Lần đầu xác nhận nhện thực sự ngủ, có cả giai đoạn REM giống người

Nghiên cứu mới công bố trên tạp chí PNAS cho thấy nhện nhảy Portia đáp ứng đầy đủ các tiêu chí hành vi dùng để xác định giấc ngủ, gồm tư thế đặc trưng, trạng thái tĩnh lặng, ngưỡng phản ứng với kích thích tăng cao, nhịp sinh học và khả năng ngủ bù sau khi bị gián đoạn.

Trước đó năm 2022, các nhà khoa học từng ghi nhận hoạt động giống giấc ngủ REM ở nhện nhảy. Tuy nhiên vẫn chưa rõ những biểu hiện này có thực sự diễn ra trong lúc ngủ hay không.

Để làm rõ, nhóm nghiên cứu tại Đại học Bonn (Đức) quan sát nhện trong các điều kiện chiếu sáng khác nhau và ghi hình hành vi của chúng, theo trang IFLScience ngày 27-10.

Kết quả cho thấy nhện trải qua hai giai đoạn ngủ riêng biệt, trong đó có một giai đoạn hoạt động tương tự giấc ngủ REM ở động vật có xương sống.

Trước khi nghỉ ngơi, nhện thường dành thời gian làm sạch cả tám chân. Sau đó chúng nằm ngửa trên một tấm tơ nhỏ do mình tạo ra, được các nhà nghiên cứu ví như chiếc võng, rồi dần bất động.

Trong lúc ngủ, cơ thể nhện chùng xuống. Định kỳ, chúng chuyển sang giai đoạn ngủ giống REM, với các cử động co giật chân, chân cuộn lại và những chuyển động ở các ống võng mạc.

Khi ở giai đoạn này, nhện ít phản ứng với âm thanh hơn. Nếu giấc ngủ bị gián đoạn trong đêm, chúng có xu hướng ngủ nhiều hơn sau đó.

Đây là biểu hiện của cơ chế ngủ bù, một trong những bằng chứng quan trọng giúp nhóm nghiên cứu xác nhận nhện thực sự ngủ.

Nhện cũng làm sạch chân sau khi thức dậy, tạo thành chu trình hành vi có những điểm tương đồng với thói quen trước và sau giấc ngủ của con người.

Theo các tác giả, chưa thể kết luận nhện có nằm mơ hay không.

Giấc mơ là khái niệm gắn với trải nghiệm chủ quan của con người. Những chuyển động ở chân và mắt của nhện có thể gợi ý hoạt động thần kinh bên trong, song chưa đủ để chứng minh chúng đang tái hiện ký ức hoặc trải nghiệm khi thức.

Nhóm nghiên cứu cho biết hướng tiếp theo là tìm hiểu sự tiến hóa của giấc ngủ ở các loài nhện, đồng thời so sánh giấc ngủ trong phòng thí nghiệm với ngoài tự nhiên.

Các kết quả này có thể giúp làm rõ tác động của biến đổi khí hậu và ô nhiễm ánh sáng ban đêm đối với giấc ngủ của những động vật tám chân.

Phát hiện loài nhện chạy nhanh nhất thế giới, tốc độ gần 13km/h

Nghiên cứu trên hơn 250 loài nhện xác định nhện thợ săn rừng Úc là loài chạy nhanh nhất từng được ghi nhận, đạt gần 13km/h.