Phóng to

Bùn đỏ tràn ra sau sự cố vỡ hồ chứa bùn thải titan ngày 18-11 tại Hàm Thuận Nam, Bình Thuận - Ảnh: Nguyễn Nam

Bà Lê Thị Kim Phượng, trưởng Ban Văn hóa xã hội HĐND tỉnh, cho biết vào đầu năm học 2013-2014 tại TP Phan Thiết, nhiều phụ huynh có ý kiến mức thu các khoản ngoài học phí của một số trường tiểu học bán trú công lập trên địa bàn TP quá cao.

Thu, chi tiền học sinh bán trú sai tràn lan

Trong 13 trường tiểu học bán trú tại TP Phan Thiết, hầu hết các trường đều thống nhất mức thu mua sắm vật dụng nhà ăn và nghỉ ở lớp 1 là 1,2 triệu đồng/học sinh/năm, các khối còn lại 600.000 đồng/năm. Cá biệt tại Trường tiểu học Phú Thủy thu đến 1,6 triệu đồng.

Qua giám sát và kiểm tra, các trường đều xác nhận mức thu trên có tính cả khoản thu về tăng cường cơ sở vật chất, không đúng theo tinh thần chỉ đạo của UBND tỉnh Bình Thuận. Một số nội dung mà hầu hết các trường thực hiện chi không hợp lý là sử dụng nguồn kinh phí thu mua sắm vật dụng nhà ăn, nghỉ để đóng mới bàn ghế, sửa chữa phòng học. Qua kiểm tra tại một số trường còn thừa số tiền đã thu của phụ huynh, thậm chí có trường thừa đến 450 triệu đồng.

Bà Lê Thị Kim Phượng đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các ngành chức năng, nhất là các địa phương cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra các nguồn thu do phụ huynh đóng góp trong các nhà trường, hạn chế tình trạng chỉ có ban giám hiệu và ban đại diện cha mẹ học sinh quyết định việc đề ra mức thu thiếu công khai minh bạch. Bên cạnh đó cần thiết phải tổ chức thanh tra một số trường bán trú có số lượng học sinh đông để kịp thời khắc phục những sai sót xảy ra.

“Thực tế hiện nay là chủ trương không cho thu tiền tăng cường cơ sở vật chất trường học nên các trường không có nguồn kinh phí để tu bổ sửa chữa bổ sung trang thiết bị dạy học hằng năm. Đề nghị UBND tỉnh cân đối nguồn kinh phí cho các địa phương để đảm bảo cơ sở vật chất phục vụ dạy học” - bà Kim Phượng kiến nghị.

Ông Mai Xuân Bá, giám đốc Sở Giáo dục - đào tạo Bình Thuận, cho biết hiện nay UBND tỉnh không cho phép thu tiền xây dựng nhà ăn nhưng trước đây có cho phép thu nên số tiền tích lũy dồn lại qua từng năm. Ông Bá cũng nhìn nhận đang xảy ra tình trạng các trường thu không đúng, thu tập trung vào đầu năm học gây khó khăn cho phụ huynh và liên sở Giáo dục - đạo tạo, Tài chính đã ra nhiều văn bản chấn chỉnh.

Tuy nhiên, bà Lê Thị Kim Phượng cho rằng qua giám sát các khoản thu tích lũy mà ông Mai Xuân Bá đề cập là vấn đề riêng các trường vẫn dùng số tiền này, còn việc lạm thu mặc dù bị cấm nhưng hiện nay đang xảy ra tại nhiều trường. Bà Phượng đề nghị cần phải thanh tra chứ không chỉ là “ra văn bản chấn chỉnh”.

“Người dân phản ảnh ô nhiễm titan là đúng”

HĐND tỉnh Bình Thuận cũng đã có báo cáo giám sát tình hình thực hiện công tác quản lý, khai thác và chế biến khoáng sản titan trên địa bàn tỉnh.

Tính đến tháng 9-2013 tỉnh Bình Thuận có 17 doanh nghiệp đã đăng ký hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản titan. Tổng giấy phép khai thác titan đã cấp từ trước đến nay là 21, hiện còn 3 giấy phép của 3 doanh nghiệp còn thời hạn khai thác với tổng diện tích 1.028,1ha. Đó là các công ty Phú Hiệp, Đức Cảnh, Đầu tư Sài Gòn.

Sau khi khai thác xong titan, việc thực hiện san ủi, trồng cây hoàn phục môi trường của một số doanh nghiệp còn chậm hoặc có dấu hiệu không thực hiện như tại khu vực Thiện Ái (huyện Bắc Bình) của Công ty Dương Anh và Công ty Đô Thành. Sở Tài nguyên - môi trường Bình Thuận đang xem xét khả năng cưỡng chế thực hiện theo quy định pháp luật.

Việc đảm bảo an toàn bức xạ tại các điểm khai thác, chế biến titan một số nơi thực hiện chưa đảm bảo. Cụ thể, đoàn kiểm tra đã yêu cầu Công ty Bằng Hữu cử người tham gia đào tạo an toàn bức xạ, che bạt hạn chế bụi phát tán ở các bãi tập trung quặng, đo phông phóng xạ định kỳ. Tại công ty này chưa lập báo cáo đánh giá an toàn bức xạ theo quy định, chưa có các kết quả phân tích mẫu nước... Các công ty khác là Hải Tinh, Tân Quang Cường cũng chưa đảm bảo được vấn đề an toàn bức xạ.

HĐND đã đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở ngành chuyên môn tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm đối với các doanh nghiệp khai thác và chế biến titan. Đồng thời đề nghị UBND tỉnh kiến nghị Chính phủ chỉnh sửa cho phù hợp khoản 3 điều 25 nghị định 15/2012/NĐ-CP ngày 9-3-2012 của Chính phủ, là một điểm hở trong công tác quản lý khai thác khoáng sản, cụ thể: “Trường hợp giấy phép khai thác khoáng sản, giấy phép khai thác tận thu khoáng sản đã hết hạn nhưng hồ sơ đề nghị gia hạn đang được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét thì tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản được tiếp tục khai thác khoáng sản theo giấy phép đến thời điểm được gia hạn, hoặc đến khi có văn bản trả lời giấy phép không được gia hạn”.

Đại biểu Nguyễn Toàn Thiện nhìn nhận qua giám sát thì thực trạng ô nhiễm do khai thác titan đúng so với những gì người dân phản ảnh. Ông Thiện cũng nêu vấn đề Sở Tài nguyên - môi trường đã tham mưu cho UBND tỉnh báo cáo không đúng về thực trạng ô nhiễm do khai thác khoáng sản titan tại kỳ họp HĐND lần trước. Bên cạnh đó là trách nhiệm của giám đốc Sở Tài nguyên - môi trường, cùng hàng loạt bất cập khác trong công tác quản lý khai khoáng. “Khi khu chế biến sâu titan Sông Bình đi vào hoạt động mà với cách quản lý như hiện nay thì tình trạng ô nhiễm sẽ nặng hơn nữa” - ông Thiện nói.

Ông Huỳnh Giác, giám đốc Sở Tài nguyên - môi trường, cho rằng những phát biểu của đại biểu Nguyễn Toàn Thiện có nhiều ý và nếu cơ quan này nhận được bằng văn bản thì buổi tối 9-12 sẽ soạn câu trả lời cụ thể để trả lời đại biểu trong sáng 10-12. Về trách nhiệm quản lý, ông Huỳnh Giác nói công việc của ông do Đảng phân công và khi còn được giao thì ông vẫn đảm nhiệm.