Góp ý Tuổi Trẻ Online phiên bản mới Tại đây

​Năm 2015: nhiệm vụ hết sức nặng nề

02/01/2015 06:52 GMT+7

TT - Đổi mới chương trình sách giáo khoa, đổi mới việc dạy việc học, một kỳ thi THPT quốc gia, nâng cao chất lượng đào tạo hệ ÐH... nhiều việc phải làm trong năm mới của ngành giáo dục.

Ngành GD-ÐT Việt Nam bước vào năm mới 2015 với nhiều phần việc quan trọng như: chuẩn bị các bước ban đầu cho đổi mới chương trình sách giáo khoa, triển khai đổi mới việc dạy việc học, kiểm tra đánh giá ở hệ thống giáo dục phổ thông, một kỳ thi THPT quốc gia, nâng cao chất lượng đào tạo hệ ÐH nhằm đáp ứng nhu cầu xã hội...

Ðó là những nội dung mà Bộ trưởng Bộ GD-ÐT Phạm Vũ Luận đã trao đổi với Tuổi Trẻ trên số báo ra ngày 1-1-2015 với nhan đề “Ðổi mới giáo dục: cẩn trọng nhưng không chần chừ”. Ðể thực thi các công việc này, các sở GD-ÐT, các trường ÐH sẽ thực hiện các giải pháp nào và có các kiến nghị gì?

Ông Ninh Thành Viên - Ảnh: K.Nam

* Ông NINH THÀNH VIÊN (phó giám đốc Sở GD-ÐT Kiên Giang):

Nhiều việc phải làm

Ðể những định hướng lớn đó - như Bộ trưởng Phạm Vũ Luận đã phát biểu - sớm trở thành hiện thực, theo tôi còn khá nhiều việc phải làm. Trước hết là về vấn đề đổi mới nội dung sách giáo khoa, bản thân việc biên soạn sách giáo khoa hiện nay bộc lộ khá nhiều bất cập, điển hình là khối lượng kiến thức và tính vùng miền ở một số môn học còn chưa thật sự phù hợp. Và vấn đề này cần phải sớm được điều chỉnh khi tiến hành đổi mới nội dung sách giáo khoa sắp tới.

Thứ hai là việc triển khai dạy học tích hợp ở cấp tiểu học và THCS, dạy học phân hóa ở bậc THPT. ở cấp THPT thì dễ vì lâu nay ta đã dạy phân hóa bằng cách chuyên ban nhưng dạy học tích hợp thì phải gắn với giáo viên. Bậc tiểu học, rồi THCS lâu nay ta toàn đào tạo giáo viên theo từng môn, nay định hướng tích hợp thì phải đào tạo lại như thế nào, cần bao nhiêu thời gian để đào tạo được một lượng giáo viên có khả năng dạy học tích hợp vẫn chưa có câu trả lời thỏa đáng.

Nghị quyết của Quốc hội đã xác định thời điểm tiến hành đổi mới giáo dục một cách cơ bản và toàn diện sau năm 2018, từ nay đến đó chỉ còn mấy năm, thời gian rất cấp bách. Cho nên theo tôi, Bộ GD-ÐT cần có một lộ trình thật cụ thể, gắn với giao nhiệm vụ cho từng địa phương, từng cấp để địa phương biết được mình sẽ tham gia tới đâu, làm những gì.

Còn về nhiệm vụ của ngành năm nay, sẽ tập trung mọi nỗ lực đẩy nhanh mục tiêu hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non theo nghị quyết của đảng bộ tỉnh. Nghị quyết giao nhiệm vụ đến cuối năm 2015 sẽ phải hoàn thành giáo dục phổ cập mầm non, nhưng tới thời điểm này mới chỉ đạt khoảng 50%, cho nên nhiệm vụ còn lại hết sức nặng nề.

Ông Võ Minh Lợi - Ảnh: M.Tâm

* Ông VÕ MINH LỢI (phó giám đốc Sở GD-ÐT TP Cần Thơ):

THPT phải tiếp cận nghề nghiệp

Ngành sẽ tiếp tục củng cố và nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, phấn đấu để tỉ lệ đi học đúng độ tuổi ở tiểu học là 100%. Trong đó đảm bảo các yếu tố để trẻ mầm non phát triển thể chất, thẩm mỹ, hình thành các yếu tố của nhân cách, chuẩn bị tốt cho trẻ bước vào lớp 1; nâng chất lượng phổ cập, từng bước chuẩn hóa hệ thống các trường mầm non, phù hợp với điều kiện của từng cơ sở giáo dục ở địa phương.

Ðối với giáo dục phổ thông, ngành sẽ tập trung phát triển trí tuệ, bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh cũng như chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống cho các em nhằm bảo đảm cho học sinh THCS có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau THCS; THPT phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng...

Ông Lê Trung Chinh - Ảnh: P.T.

* Ông LÊ TRUNG CHINH (giám đốc Sở GD-ÐT TP Ðà Nẵng):

Kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực

Chúng tôi mong việc đổi mới giáo dục sẽ đồng bộ, thống nhất chủ trương và nhận thức đầy đủ của mọi tầng lớp xã hội rằng ngành giáo dục là quốc sách hàng đầu. Từ trung ương đến các cấp ngành phải vào cuộc, nếu để một mình ngành giáo dục triển khai thì rất đơn độc, dẫn đến hiệu quả không như mong đợi.

Ngoài ra phụ huynh, học sinh phải thay đổi nhận thức, đặc biệt đội ngũ nhà giáo càng phải thay đổi hơn. Lâu nay, giáo viên chỉ truyền thụ kiến thức và cho rằng đã hoàn thành nhiệm vụ mà bỏ quên điều quan trọng đó là hình thành phẩm chất, năng lực của học sinh.

Riêng với ngành giáo dục Ðà Nẵng, đang tích cực triển khai những đề án đổi mới, bước đầu đạt được một số việc như học sinh tiểu học được học 2 buổi/ngày, đổi mới kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực của học sinh thể hiện qua các lần kiểm tra, đặc biệt là kiểm tra học kỳ vừa rồi để chuẩn bị cho những kỳ thi sắp tới.

* Ông LÊ HOÀNG TƯƠI (giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Hậu Giang):

Chú trọng việc phát triển trí tuệ và thể chất

Sở sẽ tập trung phát triển đồng bộ các ngành học trên địa bàn. Đối với giáo dục phổ thông, sở sẽ song hành chú trọng việc phát triển trí tuệ và thể chất, đồng thời cũng quan tâm bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho các em. Về giáo dục tiểu học, sở sẽ tiếp tục thực hiện phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi, quan tâm việc nâng chuẩn quốc gia cấp độ 1, độ 2 của bậc tiểu học và các chương trình thí điểm: chương trình trường học mới và chương trình đảm bảo chất lượng. Mở rộng thêm các trường mẫu giáo tư thục ở các điểm giữ trẻ trong khu dân cư; phấn đấu hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi năm 2015. Ngành tiếp tục nâng tỉ lệ trường đạt chuẩn quốc gia ở trường THCS, THPT. Phấn đấu đoạt giải học sinh giỏi quốc gia theo kế hoạch được giao.

Đối với việc thi THPT quốc gia theo cụm, sở cố gắng đạt tỉ lệ cao như những năm trước bằng cách tập trung bồi dưỡng đội ngũ giáo viên để có những bước đột phá về chất lượng...

* Bà NGUYỄN THỊ MINH (trưởng Phòng GD-ĐT TP Ninh Bình):

Cần điều chỉnh chính sách

Muốn đạt được các yêu cầu của đổi mới giáo dục thì bộ cần quan tâm điều chỉnh, bổ sung các chính sách, quy định về giáo viên đang còn có những bất cập.

Đơn cử như quy định cứng tỉ lệ giáo viên tiểu học: 1,2 giáo viên/học sinh đối với lớp học 1 buổi/ngày và 1,5 giáo viên/học sinh đối với lớp 2 buổi/ngày thực tế đã có những bất cập. Do sĩ số học sinh/lớp ở các TP đông hơn mức quy định, giáo viên phải đảm nhiệm các yêu cầu cao hơn, nhiều giáo viên phải kiêm nhiệm các công việc khác ngoài thời gian đứng lớp nên lao động giáo viên căng thẳng. 

Quy định về định biên cứng nhắc khiến nhiều trường hiện nay không tuyển đủ giáo viên chuyên biệt. Nhiều trường giáo viên chuyên biệt phải đảm nhận dạy quá nhiều tiết. Đối với các trường mầm non hiện vẫn không có định biên cho cô nuôi dẫn tới những bất cập trong tuyển dụng và đảm bảo chất lượng. Bộ GD-ĐT cần rà soát lại những quy định liên quan tới nhà giáo để điều chỉnh hợp lý.

V.HÀ ghi

* TS NGUYỄN VĂN PHÚC (hiệu trưởng Trường ĐH quốc tế Miền Đông):

Cần có các văn bản quy định chi tiết vấn đề tự chủ

Thực tế hiện nay các trường đã dần tự chủ, tự chịu trách nhiệm về nhiều mặt như chương trình đào tạo, tài chính và điều này đã tạo ra tính cạnh tranh cho các trường. Tuy nhiên, nếu áp dụng triệt để Luật giáo dục ĐH 2012 thì các trường sẽ còn được tự chủ nhiều hơn.

Hiện nay chỉ tiêu tuyển sinh các trường vẫn đi xin. Tuy là các trường tự xác định chỉ tiêu nhưng cuối cùng vẫn phải qua bộ duyệt. Ngay cả vấn đề tuyển sinh cũng vậy. Do đó cần có các văn bản dưới luật quy định chi tiết các vấn đề tự chủ để từ đó tăng tính tự chịu trách nhiệm cho các trường. Luật quy định vấn đề tự chủ nhưng còn khá chung chung và thiếu chi tiết.

Bên cạnh đó, vấn đề phân tầng ĐH cũng vậy. Căn cứ nào để xác định trường nào thuộc phân tầng nào? Nếu trường có lịch sử lâu đời hơn thì rõ ràng các trường mới sẽ luôn ở mức phân tầng phía dưới. Bộ cần tạo ra một sân chơi bình đẳng cho các trường. Việc tự chủ chương trình đào tạo chỉ là một phần để giúp các trường cạnh tranh, phát huy ưu điểm và khắc phục những nhược điểm của mình. Thiếu các văn bản dưới luật quy định chi tiết vấn đề tự chủ nên thực tế vẫn còn nhiều vấn đề vướng mắc.

* ThS HỨA MINH TUẤN (phó hiệu trưởng Trường ĐH Tài chính - marketing):

Bộ GD-ĐT chỉ nên hậu kiểm

Năm 2004 Bộ GD-ĐT xây dựng chương trình khung các ngành đào tạo. Đến nay chương trình khung đã bỏ và các trường tự chủ trong việc xây dựng chương trình đào tạo. Việc tự chủ chương trình đào tạo sẽ thuận lợi cho các trường. Tuy nhiên vẫn còn một số nội dung nếu tăng tự chủ cho các trường, bộ chỉ đóng vai trò quản lý nhà nước, hậu kiểm và xử lý sẽ tốt hơn cho các trường.

Chẳng hạn quá trình xin mở ngành hiện nay, việc xác định đội ngũ, cơ sở vật chất có sự giám sát của sở GD-ĐT, chương trình đào tạo phải trình bộ duyệt, đáp ứng đầy đủ mới được phép mở ngành. Thay vì như thế thì để các trường tự xác định các tiêu chí, mở ngành và gửi hồ sơ về bộ. Bộ chỉ hậu kiểm và đình chỉ nếu nhận thấy trường không thực hiện đúng yêu cầu. Như thế tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của trường và vai trò quản lý Nhà nước của bộ sẽ thể hiện rõ ràng hơn.

M.G. ghi

 

Bộ trưởng Phạm Vũ Luận: "Hãy tự tin, trung thực, vượt qua chính mình"

TTO - Đó là lời nhắn gửi với các thí sinh dự kỳ thi tốt nghiệp THPT và kỳ thi tuyển sinh đại học, cao đẳng 2013 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Vũ Luận ngày 26-5.

MINH TÂM - P.THÀNH - KHOA NAM ghi