Những người cung cấp dịch vụ chủ yếu ở độ tuổi 20 - 30 và không đảm nhiệm công việc chăm sóc y tế chuyên môn.

Tùy nhu cầu, họ có thể trò chuyện, đưa người cao tuổi ra ngoài, giúp sử dụng điện thoại thông minh hoặc đồng hành trong những lần tới bệnh viện. Trên mạng xã hội Trung Quốc, mức giá phổ biến dao động từ 29 - 88 USD cho một buổi "làm việc" kéo dài ba giờ.

Có người bầu bạn

Sun Shuyang, 28 tuổi, làm việc cho Happy Home - một công ty khởi nghiệp tại thành phố Thiên Tân cung cấp dịch vụ trên. Theo Sun, phần lớn khách hàng của công ty là những người cao tuổi sống một mình, còn con cái trưởng thành làm việc tại những thành phố xa nhà.

Không chỉ thiếu người hỗ trợ trong sinh hoạt, nhiều người còn phải đối mặt với cảm giác cô đơn và nỗi sợ cái chết.

"Nhờ vào việc trò chuyện với những người trẻ như chúng tôi, họ có thể tìm lại cảm giác tràn đầy sức sống và thấy mình có nhiều năng lượng hơn", Sun giải thích lý do xuất hiện loại công việc mình đang tham gia.

Sự xuất hiện của dịch vụ này phản ánh một bài toán ngày càng lớn đối với Trung Quốc. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) dự báo đến năm 2040, nước này sẽ có khoảng 402 triệu người trên 60 tuổi, tương đương 28% dân số.

Trong khi đó, nhiều người thuộc thế hệ cao tuổi hiện nay chỉ có một người con do chính sách kế hoạch hóa gia đình từng được áp dụng trong nhiều thập niên. Năm 2021, hơn một nửa người cao tuổi Trung Quốc sống trong các hộ gia đình "tổ trống", tức không có con cái sống cùng.

Áp lực còn đến từ tình trạng thiếu nhân lực chăm sóc. Các nhà nghiên cứu dự báo đến năm 2030, Trung Quốc có thể thiếu khoảng 5,5 triệu nhân viên chăm sóc người cao tuổi.

Liu Cheng, người sáng lập dịch vụ Time Bank tại Tô Châu, cho biết ý tưởng "cho thuê con" xuất phát chính từ khó khăn của "thế hệ bánh sandwich" - những người trung niên vừa phải nuôi con nhỏ, vừa chăm sóc cha mẹ già.

"Rất nhiều lúc khi tập trung chăm sóc thế hệ trẻ hơn, chúng ta lại không thể chăm lo đầy đủ cho người già", ông Liu nói.

Janice Ye, một giáo viên 36 tuổi sống tại Tô Châu, đang sử dụng Time Bank để có người thường xuyên tới thăm cha mẹ bà ở tỉnh An Huy. Theo bà, thuê người bầu bạn không đồng nghĩa con cái trốn tránh trách nhiệm, mà có thể là cách lấp vào khoảng trống khi họ không thể trực tiếp có mặt.

Khoảng trống tình cảm có thể lấp đầy bằng tiền?

Dù đáp ứng nhu cầu thực tế, mô hình này cũng làm dấy lên những tranh luận về an toàn, tính chuyên nghiệp và việc thương mại hóa sự quan tâm dành cho người cao tuổi, khi những người đóng vai "con thuê" có thể dễ dàng tiếp cận giấy tờ tùy thân, hồ sơ tài sản hay giấy chứng nhận quyền sở hữu bất động sản của khách hàng.

Nhiều người cung cấp dịch vụ cũng không được đào tạo y tế chuyên nghiệp, nên có thể không biết cách xử lý khi người cao tuổi gặp tình huống khẩn cấp về sức khỏe.

Các doanh nghiệp đang tìm cách giải quyết những lo ngại này. Happy Home và Time Bank cho biết nhân viên đều được sàng lọc và đào tạo trước khi nhận việc. Time Bank còn ưu tiên ghép khách hàng với người bầu bạn cùng giới và nếu được đồng ý, công ty cũng yêu cầu nhân viên đeo camera trong lúc làm việc để có thể xác minh sự việc khi xảy ra tranh chấp.

Dù vậy, thị trường "con thuê" hiện vẫn còn khá nhỏ. Jiang Yizhe, 24 tuổi, làm thêm công việc bầu bạn với người cao tuổi vào cuối tuần, cho biết số người muốn nhận việc trên nền tảng thậm chí còn nhiều hơn số khách hàng. Một nguyên nhân là do nhiều người già vẫn ngần ngại tìm kiếm sự chăm sóc bên ngoài gia đình.

Nghề môi giới cho viện dưỡng lão ăn nên làm ra ở Trung Quốc

Thực trạng nhiều gia đình gặp khó khăn trong việc chọn cơ sở dưỡng lão đã thúc đẩy nghề môi giới viện dưỡng lão phát triển.