Một trong những nguyên nhân quan trọng của việc bùng phát dịch sởi là còn "khoảng trống tiêm chủng", khi mỗi năm vẫn còn một tỉ lệ nhất định trẻ chưa được tiêm và nhiều năm con số này sẽ gia tăng thành số lớn.

Luật Phòng bệnh 2025 vừa được ban hành tháng 12-2025 đã dành riêng một phần quan trọng cho công tác tiêm chủng. Luật quy định bên cạnh tiêm chủng bắt buộc còn có tiêm chủng tự nguyện, là cơ sở để triển khai tiêm chủng chiến dịch, tiêm chủng khi có dịch bệnh xuất hiện, góp phần củng cố thành tựu tiêm chủng nhiều năm qua và lan toả mạnh mẽ tư duy phòng bệnh từ sớm.

Luật cũng xác định 6 yếu tố mới, quan trọng, tác động lớn đến công tác tiêm chủng, như: hệ thống thông tin phòng bệnh bao gồm cả thông tin tiêm chủng; bổ sung quy định rà soát tiền sử tiêm chủng của học sinh khi thực hiện kiểm tra sức khoẻ đầu năm học; người dân "có quyền được sử dụng và bảo đảm công bằng trong tiếp cận vắc xin, sinh phẩm theo từng lứa tuổi, từng đối tượng trong suốt cuộc đời"....

Những quy định mới này nhằm chuyển trọng tâm từ điều trị sang phòng bệnh, trong đó tiêm chủng được coi là trụ cột ưu tiên chiến lược.

Tại Việt Nam, dịch bệnh truyền nhiễm từng là căn nguyên chính dẫn tới bệnh tật và tử vong, trong đó các dịch bệnh như tả, lỵ, thương hàn, ho gà, bại liệt... xuất hiện khá thường xuyên. Tuy nhiên, hiện nay nhờ tiêm chủng, chúng ta đã loại trừ được uốn ván sơ sinh, thanh toán được bại liệt, đang tiến tới loại trừ bệnh sởi và một số căn bệnh khác.

Phát biểu tại buổi lễ khởi động Chương trình truyền thông, giáo dục sức khỏe về phòng bệnh bằng vắc xin - sinh phẩm giai đoạn 2025 - 2027 vừa tổ chức tại Hà Nội, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế Dương Chí Nam cho biết sau ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, tỉ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ em trên thế giới và Việt Nam chưa đạt được mục tiêu như kỳ vọng, trong khi các bệnh truyền nhiễm mới nổi và tái nổi có nguy cơ lây lan nhanh trong cộng đồng.

Theo các chuyên gia, từ sau dịch COVID-19, Việt Nam đã ghi nhận một số vụ dịch sởi, bạch hầu… và đáng tiếc đây đều là bệnh đã có vắc xin phòng ngừa. Điều đó cho thấy nếu tỉ lệ tiêm chủng đầy đủ tăng thì nguy cơ bệnh dịch sẽ giảm xuống nhiều lần.

Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ triển khai mạnh mẽ chương trình, hướng tới mọi người dân hiểu rõ về lợi ích của tiêm chủng trọn đời, tích cực, chủ động phối hợp với ngành y tế tham gia đầy đủ, đúng lịch chương trình tiêm chủng mở rộng, cũng như tiêm chủng chiến dịch khi cần và tiêm chủng tự nguyện.

Lần đầu tiên có hai hình thức tiêm chủng ‘bắt buộc và tự nguyện’

Luật Phòng bệnh vừa được thông qua sẽ có hai hình thức thực hiện tiêm chủng gồm tiêm chủng bắt buộc và tự nguyện. Trong đó, tiêm chủng bắt buộc là việc cá nhân phải tiêm chủng vắc xin, sinh phẩm theo danh mục bệnh bắt buộc và tiêm chủng chống dịch.