Nhiều đồi cát bị đào xới nham nhở

Tìm đến khu vực được người dân phản ánh có hoạt động khai thác cát trái phép tại tổ dân phố Thọ Đơn (phường Bắc Gianh), phóng viên báo Tuổi Trẻ ghi nhận ít nhất 5 vị trí đồi cát có dấu hiệu bị khai thác trái phép. Có nơi cát bị múc tạo thành những hố vực lớn, sâu khoảng chục mét. Nhiều lối mòn dẫn vào những khu vực này chi chít dấu vết bánh xe tải.

Tại một số điểm, dấu vết đào bới còn khá mới. Vô số cây phi lao lâu năm bị bật gốc, nhiều diện tích phi lao mới trồng cũng bị sạt xuống các hố cát.

Ông Nguyễn Quang Khải (tên đã thay đổi theo yêu cầu), người dân phường Bắc Gianh, cho biết tình trạng khai thác cát trái phép trong khu vực rừng phòng hộ ven biển của địa phương đã kéo dài hơn chục năm nay, và diễn ra ngày càng tinh vi với tính chất nghiêm trọng hơn. Các đối tượng thường lợi dụng những ngày nghỉ, lễ, Tết, ban đêm, thời điểm vắng người để khai thác trộm cát.

Theo người dân, khu vực rừng phòng hộ ven biển có vai trò quan trọng trong việc chắn gió, giữ cát, bảo vệ khu dân cư và giảm tác động của thiên tai. Việc nhiều quả đồi bị khoét sâu khiến địa hình bị phá vỡ, cây phi lao chắn cát bị xâm hại, đe dọa trực tiếp đến đời sống của người dân trong làng và nguy cơ làm sạt lở nhiều khu lăng mộ.

"Thấy tài nguyên khoáng sản của Nhà nước, rừng phòng hộ che chắn cho người dân dần mất đi, tôi xót xa lắm. Có những đồi cát lớn nay bị đào khoét nham nhở, làm thay đổi hoàn toàn địa hình ban đầu", ông Khải bức xúc.

Trước đó vào ngày 18-8-2026, người dân phản ánh việc đã phát hiện một số đối tượng sử dụng các phương tiện đến khai thác cát trái phép tại khu vực rừng phòng hộ ven biển Thọ Đơn. Người dân nhanh chóng báo chính quyền địa phương và công an để vây bắt. Tuy nhiên, các đối tượng nhanh chóng lái phương tiện rời khỏi hiện trường.

Lắp camera AI giám sát các đồi cát ven biển

Trao đổi với báo Tuổi Trẻ, bà Trần Ngọc Hương, Phó chủ tịch UBND phường Bắc Gianh (tỉnh Quảng Trị), xác nhận ngày 18-8, chính quyền địa phương nhận được phản ánh của người dân về việc có người khai thác cát trái phép trên địa bàn. Sau khi tiếp nhận thông tin, lãnh đạo phường cùng lực lượng chức năng đã lập tức đến hiện trường để kiểm tra.

“Tuy nhiên khi lực lượng đến nơi thì các đối tượng đã rời khỏi hiện trường. Người dân cũng không quay, chụp được hình ảnh quá trình khai thác, nên việc xử lý gặp khó khăn do chưa có đủ căn cứ để xác định hành vi vi phạm”, bà Hương nói.

Lực lượng chức năng và người dân phát hiện một máy xúc nằm bên ngoài vị trí khai thác. Phường đã đề nghị chủ phương tiện phối hợp đưa máy về trụ sở để làm rõ. Hiện vụ việc đã được giao công an phường tiếp tục xác minh, điều tra và xử lý theo quy định.

Cũng theo bà Hương, khoảng 10km dọc bờ biển phường Bắc Gianh đều có trữ lượng lớn cát, loại có thể dùng để xây dựng.  Với diện tích rộng lại có nhiều tuyến đường dẫn vào các đồi cát, trong khi lực lượng của phường còn mỏng, việc bảo vệ tài nguyên khoáng sản gặp nhiều khó khăn.

Để tăng cường kiểm soát, phường đã thành lập tổ tuần tra nhân dân gồm 16 người, phối hợp với lực lượng an ninh cơ sở, công an phường thường xuyên tổ chức tuần tra các khu vực trên địa bàn.

Các đối tượng khai thác cát trái phép ngày càng tinh vi, thường bố trí người cảnh giới và nhanh chóng rời hiện trường khi phát hiện lực lượng chức năng, khiến việc bắt quả tang và thu thập chứng cứ gặp nhiều khó khăn.

Vừa qua, phường cũng đã tổ chức họp và dự kiến có văn bản đề nghị Bộ đội biên phòng tỉnh, Công an tỉnh tăng cường lực lượng phối hợp kiểm tra, xử lý tình trạng khai thác khoáng sản trái phép tại khu vực ven biển.

Địa phương cũng đang đề nghị rà soát lại quy hoạch khoáng sản trên địa bàn. Phường sẽ báo cáo, đề xuất các cơ quan có thẩm quyền như Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra, đo đạc, xác định lại hiện trạng và trữ lượng khoáng sản.

Về giải pháp lâu dài, bà Hương thông tin phường sẽ lắp đặt hệ thống camera AI tầm cao tại nhiều vị trí nhằm tăng khả năng phát hiện, giám sát và xử lý các trường hợp vi phạm, đồng thời phục vụ công tác phòng thủ dân sự ven biển.

Chủ tịch xã, phường ở Quảng Trị chịu trách nhiệm nếu để khai thác khoáng sản trái phép

Chủ tịch UBND các xã, phường, đặc khu phải tăng cường giám sát tại các mỏ khoáng sản, chịu trách nhiệm nếu để xảy ra khai thác khoáng sản trái phép mà không kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý.