Bước sang năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam chào đón năm mới với tâm thế khá đặc biệt: những nền tảng cấu trúc quan trọng nhất cho tiến trình nâng hạng đã hội tụ rõ.

Chứng khoán khó có "mùa xuân bùng nổ"

Nếu trước đây nâng hạng chủ yếu là câu chuyện kỳ vọng dài hơi, thời điểm hiện tại đã cho thấy các mốc thời gian cụ thể để thị trường có thể theo dõi và đánh giá tiến độ một cách thực chất.

Trong bối cảnh đó, xu hướng chủ đạo của thị trường nhiều khả năng sẽ là “sideway-up” - tích lũy đi lên - thay vì một chu kỳ tăng thẳng đứng như nhiều giai đoạn trước.

Động lực của xu hướng này không đến từ một cú nhảy vọt đơn lẻ, mà là sự cộng hưởng của mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, dòng vốn đầu tư công tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, cùng đà phục hồi ngày càng rõ hơn của tiêu dùng nội địa. 

Đây là những yếu tố tạo nên một mặt nền đủ vững, dù không quá kịch tính, cho thị trường duy trì quỹ đạo đi lên trong năm mới. 

Theo ước tính của SSI Research, lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết có thể tăng khoảng 14,5% trong năm 2026. Mức tăng này không tạo ra “mùa xuân bùng nổ”, nhưng đủ để củng cố xu hướng tăng bền, đồng thời báo hiệu một giai đoạn phân hóa mạnh mẽ hơn, nơi những doanh nghiệp có chất lượng thực sự sẽ được định giá cao hơn, còn các mã yếu kém khó tiếp tục “đu bám” đà tăng chung.

Tâm điểm lớn nhất của năm 2026 vẫn là câu chuyện nâng hạng theo chuẩn FTSE Russell. Nếu năm 2025 là năm thị trường phản ánh kỳ vọng, 2026 sẽ là năm của thực thi với hai mốc quan trọng: kỳ rà soát tháng 3 và thời điểm dòng vốn ETF có thể giải ngân rõ rệt hơn vào khoảng tháng 9. 

Ước tính sơ bộ cho thấy việc gia nhập nhóm thị trường mới nổi có thể mang lại khoảng 1,5 tỉ USD từ các quỹ ETF - chưa tính dòng vốn chủ động. 

Nhưng quan trọng hơn số tiền là hiệu ứng chất lượng: nâng hạng sẽ giúp Việt Nam tiến sâu hơn vào hệ thống tài chính toàn cầu, nâng chuẩn minh bạch và mở rộng đáng kể khả năng tiếp cận nguồn vốn quốc tế - những yếu tố tạo nền tảng cho mục tiêu xa hơn. 

Cụ thể, khả năng Việt Nam được MSCI đưa vào danh sách theo dõi ngay từ tháng 6-2026 đang được đánh giá ngày càng cao, nhất là khi room ngoại tại HoSE đã cải thiện mạnh (tăng từ 41,7% vào cuối năm 2024 lên 45,2% trong tháng 2-2026) nhờ sự xuất hiện của nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn với room 100%. 

Đây là yếu tố giúp tăng độ sâu thị trường và mở rộng rổ cổ phiếu có thể đầu tư với các quỹ chỉ số quốc tế.

Biến số nhạy cảm mang tên lãi suất

Dù vậy, bên cạnh gam màu tươi sáng đầu năm, thị trường vẫn cần chú ý biến số nhạy cảm nhất: lãi suất. 

Đà tăng của lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng vào cuối tháng 1 và đầu tháng 2 nhiều khả năng mang tính kỹ thuật, mang tính nhiễu động thay vì chỉ ra một tín hiệu rõ ràng. 

Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất nhiều khả năng khó giữ ở mức thấp kỷ lục như 2025, khi tỉ lệ LDR (dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi) đã tăng liên tục những năm gần đây.

Nếu lãi suất có xu hướng nhích lên, chênh lệch giữa lợi suất thu nhập và lãi suất tiền gửi sẽ thu hẹp, ảnh hưởng tới sức hấp dẫn của chứng khoán với dòng tiền ngắn hạn. 

Khi đó, thanh khoản thị trường có thể duy trì trong vùng 30.000-35.000 tỉ đồng/phiên, khó tạo bứt phá mạnh dù vẫn được hỗ trợ một phần từ dòng vốn nâng hạng.

Một biến số khác là dư nợ margin, vốn đã vượt 410.000 tỉ đồng vào cuối 2025, lập mức cao mới. Điểm thuận lợi là vốn chủ sở hữu của các công ty chứng khoán cũng tăng lên mức 375.000 tỉ đồng, kéo tỉ lệ margin/vốn chủ sở hữu về quanh 105%, tương đối lành mạnh. 

Tuy nhiên, với tỉ trọng giao dịch của nhà đầu tư cá nhân vẫn chiếm trên 80%, margin cao đồng nghĩa thị trường dễ rung lắc hơn trong những nhịp điều chỉnh, đặc biệt khi VN-Index tiệm cận các vùng đỉnh lịch sử.

Về định giá, P/E dự phóng năm 2025 đang ở mức 14,9 lần - cao hơn trung bình 10 năm - phản ánh phần lớn kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận của năm nay. 

Nhưng sang 2026, P/E dự phóng giảm về khoảng 12,7 lần, mức được xem là hấp dẫn hơn khi đặt trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP 10% và chuyển sang một chu kỳ tăng trưởng dựa nhiều hơn vào cải cách và hiệu quả thực thi. 

Trong kịch bản thuận lợi, VN-Index có thể hướng tới vùng 2.120 điểm, tương đương mức tăng khoảng 18,8% cho cả năm. Tuy nhiên, thị trường sẽ không đi lên theo “đường thẳng”, mà theo dạng luân chuyển dòng tiền giữa các nhóm ngành.

'Bò tấn công' xuất hiện trước HoSE: Biểu tượng mới cho kỳ vọng chứng khoán Việt

Một tượng bò tấn công với dáng dấp mạnh mẽ được đặt trang trọng tại khuôn viên mặt tiền Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE).