Trong khi số lượng dự án nhà ở xã hội đã tăng mạnh nhưng người dân vẫn không dễ mua được khi nhu cầu vượt xa nguồn cung. 

Chẳng hạn tại dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt (phường Diên Hồng, TP.HCM), chỉ khoảng 755 căn hộ dự kiến được bán ra nhưng ghi nhận tới 12.000 người đăng ký nguyện vọng, tức "tỉ lệ chọi" hơn 16:1.

"Ma trận" thông tin, vật vã với hồ sơ

Trao đổi với Tuổi Trẻ, chị Mỹ Yến (38 tuổi, trọ tại phường Thạnh Mỹ Tây) kể hành trình nộp hồ sơ mua tại các dự án nhà ở xã hội, đặc biệt là với dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt, là một chuỗi những thử thách từ khâu nắm thông tin đến thủ tục hành chính.

Theo chị Yến, dù mỗi ngày đều đăng nhập vào trang web của chủ đầu tư như một phản xạ nhưng vẫn thấy mọi thứ "án binh bất động".

Ngược lại các nhóm mạng xã hội lại nắm bắt các thay đổi về chính sách, thủ tục... nhanh hơn cả. 

Ngay cả việc đăng ký nguyện vọng mua nhà, chị cũng phải thực hiện vào lúc 23h45 để tránh tình trạng nghẽn mạng do có quá nhiều người truy cập cùng lúc.

Vấn đề khiến chị Yến đau đầu nhất chính là thủ tục hành chính và giấy tờ, bởi dù đã gõ cửa nhiều nơi nhưng không thể kiếm ra một bộ hướng dẫn giấy tờ nào thực sự chính xác và rõ ràng, đầy đủ.

Để hoàn thiện một bộ hồ sơ gồm 5 loại giấy tờ (như chứng minh thu nhập, tình trạng độc thân...), chị đã phải chi 1 triệu đồng để thuê dịch vụ làm giúp.

Tuy nhiên rủi ro vẫn bủa vây khi các mẫu này của Nhà nước thường xuyên thay đổi đột ngột, khiến hồ sơ vừa làm xong đã có nguy cơ phải bỏ đi.

Anh Võ Tân Tiến (phường Bình Thới), người đã làm việc tại TP.HCM hơn 10 năm, có gia đình và con nhỏ cũng rơi vào cảnh tương tự.

Thu nhập ổn định, đủ điều kiện mua nhà ở xã hội, nhưng nhiều năm qua anh vẫn chưa thể tiếp cận. "Có dự án thì xa nơi làm việc, có dự án phù hợp lại chỉ dừng ở mức đăng ký nhu cầu. Trong khi số người đăng ký quá đông, cơ hội rất thấp", anh Tiến nói.

Nguồn cung bắt đầu được cải thiện

Theo các báo cáo mới đây từ Sở Xây dựng TP.HCM, từ đầu năm đến nay, nguồn cung nhà ở xã hội đã có tín hiệu tích cực. 

Một dự án hoàn thành với 580 căn, hai dự án khởi công trong quý 1 với 2.643 căn. Toàn TP.HCM hiện có 12 dự án đang thi công với khoảng 10.300 căn.

Ngoài ra một dự án quy mô 2.259 căn đang lựa chọn chủ đầu tư, ba dự án khác dự kiến khởi công trước 30-4 với 4.600 căn. Đặc biệt khi hiện TP có tới 41 dự án dự kiến khởi công trước 30-6 với khoảng 29.200 căn.

Để chuẩn bị nguồn cung cho các năm tiếp theo, Sở Xây dựng đã rà soát, bổ sung 16 khu đất với quy mô khoảng 23.000 căn. 

Giai đoạn 2026 - 2027, TP.HCM tập trung hoàn tất thủ tục đầu tư cho 72 dự án, tương ứng khoảng 67.000 căn.

Một nguồn lực đáng chú ý khác là quỹ đất 20% trong các dự án nhà ở thương mại. TP đã dành khoảng 732ha cho quỹ đất này, tương ứng 230.000 căn hộ. 

Theo kế hoạch và các dự báo, quỹ đất này có thể tăng lên 1.740ha vào năm 2040, tạo dư địa phát triển nhà ở xã hội trong dài hạn.

Ở khối doanh nghiệp, điển hình như đại diện Kim Oanh Group đặt mục tiêu đến năm 2028 sẽ triển khai 26 dự án nhà ở xã hội với khoảng 40.000 căn hộ, tập trung tại TP.HCM, Đồng Nai và các khu vực có nhu cầu ở thực cao.

Ngay trong quý 2-2026, gần 5.000 căn hộ nhà ở xã hội thương hiệu K-Home dự kiến được đưa ra thị trường tại Đồng Nai, định hướng theo chuẩn "Singapore", nhằm nâng cao chất lượng sống cho người lao động.

Có đất, có chính sách, vì sao nhiều dự án nhà ở xã hội vẫn gặp khó?

TP.HCM đang đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội với hàng loạt quỹ đất và kế hoạch cụ thể, tuy nhiên nhiều dự án vẫn "đứng hình".