Nghiên cứu gây bất ngờ: Ong nghệ cũng biết dùng công cụ

ANH THƯ

Nghiên cứu mới cho thấy ong nghệ có khả năng sử dụng công cụ để giải quyết vấn đề, một năng lực từng được xem là dấu hiệu của trí thông minh ở các loài động vật có não bộ phát triển như tinh tinh, voi hay quạ.

Phát hiện này đang làm thay đổi cách giới khoa học nhìn nhận về khả năng nhận thức của côn trùng, theo báo Guardian ngày 4-6.

Nghiên cứu, do các nhà khoa học tại Đại học Oulu ở Phần Lan thực hiện, đăng trên tạp chí Science.

Nhóm thiết kế một phiên bản thu nhỏ của bài kiểm tra nổi tiếng "hộp và quả chuối", thí nghiệm từng được sử dụng cách đây hơn 100 năm để chứng minh tinh tinh có thể tìm ra cách tiếp cận phần thưởng nằm ngoài tầm với bằng cách xếp các chiếc hộp chồng lên nhau.

Trong thí nghiệm mới, những con ong nghệ được huấn luyện nhận biết một bông hoa nhân tạo màu xanh chứa nước đường.

Uống rượu vô tội vạ không say xỉn bao giờ, chính là con ong vò vẽ ĐỌC NGAY

Sau đó bông hoa được đặt trên trần của một khoang trong suốt. Khoảng cách đủ thấp để ong có thể tiếp cận nếu đứng trên một vật thể, nhưng không đủ không gian để chúng bay lơ lửng bên dưới bông hoa.

Nhóm nghiên cứu đặt thêm một quả bóng xốp nhỏ trong khoang. Để lấy được phần thưởng, ong phải lăn quả bóng đến đúng vị trí bên dưới bông hoa rồi trèo lên trên quả bóng. Đây là chuỗi hành động mà chúng chưa từng được huấn luyện trước đó.

Kết quả cho thấy 75% số ong tham gia đã tự tìm ra cách giải quyết bài toán. Theo nhóm nghiên cứu, điều đáng chú ý không phải chỉ là việc ong sử dụng quả bóng như một công cụ, mà là chúng hiểu rằng vật thể này có thể được di chuyển đến một vị trí khác để giúp đạt được mục tiêu.

Trong thử nghiệm cuối cùng có độ khó tăng cao, ong được cho quan sát vị trí bông hoa trước khi khu vực được chiếu ánh sáng đỏ, khiến chúng không còn nhìn thấy màu xanh của bông hoa nữa. Sau đó, quả bóng mới được đưa vào.

Để thành công, ong phải nhớ chính xác vị trí của bông hoa và lăn quả bóng đến đúng địa điểm dù không còn nhìn thấy mục tiêu.

Kết quả 23 trong số 30 con ong hoàn thành nhiệm vụ, cho thấy chúng không hành động ngẫu nhiên, mà có khả năng ghi nhớ và sử dụng thông tin đã học để giải quyết tình huống mới.

Tiến sĩ Olli Loukola, Trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết nhiều người vẫn xem côn trùng như những "cỗ máy phản xạ" chỉ hoạt động theo bản năng.

Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu cho thấy ngay cả một bộ não rất nhỏ cũng có thể tạo ra những giải pháp linh hoạt đối với các vấn đề chưa từng gặp trước đây.