Ngày 8-4, ghi nhận của Tuổi Trẻ Online tại tỉnh An Giang cho thấy dọc các cánh đồng ven sông Tiền, sông Hậu, khu vực kênh Vĩnh Tế, Bảy Núi… nhiều diện tích lúa đã chín rộ nhưng chưa được thu hoạch. 

Thậm chí không ít nơi lúa chín đổ rạp do chậm thu hoạch, trong khi thương lái thu mua còn hạn chế, thiếu máy gặt đập liên hợp thu hoạch lúa.... do giá xăng dầu tăng mạnh.

Nguyên nhân chính được người dân và chủ máy gặt phản ánh là do giá dầu tăng mạnh, kéo theo chi phí vận hành máy móc tăng cao. Nếu như trước đây giá thuê máy gặt khoảng 200.000 đồng/công đối với lúa đứng và 260.000 đồng/công đối với lúa ngã, thì hiện nay đã tăng lên khoảng 300.000 đồng/công và 500.000 - 600.000 đồng/công tùy khu vực.

Ông Hà Phú Hộ (81 tuổi, chủ máy gặt đập liên hợp) cho biết giá dịch vụ hiện dao động khoảng 300.000 đồng/công đối với lúa đứng, trong khi giá lúa sập từ 500.000 - 600.000 đồng/công, cao gấp đôi so với trước đây. 

Theo ông, mỗi công lúa sập tiêu tốn khoảng 5 lít dầu, cần thêm nhân công hỗ trợ và phát sinh nhiều chi phí vận hành, vận chuyển.

Với lúa đứng, hai máy của ông có thể gặt khoảng 70 công/ngày, tương đương 11 công/giờ; trong khi lúa sập chỉ đạt khoảng 35 công/ngày, tương đương 4 - 5 công/giờ. "Chi phí đầu vào năm nay đều tăng mạnh, từ phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, nhiên liệu đến giống lúa nên người nông dân phải gánh hết", ông Hộ nói.

Ông Nguyễn Hoàng Vĩnh - Chủ tịch UBND xã Vĩnh Gia, tỉnh An Giang - cho hay địa phương có diện tích sản xuất lúa hơn 15.200ha, lớn nhất trong số các xã sau sáp nhập. Hiện nay cơ bản bà con đã thu hoạch xong gần 90% diện tích xuống giống.

Trước thông tin nông dân bỏ vụ, ông Vĩnh khẳng định: "Thực tế là điều chỉnh mùa vụ. Do chi phí tăng cao, đặc biệt là giá dầu tăng mạnh nên nhiều hộ có xu hướng giảm từ 3 vụ xuống còn 2 vụ/năm, tập trung vào vụ đông xuân và hè thu để giảm rủi ro".

Theo lãnh đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh An Giang, đến nay toàn tỉnh đã thu hoạch khoảng 407.886/505.711ha, đạt 88% kế hoạch; năng suất bình quân ước đạt 7,8 tấn/ha, tăng 2,25% so với kế hoạch đề ra.

Trước xu hướng có thể giảm số vụ sản xuất, lãnh đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh An Giang cho rằng việc điều chỉnh cần đặt trong tổng thể kế hoạch chung của ngành, do liên quan đến chỉ tiêu diện tích, năng suất và sản lượng. 

Trường hợp người dân muốn giảm vụ, địa phương cần vận động, đồng thời báo cáo, xin ý kiến cấp có thẩm quyền để đảm bảo phù hợp với kịch bản tăng trưởng.

"Để hỗ trợ nông dân trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao, ngành nông nghiệp đang triển khai các giải pháp giảm chi phí sản xuất như giảm lượng giống gieo sạ, áp dụng kỹ thuật tưới "ngập - khô xen kẽ", tiết kiệm vật tư… 

Đồng thời các cơ quan chức năng cũng đề xuất giải pháp bình ổn giá, nhất là đối với phân bón và vật tư nông nghiệp", vị này nói thêm.

Lúa thu hoạch rộ, thương lái chậm mua

Ông Nguyễn Văn Ngời (ngụ xã Cô Tô, tỉnh An Giang) cho biết nhiều diện tích lúa đông xuân tại địa phương đã đến thời điểm thu hoạch nhưng thương lái vẫn chậm đến đặt cọc.