Những ngày này, trên nhiều diễn đàn tuyển sinh, câu hỏi được thí sinh và phụ huynh quan tâm nhiều nhất là điểm chuẩn đại học năm nay sẽ tăng hay giảm, cơ hội trúng tuyển sẽ ra sao. Tuy nhiên theo các trường đại học, mùa tuyển sinh 2026 có nhiều thay đổi về phương thức xét tuyển, khiến cách dự báo điểm chuẩn cũng phải thay đổi.

Không còn công thức chung để dự báo điểm chuẩn

Thay vì chỉ đối chiếu với điểm chuẩn năm trước, các chuyên gia khuyến nghị thí sinh cần căn cứ vào phổ điểm, bách phân vị và đặc biệt là công thức xét tuyển của từng trường để tự đánh giá khả năng trúng tuyển.

Theo TS Phạm Tấn Hạ, Giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM), điều khiến nhiều thí sinh và phụ huynh băn khoăn nhất hiện nay là không còn căn cứ đối sánh như những năm trước. 

Vì vậy theo ông, thí sinh cần nghiên cứu kỹ đề án tuyển sinh của từng trường, đặc biệt là phương thức xét tuyển và công thức tính điểm.

Tại Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, điểm xét tuyển được tính từ ba thành phần gồm điểm thi đánh giá năng lực, điểm học bạ và điểm thi tốt nghiệp THPT theo trọng số quy định, sau đó cộng điểm ưu tiên nếu có.

Trường cũng xây dựng các công thức tính điểm riêng đối với trường hợp thí sinh không có đủ cả ba loại điểm nhằm bảo đảm lựa chọn được những thí sinh phù hợp nhất.

Theo ông Hạ, chính sự đa dạng trong cách tính điểm của từng trường khiến việc so sánh trực tiếp với điểm chuẩn năm trước không còn phản ánh chính xác cơ hội trúng tuyển.

"Thí sinh nên tham khảo phổ điểm các tổ hợp xét tuyển năm 2026 do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố, sau đó đối chiếu với phổ điểm năm trước để nhận diện xu hướng biến động của từng tổ hợp", ông Hạ khuyên.

Lấy ví dụ ở tổ hợp C00, ông Hạ cho biết số thí sinh đạt từ 27 điểm trở lên năm nay chỉ bằng khoảng 6% so với năm ngoái. Điều này cho thấy số lượng thí sinh đạt mức điểm rất cao giảm mạnh, vì vậy điểm chuẩn của các ngành sử dụng tổ hợp C00 nhiều khả năng cũng sẽ có sự điều chỉnh tương ứng.

Hai cách để tự đánh giá khả năng trúng tuyển

TS Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Công nghiệp TP.HCM, cho biết trường cũng chuyển sang áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp trong năm nay. Theo ông, thí sinh có thể tự đối sánh cơ hội trúng tuyển theo hai cách.

Cách thứ nhất là xem trọng số của từng thành phần trong công thức xét tuyển tổng hợp. Nếu điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm thi đánh giá năng lực chiếm tỉ trọng lớn thì có thể tham khảo điểm chuẩn của hai phương thức này ở năm trước để hình dung xu hướng.

Theo ông Nhân, ngoại trừ tổ hợp B00, phổ điểm của hầu hết các tổ hợp xét tuyển năm nay đều thấp hơn năm trước. Đây cũng là yếu tố cần được tính đến khi dự báo điểm chuẩn.

Cách thứ hai là sử dụng dữ liệu điểm thi và bách phân vị do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố. 

Ví dụ, nếu năm trước mức 24 điểm tương ứng với một bách phân vị nhất định thì năm nay thí sinh chỉ cần đạt mức điểm tương ứng với đúng bách phân vị đó, có thể chỉ khoảng 22 điểm, để đánh giá mức độ cạnh tranh tương đương.

"Khi xét tuyển từ trên xuống dưới, tỉ lệ thí sinh ở từng bách phân vị hầu như không thay đổi giữa các năm, chỉ có mức điểm tương ứng là khác nhau. Vì vậy nếu đối chiếu theo bách phân vị thay vì so sánh điểm tuyệt đối, thí sinh có thể dự báo cơ hội trúng tuyển với độ chính xác cao hơn", ông Nhân cho biết.

Ông cũng lưu ý với những trường áp dụng xét tuyển tổng hợp, thí sinh không nên sử dụng điểm học bạ để đối sánh vì thành phần này thường chỉ chiếm tỉ trọng khá thấp trong công thức xét tuyển.

Bộ GD-ĐT: Các trường phải rà soát thông tin tuyển sinh, không làm khó thí sinh

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các trường đại học rà soát toàn bộ thông tin tuyển sinh, thực hiện đúng quy chế và không đặt ra các yêu cầu trái quy định với thí sinh.