Kỳ vương Trung Quốc đã nói... đúng

Vì sao Hứa Ngân Xuyên, một trong những kỳ vương vĩ đại nhất lịch sử Trung Quốc lại đưa ra phát biểu này? Vì dư luận Trung Quốc - sau thất bại ở Giải vô địch thế giới vô cùng sục sôi, lộ rõ cảm giác "không phục" với vị tân vương của làng cờ tướng thế giới. 

Người Trung Quốc không phục cũng dễ hiểu. Chỉ trong vòng 2 năm, lần lượt hơn 10 vị đặc cấp đại sư của họ - từ Vương Thiên Nhất, Trịnh Duy Đồng, Triệu Hâm Hâm cho đến Hồng Trí... đều bị cấm thi đấu (có người đi tù) vì đại án bán độ.

Kết quả là một thế hệ kỳ thủ mới của Trung Quốc bị "ép chín" vì sức ép thành tích quốc tế. 

Chỉ trong 2 năm qua, Trung Quốc đã lần lượt tung ra sàn đấu quốc tế dàn ngôi sao thế hệ sinh năm 2000, với những cái tên đình đám như Doãn Thăng, Vương Vũ Bác, Trình Vũ Đông...

Theo lệ thường của các môn thể thao trí tuệ, các kỳ thủ quốc tế chỉ đạt đến đỉnh cao phong độ từ khoảng tuổi 25. Và đến khoảng tuổi 30 là lúc họ chứng tỏ sự thống trị bằng kinh nghiệm phong phú và đẳng cấp đã được trui rèn.

Nhưng tình thế ngặt nghèo sau đại án bán độ không cho phép Trung Quốc chờ đợi một quy trình đào tạo thông thường. 

Dàn cao thủ tuổi đôi mươi như Doãn Thăng buộc phải xuất trận sớm hơn dự kiến, và không chỉ vậy, lứa "ma đồng" với Mạnh Phồn Duệ, Lưu Bách Hoành cũng được đưa ra "thử lửa".

Điều gì cũng có mặt trái. Một bài viết trên Sina từng phân tích rằng việc đẩy ồ ạt các kỳ thủ thế hệ gen Z ra thi đấu quốc tế quá sớm sẽ khiến cờ tướng Trung Quốc liên tiếp phải nhận thất bại ở các giải cờ tiêu chuẩn.

Và điều này đã trở thành sự thật. Ở Giải vô địch thế giời 2023, Mạnh Thần - lúc đó chưa bị cấm thi đấu đã lên ngôi vô địch, và anh thuộc cùng thế hệ với Vương Thiên Nhất.

Đến Giải vô địch thế giới 2025, Mạnh Thần lúc này đã thụ án cấm thi đấu, không còn giữ được phong độ. Trung Quốc cử đến giải 2 kỳ thủ trẻ măng là Doãn Thăng và Mạnh Phồn Duệ.

Kết quả, cả 2 lần lượt bại trận trước Lại Lý Huynh ở vòng bảng và chung kết. Làng cờ Trung Quốc khi đó từng tranh cãi rằng giá như các kỳ thủ thuộc lứa 9X như Tào Nham Lỗi xuất trận, Trung Quốc có lẽ đã không bại trận. 

Hơn nhau ở kinh nghiệm

Sau Giải vô địch thế giới, Trung Quốc liên tục mời Lại Lý Huynh sang "thử lửa", như một cách phục thù cho thất bại. Kết quả, kỳ thủ Việt Nam lần lượt thua Tào Nham Lỗi, Hà Văn Triết, Lý Hàn Lâm. 

Nhưng cũng cần nói rõ, những thất bại kể trên đều diễn ra ở thể thức cờ nhanh, với luật thi đấu dựa vào thế mạnh của các kỳ thủ Trung Quốc. Ngoài ra, Lại Lý Huynh còn từng bại trận trước Mạnh Phồn Duệ ở Trí vận hội châu Á hồi cuối năm 2025, cũng với thể thức cờ nhanh. 

Lại Lý Huynh năm nay 36 tuổi, bước vào quãng tuổi U40 xế chiều, với độ nhanh nhạy không còn như xưa. Cách đánh vững chắc, thiên về phòng thủ của anh cũng không hợp với cờ nhanh.

Nhưng khi trở về cờ tiêu chuẩn, Lại Lý Huynh đã cho thấy đẳng cấp, sự trầm ổn, vững vàng mà thế hệ trẻ trung của Trung Quốc chưa có được. 

2 trận hòa trước Lưu Bách Hoành, cũng như trận thắng Lưu Tử Kiện ở lượt đấu cuối cùng của vòng bảng là minh chứng rõ nét. Trong thế đua điểm số, Lại Lý Huynh cho thấy bản lĩnh vượt trội cả 2 kỳ thủ họ Lưu. 

Lực cờ của Huynh không thực sự thâm sâu hơn các kỳ thủ Trung Quốc, điều mà các bài bình luận trên Weibo, Sina, Sohu nhiều lần chỉ ra. Nhưng vấn đề như Hứa Ngân Xuyên nói, không một kỳ thủ Trung Quốc nào đủ sức áp đảo Lại Lý Huynh vào lúc này. 

Khi cần thắng, Lại Lý Huynh trì trệ nhịp độ của ván cờ, khiến người hâm mộ từ chỗ chắc ăn về một ván cờ hòa lại đón nhận tin vui.

Khi cần hòa, Lại Lý Huynh lại đánh mạo hiểm, khiến các CĐV lắm phen khó hiểu "sao phải tự làm khó bản thân như thế". Nhưng đó là phương thức lấy tiến làm lùi, lấy công làm thủ mà một kỳ thủ đạt đến độ chín của sự nghiệp như Lại Lý Huynh đã quá nhuần nhuyễn. 

"Lại Lý Huynh không quá xuất sắc, tôi chắc chắn rằng anh ấy không bằng được thế hệ Vương Thiên Nhất, Trịnh Duy Đồng, và cũng không hơn được Doãn Thăng, Mạnh Phồn Duệ hiện tại. Nhưng thắng anh ấy thật khó khăn, thế hệ này tìm được ai để thắng đây?", một người hâm mộ cảm thán trên chuyên trang Gdchess. 

Ở Giải vô địch thế giới, Mạnh Phồn Duệ và Doãn Thăng đã bại trước Lại Lý Huynh. Giờ đây đến Ngũ Dương Bôi, giải đấu thật ra được đánh giá vượt trội giải vô địch thế giới (vốn chỉ được xem như giải của hệ thống nghiệp dư vì quy định mỗi quốc gia chỉ cử 2 kỳ thủ) về độ danh giá.

Ở đấu trường xưng danh "thánh đường của các kỳ vương", Lại Lý Huynh đã lần lượt vượt qua Lưu Tử Kiện (hạng 7 Trung Quốc), Lưu Bách Hoành (hạng 9), Quách Phụng Đạt (hạng 12) và Triệu Phàn Vĩ (hạng 19). 

Như vậy chỉ trong nửa năm, "Nam phương công tử" của làng cờ Việt Nam đã đánh bại 6 cao thủ trong top 20 kỳ đàn phương Bắc, làm lung lay nghiêm trọng nhận định rằng: "top 10 Trung Quốc cũng là top 10 thế giới".

Nếu Lại Lý Huynh có thắng nốt Trình Vũ Đông (hạng 8 Trung Quốc), người hâm mộ đại lục cũng chẳng ngạc nhiên nữa, vì Trình Vũ Đông xét về kinh nghiệm còn thua Lưu Tử Kiện, về lực cờ còn chưa hơn Mạnh Phồn Duệ, Lưu Bách Hoành.  

Lần đầu tiên trong lịch sử cờ tướng, kỳ đàn Trung Quốc phải đau đầu tìm kiếm một nhân tài có thể chống đỡ trước đệ nhất kỳ vương của Việt Nam.

Làng cờ Trung Quốc rúng động khi 'xa luân chiến' cũng không hạ được Lại Lý Huynh

"Quá ấn tượng", "Xứng danh kỳ vương thế giới"... là những lời cảm thán mà làng cờ tướng Trung Quốc dành cho chiến tích của Lại Lý Huynh, khi anh giành vé vào bán kết ở "siêu giải đấu" Ngũ Dương Bôi.