Năm 2018, các nhà địa chất Trung Quốc khoan xuống đáy Biển Đông để đánh giá trữ lượng khí tự nhiên trong trầm tích. Lỗ khoan chỉ rộng 22cm và nhóm đã cố gắng bịt kín bằng bùn nặng nhưng thất bại.

Một năm sau, khí metan phun lên từ đáy biển, tạo cột khí cao hơn 1.200m trong nước.

Các nhà khoa học từng cho rằng một cộng đồng vi sinh vật đủ khả năng tiêu thụ khí metan cần 60 - 100 năm để hình thành và phát triển đầy đủ.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu, do Đại học Bremen (Đức) dẫn đầu, dùng máy đo độ sâu bằng sóng siêu âm, camera dưới nước và cảm biến hóa học tại khu vực rò rỉ trên đã phát hiện một hiện tượng bất ngờ.

Chỉ sau 1 - 2 năm, một hệ sinh thái chuyên xử lý khí metan đã phát triển với tốc độ đáng kinh ngạc tại lỗ khoan đó, theo trang ScienceAlerti ngày 8-9.

Những sinh vật đầu tiên xuất hiện là vi khuẩn và cổ khuẩn ăn metan. Sau đó, các động vật không xương sống đào hang kéo đến, tạo thành những "thảm giun" dày đặc quanh lỗ khoan, cùng với nhiều loài giáp xác.

Các vi sinh vật cung cấp nguồn thức ăn cho giun trong khi hoạt động đào bới của chúng khuấy trộn trầm tích, có thể đưa oxy, nitrat và sunfat xuống các tầng sâu hơn. Nhờ sự phối hợp này, động vật và vi sinh vật cùng thúc đẩy quá trình phân hủy metan.

Đến năm 2023, khí metan vẫn rò rỉ nhưng chiều cao cột khí đã giảm từ khoảng 1.200m xuống 800m.

Dù vậy, tác động sinh thái vẫn lan rộng. Khảo sát hơn 40 địa điểm cho thấy nồng độ metan trong trầm tích bề mặt tăng cao ở khoảng cách tới 500m, đồng thời giảm hơn 30% độ phong phú vi sinh vật.

Metan là khí nhà kính mạnh và các trầm tích đáy biển được xem là một trong những kho chứa metan lớn nhất Trái đất.

Nhiều nghiên cứu cũng phát hiện metan rò rỉ từ các giếng dầu khí bỏ hoang dưới biển. Chẳng hạn, một khảo sát của các nhà khoa học Đức trong năm 2012 và 2013 tại 43 giếng ở Biển Bắc (North Sea) đã ghi nhận rò rỉ ở 28 giếng.

Tuy nhiên, chưa rõ bao nhiêu metan từ đáy biển thực sự thoát vào khí quyển. Các mô phỏng năm 2025 cho thấy những vụ rò rỉ ở độ sâu hơn 300m có thể ít đóng góp vào khí nhà kính trong khí quyển vì phần lớn metan hòa tan trong cột nước.

Dù vậy, lượng khí metan tăng mạnh vẫn có thể gây thiếu oxy, axit hóa và làm thay đổi hệ sinh thái địa phương. Đặc biệt khi Trung Quốc đã thực hiện hơn 80 giếng khoan thăm dò tại Biển Đông trong giai đoạn 2010 - 2020 để nghiên cứu khí hydrat metan.

Nghiên cứu công bố trên tạp chí National Science Review.

Phát hiện vỏ cây hấp thụ khí metan, có thể giúp chống biến đổi khí hậu

Lần đầu tiên một nghiên cứu chứng minh được vỏ cây trong các khu rừng trên thế giới đang hấp thụ khí metan, một khám phá có ý nghĩa to lớn trong việc giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu.