Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trước hết là bảo vệ sự thật - nền tảng của niềm tin xã hội. Khi sự thật được tôn trọng và phản ánh đúng qua đường lối, chính sách và kết quả thực tiễn, niềm tin của nhân dân được củng cố; ngược lại, khi thông tin bị bóp méo bởi tin giả và xuyên tạc, niềm tin dễ bị xói mòn, gây nhiễu loạn nhận thức.

Trong kỷ nguyên số, thách thức này càng trở nên gay gắt khi mạng xã hội khuếch đại tốc độ lan truyền thông tin, đòi hỏi phải chủ động bảo vệ sự thật, đề cao tinh thần "nói đi đôi với làm" và lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo, đúng tinh thần Chỉ thị 07-CT/TW về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Khi thông tin bị bóp méo, xã hội có thể bị chia rẽ

Các quốc gia với những thể chế chính trị khác nhau đều đang đối mặt với tác động tiêu cực của mạng xã hội. Tin giả, thông tin bị thao túng, nội dung kích động có thể khoét sâu những bất đồng về chính trị, sắc tộc, tôn giáo và xã hội. Nguy hiểm hơn, chúng thường đánh thẳng vào định kiến, sự bất mãn và cảm xúc của con người.

Bất đồng có thể chuyển thành đối đầu, tranh luận phản biện thành quy chụp hoặc công kích, bức xúc dần tích tụ thành hận thù. 

Trong bối cảnh thế giới nhiều xung đột và phân cực, càng phải cảnh giác với việc lợi dụng lòng yêu nước để kích động tâm lý dân tộc cực đoan. Lòng yêu nước chân chính luôn gắn với trách nhiệm, lý trí và lợi ích lâu dài của dân tộc, không thể bị lợi dụng để kích động thù ghét hay làm suy giảm khối đại đoàn kết xã hội.

Việt Nam không đứng ngoài những nguy cơ ấy

Việt Nam có truyền thống đoàn kết dân tộc, nhưng không vì thế mà có thể chủ quan trước tác động của môi trường số. Mỗi khi xuất hiện vụ việc nhạy cảm liên quan đến lịch sử, chủ quyền, dân tộc, tôn giáo hay những bức xúc xã hội, thông tin lan truyền rất nhanh do tâm lý người tiếp nhận và cả thuật toán mạng xã hội thường ưu tiên những nội dung gây chú ý, giàu cảm xúc.

Bên cạnh thông tin đúng còn xuất hiện nhiều nội dung bị cắt ghép, bóp méo hoặc cố tình dẫn dắt cảm xúc, làm mờ ranh giới giữa sự thật và suy diễn. Một hình ảnh thiếu bối cảnh, video bị cắt ghép hay một bình luận thiếu kiểm chứng cũng có thể khiến câu chuyện bị hiểu lệch, khiến người đọc khó nhận biết đâu là thông tin đã được kiểm chứng.

Nếu cán bộ, đảng viên cũng chia sẻ theo cảm xúc hoặc tham gia tranh luận bằng ngôn từ cực đoan thì hậu quả càng lớn. Cán bộ, đảng viên là người có trách nhiệm xã hội càng phải thận trọng với phát ngôn của mình. Không thể nhân danh lòng yêu nước để cổ vũ thái độ thù ghét; càng không thể bảo vệ lợi ích quốc gia bằng cách làm suy yếu sự đoàn kết trong chính cộng đồng mình.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cũng đòi hỏi giữ vững khả năng phân biệt đúng - sai, tinh thần đối thoại, khối đại đoàn kết dân tộc và sức đề kháng của xã hội trước những làn sóng cảm xúc cực đoan.

Chống xuyên tạc: xây niềm tin từ sự thật và hành động

Phản bác thông tin sai là cần thiết nhưng chưa đủ, bởi thông tin chính xác nếu đến quá chậm vẫn có thể thất thế trước tin đồn; lời giải thích đúng nhưng không trả lời điều người dân đang quan tâm cũng khó tạo được niềm tin.

Người dân cần được cung cấp kịp thời thông tin đúng, rõ ràng và có căn cứ về bản chất sự việc và cách cơ quan chức năng xử lý. Với vấn đề phức tạp, cần giải thích ngắn gọn, dựa trên dữ liệu và bằng chứng dễ hiểu; khi có sai sót thì thẳng thắn thừa nhận và khắc phục. Càng né tránh, khoảng trống cho suy đoán và xuyên tạc càng lớn.

Nhưng niềm tin không thể chỉ xây dựng bằng tuyên truyền. Chính sách đúng, quyết định công bằng, thủ tục được giải quyết tử tế hay vụ việc được xử lý minh bạch đều có sức thuyết phục hơn nhiều lời giải thích.

Tinh thần Chỉ thị 07 vì vậy phải được đi vào hành động thực tế. Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh phải thể hiện qua việc cán bộ có gần dân, nói thật, dám chịu trách nhiệm và giải quyết công việc công bằng, minh bạch hay không. Kết quả công việc chính là một trong những bằng chứng thuyết phục nhất để củng cố niềm tin.

Cán bộ, đảng viên cần nêu gương trên không gian mạng

Mỗi cán bộ, đảng viên hôm nay đều ít nhiều hiện diện trên mạng xã hội. Một bài đăng, bình luận hay lần chia sẻ thông tin đều có thể tác động đến người khác.

Trách nhiệm trước hết là không tiếp tay cho thông tin chưa được kiểm chứng; không tranh luận bằng cảm xúc cực đoan, không quy chụp, xúc phạm hay kích động chia rẽ. Khi có điều kiện và có đủ thông tin, cán bộ cần góp phần giải thích chính sách, làm rõ những vấn đề người dân quan tâm một cách có căn cứ và có trách nhiệm.

Làm theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh phải bắt đầu từ những việc rất cụ thể: tôn trọng sự thật, nói có căn cứ, ứng xử có văn hóa, biết lắng nghe và chịu trách nhiệm với từng lời nói, hành vi của mình cả trong đời sống thực và trên không gian mạng.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là đấu tranh với thông tin sai trái trên không gian mạng, mà còn bắt đầu từ cách mỗi cán bộ, đảng viên nói, làm và nêu gương trong đời sống hằng ngày. 

Quán triệt Chỉ thị 07 cần thể hiện rõ trong phát ngôn ở cuộc họp, nơi công cộng, khi trao đổi với người dân hay trên mạng xã hội: tôn trọng sự thật, nói có căn cứ, không quy chụp, không kích động chia rẽ và chịu trách nhiệm về lời nói của mình.

Chính sự nhất quán giữa lời nói và làm sẽ củng cố niềm tin xã hội, tăng sức đề kháng trước thông tin xuyên tạc và góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng.

Mỗi nhà báo là một chiến sĩ tiên phong trên mặt trận tư tưởng - văn hóa của Đảng

‘Mỗi cơ quan báo chí, mỗi người làm báo cách mạng thực sự ‘tâm sáng, lòng trong, bút sắc’, là những chiến sĩ tiên phong trên mặt trận tư tưởng - văn hóa của Đảng’.