Nhốn nháo tại lễ Giỗ Tổ Hùng Vương

Một lần nữa, câu chuyện nhức nhối lễ hội lại được đưa ra mổ xẻ (trong nhiều năm Tuổi Trẻ cũng từng đặt ra vấn đề này trong nhiều loạt bài, gần đây nhất là bài “Cùng cộng đồng nhìn lại lễ hội” ngày 31-1). Nhưng đáp lại lời kêu gọi “hiến kế quản lý và tổ chức lễ hội” của thứ trưởng Bộ VH-TT&DL, nhiều ý kiến tham luận hội nghị vẫn chỉ loanh quanh “kể” thực trạng chứ chưa thể đưa ra một giải pháp khả dĩ.

“Quản lý lễ hội được không? Rất khó!” - Thứ trưởng Huỳnh Vĩnh Ái khẳng định như vậy trong lời phát biểu mở đầu hội nghị. Kết quả thanh tra trên diện rộng tại 52 di tích thuộc 18 tỉnh, thành phố của thanh tra Bộ VH-TT&DL được gom lại thành bản tổng kết dài đến 22 trang. Các thống kê đều cho thấy số lượng người tham gia lễ hội ngày càng tăng trong khi nơi thờ tự vẫn giữ nguyên và thậm chí ngày càng xuống cấp.

Ông Phạm Xuân Phúc (phó chánh thanh tra Bộ VH-TT&DL) cảnh báo: nhu cầu tâm linh, tín ngưỡng của nhân dân tăng nên số người tham gia lễ hội ngày càng đông, thậm chí đã trở thành “niềm tin” trong một bộ phận quần chúng nhân dân. Nếu không có các giải pháp kịp thời thì vô hình trung tạo ra sự khuyến khích, thúc đẩy người dân trong toàn xã hội biến tín ngưỡng thành một phong trào cầu xin”.

Quản lý tiền công đức (“Quản lý tiền công đức: tiến thoái lưỡng nan!”, Tuổi Trẻ ngày 16-3) tiếp tục là câu chuyện nóng tại hội nghị. “Tiền công đức biết là có nhưng không biết bao nhiêu. Tờ ghi công đức không có số xêri, không ghi vào sổ. Chúng tôi hỏi thầy Thích Minh Hiền (chùa Hương, Hà Nội) thì thầy nói cũng không biết. Chùa Bái Đính, hòa thượng Thích Thanh Tứ đã mất cuối năm 2011, nhưng mùa lễ năm 2012, người dân đi lễ phản ảnh họ vẫn nhận tờ công đức có chữ ký và tên Thích Thanh Tứ.

Thanh tra bộ phải yêu cầu Sở VH-TT&DL Ninh Bình xuống kiểm tra thì mới chấm dứt”. Biết rõ thực trạng là vậy nhưng ông Phạm Xuân Phúc vẫn không thể đề xuất một phương án xử lý thỏa đáng đối với việc quản lý tiền công đức. “Chờ nghiên cứu” vẫn là câu trả lời duy nhất hiện nay mà lãnh đạo Bộ VH-TT&DL có thể đưa ra.

Nói về việc quản lý tiền công đức hiện nay, Thứ trưởng Huỳnh Vĩnh Ái lưu ý: “Nhà nước không quản lý thu tiền giọt dầu, công đức của cơ sở thờ tự. Đừng cho rằng Nhà nước thu phí giao thông nọ kia rồi giờ đến thu tiền công đức. Tất cả các nghiên cứu sẽ chỉ đưa ra một phương thức thôi. Nhà nước không cần biết thu được bao nhiêu, mà chỉ hướng dẫn để thu chi cho minh bạch. Bởi vì phải công nhận tình trạng quản lý tiền công đức hiện nay rất lộn xộn, nhiều nơi đấu với nhau, giành nhau giữ cơ sở thờ tự làm mất đi cái thiêng của đền, chùa”.

Ai cũng biết là khó nhưng có lẽ yếu tố làm rối loạn việc quản lý tiền công đức hiện nay chính là sự thiếu quyết liệt trong việc ban hành chủ trương lẫn hiện thực hóa trong đời sống.