Theo Hãng tin AFP dẫn bài nghiên cứu được công bố ngày 25-6 trên tạp chí Y khoa Anh Quốc, lệnh cấm người dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội tại Úc dường như chưa tác động đáng kể đến thời gian sử dụng các nền tảng này của thanh thiếu niên.

Quá nhiều cách để lách luật

Úc bắt đầu áp dụng lệnh cấm từ tháng 12 năm ngoái đối với các nền tảng như Facebook, Instagram và TikTok, nhằm bảo vệ trẻ em trước tình trạng bắt nạt trên mạng và các "thuật toán mang tính săn mồi".

Tuy nhiên, nhóm các nhà nghiên cứu tại Úc cho biết hiện chưa có nhiều bằng chứng cho thấy thanh thiếu niên đã giảm sử dụng mạng xã hội sau khi quy định có hiệu lực.

Theo nghiên cứu, nhiều người dùng chưa đủ tuổi vẫn tìm cách vượt qua các hạn chế bằng cách sử dụng tài khoản của người lớn, tạo tài khoản giả hoặc đăng nhập thông qua trình duyệt riêng tư.

"Chúng tôi chưa tìm thấy đủ bằng chứng để kết luận rằng đạo luật đã tạo ra tác động đáng kể trong giai đoạn đầu đối với việc sử dụng mạng xã hội của thanh thiếu niên dưới 16 tuổi", nhóm nghiên cứu viết.

Nghiên cứu được thực hiện với hơn 400 thanh thiếu niên sử dụng mạng xã hội, khảo sát ngay trước khi lệnh cấm có hiệu lực và tiếp tục khảo sát sau đó ba tháng.

Kết quả cho thấy mức sử dụng gần như không thay đổi ở nhóm 12-13 tuổi, giảm nhẹ ở nhóm 14-15 tuổi, trong khi lại tăng ở nhóm từ 16 tuổi trở lên.

Các nhà nghiên cứu nhận định giai đoạn đầu sau khi luật được áp dụng vẫn còn tình trạng triển khai hạn chế, việc tuân thủ chưa đầy đủ và nhiều trường hợp tìm cách lách quy định.

Úc đang thu hút sự quan tâm của nhiều quốc gia khi xem xét liệu các quy định này có thể trở thành hình mẫu trong việc kiểm soát các tập đoàn công nghệ lớn hay không.

Hiện ngày càng nhiều nước đã hoặc đang cân nhắc áp dụng các biện pháp tương tự, gồm Vương quốc Anh, Indonesia, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) và New Zealand.

Phạt nền tảng hàng triệu USD nhưng vậy vẫn chưa đủ?

Theo quy định, các công ty công nghệ có thể bị phạt tới 49,5 triệu đô la Úc (34 triệu USD) nếu không chứng minh được đã có những nỗ lực đáng kể để ngăn người dùng chưa đủ tuổi truy cập nền tảng.

Hồi tháng 3, Chính phủ Úc cáo buộc Facebook, TikTok và YouTube không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định.

Bộ trưởng Truyền thông Úc Anika Wells khi đó khẳng định luật mạng xã hội của nước này không thất bại, mà các công ty công nghệ lớn mới là bên không tuân thủ luật.

"Bảo đảm thực thi những quy định này không phải điều bất khả thi. Thậm chí điều đó cũng không hề khó đối với các công ty công nghệ lớn trị giá hàng tỉ USD", bà nói.

Ủy ban An toàn Trực tuyến (eSafety Commission) của Úc cũng bày tỏ "quan ngại đáng kể" đối với các nền tảng Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok và YouTube.

Trong khi đó, ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy việc dành quá nhiều thời gian trên môi trường trực tuyến đang ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tinh thần của thanh thiếu niên.

Lệnh cấm của Úc cũng nhận được sự ủng hộ từ nhiều phụ huynh không muốn con em dành quá nhiều thời gian cho điện thoại.

Dù các nền tảng mạng xã hội cam kết tuân thủ quy định, họ cũng cảnh báo rằng các biện pháp này có thể khiến thanh thiếu niên chuyển sang những khu vực ít được kiểm soát hơn trên Internet.

Theo luật, các công ty mạng xã hội chịu hoàn toàn trách nhiệm xác minh người dùng tại Úc từ 16 tuổi trở lên và phải chứng minh đã thực hiện các "biện pháp hợp lý" để ngăn người dùng chưa đủ tuổi.

Một số nền tảng đang sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để ước tính độ tuổi dựa trên ảnh, đồng thời cho phép người dùng xác minh tuổi bằng giấy tờ tùy thân do chính phủ cấp.

Úc cấm mạng xã hội, giới trẻ ồ ạt chuyển sang ứng dụng lạ

Khi các nền tảng lớn như TikTok, Instagram và Snap bị chặn, người dùng Úc - đặc biệt là giới trẻ - đang đổ xô tìm đến hàng loạt ứng dụng lạ thay thế, gồm cả ứng dụng của Trung Quốc.