Tình trạng hàng ngàn dự án bất động sản chậm tiến độ, dự án treo, bỏ hoang đất đai, đắp chiếu nhiều năm sẽ được chấn chỉnh trong thời gian tới theo thông tư liên tịch số 11 được Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Kiểm toán Nhà nước, Thanh tra Chính phủ và các bộ, ngành liên quan ban hành, có hiệu lực từ cuối tháng 1-2026.

Thông tư liên tịch số 11 hướng dẫn việc xác định lãng phí để áp dụng trong khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử các tội phạm liên quan đến lãng phí theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Theo đó, việc xác định hậu quả lãng phí trong quản lý, khai thác, sử dụng đất đai và các tài nguyên khác sẽ căn cứ vào các dấu hiệu sau:

Quy hoạch đất đai và quy hoạch các tài nguyên khác không đúng quy định pháp luật gây lãng phí.

Giao đất, giao rừng, cho thuê đất, cho thuê rừng, thu hồi đất, thu hồi rừng, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, sử dụng rừng không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền, không phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, sử dụng rừng đã phê duyệt.

Giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất nhưng không thực hiện nghĩa vụ tài chính với nhà nước.

Không thực hiện đấu giá, đấu thầu theo quy định đối với trường hợp giao đất, cho thuê đất phải đấu giá, đấu thầu quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.

Chậm thực hiện các thủ tục theo quy định để xác định giá đất, dẫn đến chậm hoặc không thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với nhà nước.

Sử dụng đất không đúng mục đích được giao, cho thuê, công nhận quyền sử dụng đất.

Đất không được sử dụng trong 12 tháng liên tục kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa hoặc tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư.

Không thực hiện trả lại đất đúng thời hạn theo quyết định thu hồi đất của cơ quan quản lý nhà nước.

Cố ý trì hoãn, chậm giải phóng mặt bằng, triển khai thực hiện dự án so với tiến độ đã được phê duyệt.

Thực hiện dự án, khởi công công trình trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, thực hiện bồi thường, hỗ trợ tái định cư không đúng quy định gây lãng phí.

Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc phê duyệt dự án đầu tư xây dựng nhà ở không phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị và nông thôn, chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở đã được phê duyệt gây lãng phí.

Tăng mức đặt cọc đấu giá đất lên tới 50%

Theo nghị quyết mới của Chính phủ, việc đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở cho cá nhân theo quy định của Luật Đất đai, thì tiền đặt trước tối thiểu là 10% và tối đa là 50% giá khởi điểm.