình. Chính bài học Redondo là nguyên nhân quyết định lập ra Milan Lab, để rồi kết quả cuối cùng là ở CLB này xuất hiện những cầu thủ có thể thi đấu đến... 40 tuổi như Costacurta, Cafu, Maldini... và tỉ lệ chấn thương giảm tới 90%.

Những người đồng thời tham gia vào việc lập ra Milan Lab là Meeresman - chuyên gia chữa bệnh bằng kỹ thuật nắn xương với những bệnh nhân nổi tiếng như Thủ tướng Berlusconi hay nhà buôn vũ khí Kasshoggi, là nhà tâm lý học thể thao Demichelis, rất giỏi tiếng Nhật, huy chương bạc Giải vô địch karatedo thế giới năm 1977 ở Tokyo; và là chuyên gia huấn luyện thể lực Tognaccini, người vừa tốt nghiệp đại học tổng hợp với luận án mang tiêu đề “Sử dụng máy tính trong các chương trình huấn luyện hiện đại”. Trách nhiệm của bộ ba này là thiết lập một hệ thống đủ hiệu quả để báo động cho huấn luyện viên một cách kịp thời về hiểm họa chấn thương có thể xảy ra cho cầu thủ.

Các chuyên gia ở Milan Lab mất hai năm để khẳng định một giải pháp. Xuất phát từ nguyên lý “phải quan tâm và chú ý đến tất cả”. Từ chuyện cầu thủ ăn sáng như thế nào, đến chi tiết anh ta đi giày loại gì khi ra sân lúc trời mưa. Nhưng cốt tử là hệ thống các tham số liên quan đến cấu trúc hệ xương, cấu tạo hệ cơ, hệ thần kinh - như những dữ liệu mang tính di truyền đặc trưng cho cá thể. Bên cạnh đó là hàng loạt tham số chức năng như hệ tuần hoàn, đặc tính trao đổi năng lượng...

Cuối cùng là một bản điều tra theo những câu hỏi đã soạn trước, in bằng 27 thứ tiếng để mỗi cầu thủ tự trả lời. Toàn bộ thông tin được xử lý trên máy tính, còn xử lý như thế nào thì bí mật. Milan Lab cơ mà! Sau đó thì với mỗi cầu thủ có một kết quả tổng hợp gọi là “trắc đồ thể lực”, như một biểu diễn của trạng thức sức khỏe.

Trong tập luyện phải vươn đến những giá trị tốt nhất, còn nếu ở ai đó mà trắc đồ này lệch so với trạng thái tốt nhất 30% thì phải được rút ngay ra khỏi chu trình tập luyện và có chế độ nghỉ ngơi, phục hồi thích hợp. Muốn đánh giá như vậy phải thực hiện công tác tầm soát thường xuyên ở tất cả cầu thủ, chứ không chờ chấn thương rồi mới đi khám.

Công nghệ vũ trụ ở Barcelona

Trong bóng đá, chấn thương vô cùng phức tạp. Có những chấn thương trông rất khủng khiếp như chúng ta thấy ở Ramsey, Eduardo (Arsenal)... nhưng rồi chữa cũng lành. Lại có kiểu chấn thương cứ tưởng như vô thưởng vô phạt, thậm chí cứ nghĩ vận động viên giả vờ nhưng chữa đi chữa lại vẫn không khỏi, nhất là những chấn thương phần mềm (gân, dây chằng, cơ).

Bundesliga đã thống kê một mùa bóng và nhận thấy trung bình mỗi vòng đấu (chín trận) có bảy trường hợp chấn thương đến mức phải chăm sóc ngoài sân hay thay ra, trong đó có 5-6 ca là chấn thương phần mềm và ít nhất 1-2 ca tổn thương cơ, phổ biến là rách sợi cơ. Biện pháp chữa chạy rất phong phú, nhưng gần đây người ta đã ứng dụng cả những thành tựu của công nghệ vũ trụ.

Trong điều kiện vũ trụ, cơ thể ở trong tình trạng mất trọng lượng. Điều này gây khó khăn cho quá trình tuần hoàn, nhất là trong vùng nửa dưới cơ thể do mất đi tác dụng của lực trọng trường. Từ năm 1966, giải pháp cho tình huống này ở Liên Xô là dùng thiết bị gây áp lực âm ở nửa dưới cơ thể (LBNPD: Lower Body Negative Pressure Device). Giá trị áp lực âm tạo ra cỡ - 30 đến - 70mm Hg, đủ sức bù trừ cho sự thiếu hụt của lực gây ra nhờ gia tốc trọng trường.

Đến năm 1990, công nghệ vũ trụ này được nghiên cứu ứng dụng trong y học, khi tạo ra một buồng gây áp lực ở phần dưới cơ thể, vừa có nửa chu kỳ âm như vốn có trong công nghệ vũ trụ, lại thêm nửa chu kỳ dương. Kết quả là tạo ra cả dòng máu lẫn dòng bạch huyết lưu thông tốt hơn hẳn trường hợp bình thường nhờ sự thay đổi áp lực một cách tuần hoàn. Chính dòng máu và dòng bạch huyết mới như vậy đã tạo ra cơ sở điều trị mới, nhất là cho các bệnh về cơ, một bệnh phổ biến trong chấn thương bóng đá.

Những bệnh nhân đầu tiên chữa theo phương pháp mới này là Puyol và Messi của FC Barcelona. Tháng 9-2010, chấn thương rách cơ đùi khá nặng của Puyol và một chấn thương tương tự của Messi đã được chữa khỏi chỉ trong khoảng 10 ngày, tạo ra sự phấn khởi và niềm hi vọng mới.

VŨ CÔNG LẬP

__________

Đến đây lại xuất hiện vấn đề khác: trạng thái tâm lý trong thi đấu và những tổn thương tâm lý - thần kinh của VĐV cùng những nỗ lực của giới chuyên môn.

Kỳ tới: “Phòng thể dục tinh thần”

VŨ CÔNG LẬP
Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên