Không chỉ hướng dẫn người dân sử dụng ứng dụng hay thực hiện dịch vụ công trực tuyến, những chiến sĩ "Mùa hè số" năm 2026 còn mang kiến thức chuyên môn, công nghệ và sức sáng tạo về cơ sở, cùng địa phương giải những bài toán cụ thể.

Đây được xem là điểm mới đáng chú ý của mùa hè tình nguyện năm nay: tri thức trẻ không chỉ được trao đi, mà còn được đặt vào những vấn đề thực tế của cộng đồng.

"Mùa hè số" năm 2026 do Thành Đoàn TP.HCM phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM triển khai đã huy động hơn 14.000 tình nguyện viên, phủ rộng 168 phường, xã, đặc khu.

Từ "làm thay" chuyển sang giúp người dân làm chủ công nghệ

Với người quen công nghệ, cài một ứng dụng hay thực hiện một thủ tục trực tuyến có thể chỉ mất vài phút. Nhưng với nhiều người dân, nhất là những người ít sử dụng điện thoại thông minh, đó lại là một quá trình cần được hướng dẫn từng bước.

Có trường hợp chiến sĩ tình nguyện phải hướng dẫn nhiều lần. Khi người dân gọi điện nhờ hỗ trợ, các bạn lại đến tận nhà, cùng thực hiện từng thao tác.

Các đội hình vừa tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng số, vừa khảo sát nhu cầu thực tế tại địa bàn để hỗ trợ địa phương giải quyết những vấn đề cụ thể.

Từ cách làm này, hoạt động tình nguyện không còn dừng ở việc "đến hỗ trợ", mà chuyển dần sang lắng nghe cơ sở cần gì và cùng tìm cách giải quyết.

Dấu ấn rõ nét của "Mùa hè số" 2026 là việc đưa tri thức sinh viên vào hoạt động tình nguyện.

Phó bí thư Thành Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên TP.HCM Nguyễn Đăng Khoa cho biết "Mùa hè số" đã có 26 đề tài của 15 trường đại học, cao đẳng được triển khai gắn với nhiệm vụ chuyển đổi số tại địa phương. Nội dung trải rộng từ cải cách hành chính, dịch vụ công, dữ liệu cộng đồng đến phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Như vậy, kiến thức của sinh viên không chỉ nằm trong bài kiểm tra hay phòng thí nghiệm. Những gì được học có cơ hội bước ra đời sống, gặp những bài toán thật và phải tìm lời giải phù hợp với từng địa bàn.

Một số đội hình thực hiện số hóa các địa chỉ đỏ, đưa thông tin lịch sử lên nền tảng trực tuyến. Những sản phẩm được xây dựng từ nghiên cứu và chuyên môn của sinh viên đã tạo hàng ngàn lượt tương tác, góp phần đưa lịch sử đến gần hơn với người dân, đặc biệt là người trẻ.

Bạn Võ Minh Đăng, Chủ tịch Hội Sinh viên Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM), chia sẻ công nghệ cũng được các bạn trẻ thử nghiệm để hỗ trợ người khiếm thị tiếp cận tri thức thông qua sách nói, âm thanh và các hình thức tương tác trực tuyến. Chương trình ghi nhận hơn 1.200 lượt đọc sách và hơn 1.000 lượt tương tác.

Những kết quả này cho thấy nếu chuyên môn được đặt đúng chỗ, hoạt động tình nguyện có thể tạo ra những sản phẩm tiếp tục được sử dụng sau khi chiến dịch kết thúc.

Bí thư Đoàn phường Dĩ An (TP.HCM) Bùi Thị Phương Trâm cho biết ngoài phát huy sự phối hợp giữa lực lượng sinh viên tình nguyện, các trường cùng với bạn trẻ địa phương thực hiện bình dân học vụ số, hướng dẫn bà con sử dụng dịch vụ công trực tuyến… Kết quả không chỉ là những con số đạt được mà quan trọng hơn chính là niềm tin của người dân đối với các "chiến sĩ số", khi bà con cần đã có mặt kịp thời.

Bí thư Thành Đoàn TP.HCM Ngô Minh Hải nhấn mạnh "Mùa hè số" không kết thúc khi mùa hè qua đi. Lực lượng sinh viên vẫn tiếp tục được kết nối với cơ sở, duy trì hoạt động vào những ngày cuối tuần và trong suốt năm học để hỗ trợ địa phương.

Theo định hướng này, hoạt động tình nguyện sẽ từng bước chuyển từ việc hỗ trợ người dân sử dụng công nghệ sang phát huy mạnh hơn vai trò của tri thức trẻ.

Địa phương có thể đặt hàng những vấn đề cụ thể; sinh viên và các trường nghiên cứu, thử nghiệm, đánh giá rồi chuyển giao sản phẩm.

Nhìn thẳng vào những khoảng trống

"Mùa hè số" cũng cho thấy chuyển đổi số vẫn còn không ít việc phải làm. Việc cập nhật, liên thông dữ liệu giữa các phần mềm chưa đồng bộ. Thói quen sử dụng công nghệ của một bộ phận người dân và hạ tầng tại một số địa phương chưa theo kịp nhu cầu. Điều kiện về cơ sở vật chất, phương tiện di chuyển và hỗ trợ kỹ thuật cho các đội hình tình nguyện cũng còn khác nhau giữa các địa bàn.

Phó bí thư Thành Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên TP.HCM Nguyễn Đăng Khoa cho rằng chính những vấn đề thực tiễn từ địa bàn dân cư có thể trở thành chất liệu khoa học cho các trường đại học. Ở chiều ngược lại, các giải pháp từ trường học cần được đưa về cơ sở để thử nghiệm, hoàn thiện và chuyển giao.

Đáng chú ý, 26 đề tài của 15 trường mới được triển khai tại 16 phường, xã, còn khá khiêm tốn nếu đặt cạnh quy mô 168 phường, xã, đặc khu. Khoảng trống này cũng là dư địa để "Mùa hè số" tiếp tục phát triển.

Kết quả, có hơn 70.690 lượt người dân được phổ cập kỹ năng số; hơn 122.300 lượt người dân được hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến; hơn 100.220 lượt đảng viên được hỗ trợ thủ tục hành chính trên môi trường số; hơn 18.900 bộ hồ sơ, tài liệu được chỉnh lý, số hóa; hơn 7.600 lượt người được hướng dẫn ứng dụng AI.

Áo xanh tình nguyện hỗ trợ bà con tiếp cận chuyển đổi số

Những ngày qua, hàng trăm bà con phường Thủ Dầu Một (TP.HCM) được các bạn trẻ "cầm tay chỉ việc", hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến, kích hoạt các tiện ích, hướng dẫn sử dụng sổ tay điện tử đảng viên…