Chính sách thuế đang thay đổi rất nhanh

Thạc sĩ Ngô Thanh Hạnh, Tổng giám đốc Công ty TNHH đào tạo và tư vấn THTAX, đã nhấn mạnh như trên tại hội thảo "Doanh nghiệp trước sóng lớn 2026: Hiểu xu hướng - Vững thị trường - An tâm thuế" do Cộng đồng doanh nhân tri thức toàn cầu (GIBA) tổ chức cuối ngày hôm nay, 15-5.

Bà Ngô Thanh Hạnh cho biết chính sách thuế đang thay đổi rất nhanh, nhất là chính sách thuế với hộ kinh doanh từ giữa năm 2025 đến nay. Luật mới liên tục được ban hành: hóa đơn điện tử bắt buộc, quản lý chặt thuế thương mại điện tử, kết nối dữ liệu ngân hàng, kiểm soát dòng tiền.

Bên cạnh đó dữ liệu ngày càng minh bạch hơn và cơ quan thuế có thể đối chiếu nhiều nguồn cùng lúc. Cơ chế kiểm soát cũng chặt hơn, cơ quan thuế không còn thanh kiểm tra ngẫu nhiên như trước mà dựa theo phân tích dữ liệu và rủi ro. Do vậy doanh nghiệp dễ bị chú ý khi có doanh thu bất thường, tồn kho lệch số liệu, hóa đơn có dấu hiệu rủi ro, dòng tiền thiếu minh bạch.

Một thực trạng khác là kinh doanh online tăng mạnh, từ rất nhiều kênh như TikTok Shop, Shopee, Facebook, livestream, COD. Tuy nhiên nhiều hộ kinh doanh dù doanh thu lên đến hàng chục tỉ nhưng vẫn chưa kiểm soát tốt doanh thu trên sàn thương mại điện tử và đối soát doanh thu, chuẩn hóa hóa đơn điện tử hoặc quản lý dòng tiền nhận qua tài khoản cá nhân.

Một trong những sai lầm phổ biến nhất của doanh nghiệp SMEs là lẫn lộn tài chính cá nhân và tài chính doanh nghiệp. Nhiều chủ doanh nghiệp dùng tài khoản cá nhân để nhận tiền từ khách hàng hoặc chi tiêu cá nhân bằng ngân sách công ty. Đây là một trong những nguồn rủi ro thuế lớn nhất hiện nay.

Không thể lơ là tuân thủ

"Doanh nghiệp không thể làm theo kinh nghiệm cũ khi luật đã thay đổi. Chủ doanh nghiệp cũng không thể quản trị theo cảm tính, không lưu hồ sơ đầy đủ, không kiểm tra định kỳ, giao hết cho kế toán. Việc không giám sát dễ dẫn đến mất chứng từ, sai lệch số liệu, sai chi phí, khi đó rất khó giải trình với cơ quan thuế.

Doanh nghiệp phải "khám sức khỏe thuế" hàng quý, rà soát thuế định kỳ. Phát hiện sớm thì chi phí xử lý sẽ rẻ hơn rất nhiều so với phát hiện muộn, xử lý trễ", bà Hạnh nhấn mạnh.

TS Lê Khánh Lâm, Phó tổng giám đốc, Chủ tịch HĐTV Công ty kiểm toán và tư vấn RSM Việt Nam, Phó chủ tịch GIBA, cũng nhận định chi phí tuân thủ của doanh nghiệp, hộ kinh doanh ngày càng cao và họ càng không thể lơ là tuân thủ.

Trước đây doanh nghiệp có thể dùng quan hệ để "tiết kiệm" thuế nhưng về đường dài thì doanh nghiệp sẽ phải trả lại toàn bộ số thuế đã "tiết kiệm" trước đây nếu lơ là tuân thủ. Tình trạng hai sổ sách, dùng tài khoản cá nhân để vận hành dòng tiền cũng không thể tồn tại với cách quản lý thuế mới hiện nay.

"Minh bạch thuế và quản trị tài chính không còn là gánh nặng mà là nền tảng giúp doanh nghiệp đứng vững, từ đó mở rộng khả năng tiếp cận vốn ngân hàng cũng như vượt qua khủng hoảng", ông Lê Khánh Lâm nhấn mạnh.

Minh bạch dòng tiền, cơ hội mở rộng kinh doanh cho hộ kinh doanh

Trong tờ trình đề xuất thẩm định dự án luật sửa đổi một số luật mới đây, Bộ Tài chính đề xuất tiếp tục rà soát, nâng ngưỡng doanh thu được miễn thuế để phù hợp thực tiễn nhằm hỗ trợ và khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp.