Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2025 gây bất ngờ khi xướng tên một tác giả còn khá mới mẻ với bạn đọc, bên cạnh những tên tuổi đã quen thuộc của làng văn: tác giả Lê Thanh Kỳ.

Lê Thanh Kỳ viết từ vốn đời cần lao

Trước khi được Hội Nhà văn Việt Nam trao giải, được biết tác giả Lê Thanh Kỳ từng gửi bản thảo Miền đất hứa tham dự cuộc thi sáng tác tiểu thuyết, truyện ngắn về đề tài công nhân, công đoàn giai đoạn 2021-2023 do Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam và Hội Nhà văn phối hợp tổ chức, bản thảo được đánh giá cao.

Năm 2025, tác phẩm được Nhà xuất bản Văn Học phát hành và được Hội Nhà văn Việt Nam trao giải.

Tác giả Lê Thanh Kỳ vào đời với nghề thợ hàn ở Hà Nam (cũ) - nay là tỉnh Ninh Bình. Suốt mấy chục năm ông lăn lóc trong tầng lớp lao động tự do từ Nam ra Bắc, qua các khu nhà trọ công nhân, những khu lao động nhếch nhác.

Cuộc sống của một người thợ lao động tự do đã cho ông cơ hội được tận mắt chứng kiến cuộc sống bấp bênh, thiếu thốn và cả hiểm nguy cũng như khả năng chịu đựng gian khổ phi thường của những người lao động tự do.

Và tất cả vốn sống ấy ông đưa vào cuốn tiểu thuyết hơn 500 trang ngồn ngộn chất sống.

Ở Miền đất hứa, Lê Thanh Kỳ đã đi sâu vào mổ xẻ những vấn đề phức tạp của người lao động hiện nay, những mảnh đời trôi dạt dưới đáy của những thành phố sầm uất.

Chất liệu đời sống ngồn ngộn trong cuốn tiểu thuyết chính là thứ làm nên giá trị của cuốn tiểu thuyết văn chương này, chứ không phải nghệ thuật viết điêu luyện, không phải chất văn đẹp.

Hai giải thưởng thơ, hai giải thưởng văn học dịch

Ngoài giải thưởng cho Lê Thanh Kỳ, Hội Nhà văn Việt Nam còn trao giải thưởng thơ cho tác phẩm Thơm từ nỗi đau của nhà thơ Hoàng Thụy Anh; và tác phẩm Trên con đường tóc của nhà thơ Trang Thanh (Trần Thị Thanh).

Hạng mục giải thưởng Lý luận phê bình được trao cho tác phẩm Văn học như một diễn ngôn của nhà lý luận phê bình Trần Văn Toàn. Tác phẩm này cũng vừa được trao tặng thưởng của Hội đồng Lý luận Trung ương.

Hạng mục giải thưởng Văn học dịch được trao cho tác phẩm Hạc trắng xòe cánh của tác giả Tawada Yoko - An Nhiên dịch; và Bài ca Solomon của tác giả Toni Morrison - Thiên Nga dịch.

Nếu như năm 2024 Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam không trao giải cho tác phẩm dịch thuật nào, thì năm nay trao cho hai tác phẩm.

Hạng mục Văn học thiếu nhi được trao cho tác phẩm Miền thảo nguyên Panduranga - tiểu thuyết của nhà văn Lê Đức Dương.

Cao Việt Quỳnh lại được trao giải

Dịp này Hội Nhà văn Việt Nam cũng công bố giải thưởng Tác giả trẻ, trao cho tiểu thuyết Lục địa rồng (5 tập) của tác giả Cao Việt Quỳnh; và hai tập thơ Dần sáng của tác giả Nguyễn Thị Kim Nhung và Nhặt xác em chất chồng bảo tàng của Lâu Văn Mua.

Trước đó Cao Việt Quỳnh cũng đã được trao một số giải thưởng văn chương cho bộ tiểu thuyết giả tưởng này.

Giải thưởng Nhà văn nữ ấn tượng năm 2025 được trao cho Phạm Vân Anh, Niê Thanh Mai và Phương Trà.

Tặng thưởng các tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật năm nay đã có giải A

Sau 2 năm không có công trình nào được tặng thưởng mức A, tối 29-12, lễ trao tặng thưởng các tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật xuất bản năm 2024 đã tìm được 2 công trình sách công phu để trao tặng thưởng mức A.