Hiện các sản phẩm chống nắng được quảng cáo bán nhiều trên thị trường. Hàng loạt sản phẩm được quảng cáo với những lời có cánh như "chống nắng tuyệt đối", "bảo vệ suốt cả ngày", kem chống nắng dưỡng ấm chống lão hóa, kem chống nắng chăm sóc da toàn diện, kem chống nắng cực mạnh, kem chống nắng kiểm soát nhờn...

Hư da do sử dụng kem chống nắng không đúng cách

Thường xuyên sử dụng kem chống nắng, chị N.T.N. (38 tuổi, ngụ ở P.Diên Hồng, TP.HCM) chỉ mua theo thói quen hoặc qua bạn bè giới thiệu, chứ chị cũng chưa từng biết da mặt mình thuộc da gì và nên chọn loại sản phẩm kem chống nắng nào thì phù hợp nhất.

BS CKII Nguyễn Thị Thanh Thơ - Trưởng khoa thẩm mỹ da Bệnh viện Da liễu TP. HCM - cho biết tại bệnh viện này, không ít bệnh nhân đã gặp vấn đề về da do sử dụng kem chống nắng không đúng cách hoặc quá tin vào quảng cáo.

Một số trường hợp điều trị nám, sạm da kéo dài hơn dự kiến vì người bệnh không tuân thủ hướng dẫn, đặc biệt là việc thoa lại kem chống nắng sau mỗi 2 giờ khi tiếp xúc với ánh nắng.

Ngoài ra, những bệnh nhân đang điều trị mụn hoặc thực hiện các can thiệp như laser nếu không sử dụng kem chống nắng đúng cách có thể đối mặt với nguy cơ tăng sắc tố sau viêm, khiến tình trạng da trở nên nghiêm trọng hơn.

Không chỉ bệnh nhân đang điều trị các bệnh về da liễu, ngay cả những người có làn da bình thường cũng có thể gặp tác dụng phụ khi dùng sai sản phẩm kem chống nắng. Việc tự ý mua kem chống nắng không phù hợp với loại da, chẳng hạn da thường nhưng dùng sản phẩm dành cho da dầu mụn, có thể gây bít tắc, tăng tiết nhờn và dẫn đến nổi mụn.

Bác sĩ Thanh Thơ nhấn mạnh trên thị trường hiện nay xuất hiện nhiều sản phẩm chống nắng bị "thổi phồng" công dụng. Một số loại kem chống nắng được quảng cáo có thể làm trắng da, cải thiện sắc tố hoặc thậm chí thay thế các bước chăm sóc da khác. 

Tuy nhiên chức năng chính của kem chống nắng chỉ là bảo vệ da khỏi tác hại của tia UV, không có tác dụng điều trị. Còn một số sản phẩm có thể kết hợp thêm thành phần dưỡng da lại thường đi kèm với chỉ số chống nắng thấp, không đủ để bảo vệ da trong điều kiện nắng mạnh. Trong khi đó, các sản phẩm chuyên dụng chống nắng hiệu quả thường có chỉ số SPF từ 30 trở lên và ít thành phần bổ trợ.

"Không có sản phẩm chống nắng "tốt nhất" dành chung cho tất cả mọi người, mà chỉ có sản phẩm phù hợp với từng loại da và nhu cầu sử dụng. Hiện nay có những quan niệm, thậm chí quảng cáo, cho rằng uống viên chống nắng thì không cần thoa kem chống nắng, viên uống chống nắng sẽ bảo vệ da tốt hơn kem chống nắng, hay chỉ cần bôi một lần sẽ tốt cho cả ngày... đều là những quan niệm, quảng cáo không đáng tin cậy", bác sĩ Thanh Thơ nhấn mạnh.

Trước thực trạng một số sản phẩm kem chống nắng không đạt chất lượng như công bố trên bao bì, bác sĩ Thanh Thơ khuyên người tiêu dùng nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và tham khảo ý kiến bác sĩ da liễu để đảm bảo phù hợp với tình trạng da.

Đội nón và thoa thêm kem chống nắng

Bác sĩ Hoàng Văn Minh (Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM) khẳng định: "Không có phương pháp chống nắng nào mang lại hiệu quả tuyệt đối, do đó cần kết hợp nhiều biện pháp để đạt hiệu quả tối ưu".

Theo bác sĩ Hoàng Văn Minh, biện pháp hiệu quả nhất vẫn là hạn chế ra ngoài khi trời nắng gắt, đặc biệt vào khung giờ cao điểm. Khi buộc phải di chuyển ngoài trời, người dân nên tận dụng các biện pháp che chắn như đội nón, dùng dù, hoặc tìm bóng râm để giảm thiểu tác động của ánh nắng lên da.

Kem chống nắng có tác dụng trực tiếp trên bề mặt da, giúp ngăn chặn tia cực tím. Tuy nhiên, loại này dễ bị trôi khi ra mồ hôi hoặc tiếp xúc với nước, do đó cần bôi lại sau mỗi 3 - 4 giờ để duy trì hiệu quả. Ngoài ra, một số trường hợp có thể gặp kích ứng da hoặc viêm da tiếp xúc.

Bác sĩ Thanh Thơ cho rằng kem chống nắng bôi ngoài da vẫn là phương pháp bảo vệ da quan trọng và không thể thay thế. Sản phẩm này hoạt động bằng cách tạo một lớp màng trên bề mặt da, giúp ngăn chặn trực tiếp tia UV. 

Tia UVA là nguyên nhân gây lão hóa, nám và sạm da, trong khi tia UVB gây bỏng nắng. Các thành phần như zinc oxide hay titanium dioxide đã được chứng minh là an toàn và hiệu quả trong việc bảo vệ da khỏi cả hai loại tia này.

Để đạt hiệu quả tối ưu, người dùng cần chọn sản phẩm có chỉ số SPF từ 30 - 50 trở lên, thoa đủ lượng (khoảng 2 ngón tay cho toàn mặt), bôi lại sau mỗi 2 - 3 giờ, đặc biệt khi ra mồ hôi hoặc tiếp xúc nhiều với ánh nắng.

Việc lựa chọn kem chống nắng cũng nên phù hợp với từng loại da. Với những da nhạy cảm hoặc sau điều trị ưu tiên sản phẩm dịu nhẹ, không cồn, không hương liệu, có thành phần phục hồi. Da dầu chọn dạng gel, sữa hoặc fluid, có khả năng kiềm dầu tốt. Da mụn ưu tiên sản phẩm không gây bít tắc lỗ chân lông, kết cấu mỏng nhẹ

Phản đối kem chống nắng: Đâu là thông tin sai và những gì cần biết?

Từ TikTok đến YouTube, nhiều người kêu gọi bỏ hẳn kem chống nắng hoặc tự chế từ nguyên liệu tự nhiên, bất chấp cảnh báo của giới y tế rằng xu hướng này làm tăng nguy cơ ung thư da.