Phóng to

Các nhà khoa học sử dụng kỹ thuật trắc lượng hình thái hình học 3D để đo 15 điểm chuẩn trên sọ của các loài khác nhau nhằm phát hiện sự khác biệt giữa chúng. Trong ảnh là các điểm chuẩn của Neanderthal (đỏ) đặt chồng lên các điểm chuẩn của người hiện đại (xanh)

TTO - Trong các nghiên cứu gần đây nhất xem Neanderthals có đóng góp gì trong quá trình tiến hóa của con người hiện đại hay không, một nhóm các nhà khảo cổ học đã kiểm tra xương sọ của người hiện đại và Neanderthals cùng với 11 loài linh trưởng khác và tìm thấy bằng chứng thuyết phục rằng Neanderthals khác xa với Homosapiens cũng như là một loài khác.

Các phát hiện này có thể kết thúc cuộc tranh luận kéo dài hàng thập kỷ giữa những người đề xuất mô hình địa phương liên tục về nguồn gốc con người, nhóm này cho rằng Neanderthals là một loài phụ của Homosapiens vốn góp phần quan trọng trong sự tiến hoá của người châu Âu hiện đại, và nhóm đề xuất mô hình nguồn gốc riêng lẻ, nhóm này xem Neanderthals là một loài riêng biệt.

Các nhà khoa học, đứng đầu là Katerina Harvati thuộc Đại học New York, đã sử dụng một kỹ thuật mới là trắc lượng hình thái hình học để đo mức độ khác nhau giữa các loài linh trưởng với hơn 1.000 mẫu. Họ đã đo 15 điểm chuẩn trên sọ và sử dụng phương pháp phân tích 3D để kiểm tra sự khác nhau về hình dạng, không quan tâm đến kích cỡ.

Sự khác biệt của các mẫu ngẫu nhiên này có thể tính toán đến 10.000 lần. Dữ liệu sử dụng gồm mẫu hóa thạch của Neanderthals, mẫu hóa thạch của người châu Âu hiện đại Upper Paleolithic và của người hiện nay cùng với dữ liệu từ khỉ không đuôi châu Phi và khỉ mũi hẹp.

“Động cơ thúc đẩy chúng tôi là đưa ra một phương pháp định lượng để xác định cấp độ khác biệt nào của các mẫu phân loại hợp lý là các loài riêng biệt”, Harvati nói. “Cách duy nhất mà chúng tôi làm là kiểm tra hình thái học xương của các loài hiện nay và đưa ra các mô hình. Từ những dữ liệu này, chúng tôi có thể xác định bao nhiêu khác biệt chung giữa các loài hiện nay, cũng như đưa ra các khác biệt giữa hai loài linh trưởng có thể rất gần nhau”.

Cuộc nghiên cứu cho thấy rằng các sự khác nhau đáng kể giữa người hiện đại và Neanderthals to lớn hơn được tìm thấy giữa các loài phụ hoặc các quần thể của các loài khác. Các dữ liệu cũng cho thấy rằng sự khác biệt giữa Neanderthals và người hiện đại to lớn bằng hoặc hơn cả sự khác biệt giữa các loài linh trưởng gần nhau.

Giữa các loài linh trưởng hiện nay trong cuộc nghiên cứu là gorillas và hắc tinh tinh, vốn được xem là gần với con người nhất, cùng với khỉ mõm chó, khỉ macaca, được đại diện cho mức độ khác biệt lớn về địa lý và sinh thái. Cuối cùng, nghiên cứu của nhóm Harvati đã lập được một bảng so sánh tổng quát trong loài và ngoài loài của sự tiến hóa linh trưởng.

Những gì mà dữ liệu đưa cho chúng ta là phân tích thô lượng mẫu linh trưởng điển hình, và cung cấp bằng chứng cụ thể nhất rằng Neanderthals thực sự là một loài hoàn toàn khác với giống Homo”. Harvati nói thêm.