Phóng to

Nhà văn Kiran Desai tại lễ trao giải ở Anh ngày 10-10 - Ảnh: AP

TT - Giải thưởng văn học Man Booker của Anh năm nay đã được trao cho một gương mặt mới toanh trên văn đàn: Kiran Desai, nhà văn nữ Ấn Độ, với tiểu thuyết The inheritance of loss (tạm dịch: Di sản bị đánh mất).

Năm nay 35 tuổi, Desai trở thành nhà văn nữ trẻ nhất từng bước lên bục nhận giải thưởng trị giá 50.000 bảng Anh này.

Trước đó, giới phê bình đổ dồn sự chú ý về nhà văn Sarah Waters với tiểu thuyết The night watch. Chính vì lẽ đó mà Kiran đã không chuẩn bị bài phát biểu của mình khi lên nhận giải. Sau khi cảm ơn nhà xuất bản, ban biên tập và công ty phát hành, cô sinh viên ngành sáng tác tại Trường đại học Columbia (Mỹ) nói thêm: “Tôi là người Ấn Độ, vì vậy tôi phải nói cảm ơn bố mẹ tôi”.

Đối với Kiran, giải thưởng này là một món quà đầy ý nghĩa để dành tặng mẹ của mình, nhà văn Anita Desai, người từng ba lần được đề cử Man Booker nhưng chưa một lần may mắn nhận giải. Kiran nói: “Tôi xem quyển sách này như là tác phẩm của chính mẹ tôi. Tôi đã viết nó bằng sự hỗ trợ, sự uyên bác và lòng nhân từ của bà”.

Kiran Desai sinh ra tại Ấn Độ, di cư đến Anh khi còn vị thành niên, sau đó ổn định cuộc sống tại Mỹ. Để hoàn thành quyển tiểu thuyết này, Kiran đã mất tám năm trời nghiền ngẫm, nhớ lại những kỷ niệm lúc mình rời khỏi quê hương. Chữ “mất mát” trong tựa đề tác phẩm chính là sự mất niềm tin ở Ấn Độ đối với những công dân lợi dụng visa du lịch đến Mỹ để ở lại và trở thành người nhập cư bất hợp pháp. Bối cảnh truyện diễn ra ở vùng đông bắc Himalaya và New York, kể về một thẩm phán già sống qua thời thuộc địa Anh.

Kiran cho biết: “Tác phẩm tìm cách nắm bắt ý nghĩa của việc sống ở hai thế giới: phương Đông và phương Tây. Nó khám phá những gì xảy đến khi các yếu tố phương Tây thâm nhập vào một đất nước không Tây một chút nào. Điều đó đã từng xảy ra dưới thời Ấn Độ là thuộc địa (của Anh) và đang lặp lại khi Ấn Độ xác lập những mối quan hệ mới với Mỹ”.

The inheritance of loss được ban giám khảo đánh giá cao vì nó thể hiện sức mạnh của tính nhân bản. Đây chính là yếu tố giúp đem lại chiến thắng cho tác phẩm sau một thời gian dài tranh luận của các vị giám khảo. “Đó là một tiểu thuyết tuyệt vời thấm đẫm hơi thở và sự uyên thâm của con người, vừa nhẹ nhàng hài hước vừa phản ánh chính xác hiện thực chính trị”- giáo sư Hermione Lee, chủ tịch hội đồng giám khảo năm nay, nhận xét.

Còn chủ tịch hội đồng năm ngoái, ông John Sutherland, chỉ phát biểu ngắn gọn về tác phẩm này: “Đó là một tiểu thuyết toàn cầu hóa dành cho một thế giới toàn cầu hóa”.