Trở lại Phong Nha - Kẻ Bàng

Kỳ 3:

Phóng to

Thác Chài đẹp như một bức tranh thủy mặc - Ảnh: T.T.D.

TT - Với nhiều người, Phong Nha chỉ đơn thuần là hang động nước tuyệt đẹp với hệ thống thạch nhũ hoành tráng ấn tượng. Nhưng đó chỉ là một phần rất nhỏ trong khu rừng thần tiên, đến một lần sẽ gặp từ bất ngờ này sang bất ngờ khác.

Nghe đọc nội dung toàn bài:

Kỳ 1: Động Phong Nha: Càng khám phá, càng bất ngờ Kỳ 2: Động Thiên Đường

Màu sắc đại dương

Chúng tôi đi thuyền về phía rừng xanh. Khởi hành từ bến Xuân Sơn - nơi có di tích lịch sử quốc gia bến phà Xuân Sơn anh hùng trong chiến tranh, ngược dòng sông Son qua Phong Nha, Tiên Sơn để ngược sông Chài.

Theo tư liệu địa lý, sông Son - nơi con nước bất ngờ uốn mình chảy vào con sông ngầm Phong Nha - được hình thành bởi hai dòng sông: sông Troóc và sông Chài. Hai dòng sông này bắt nguồn từ những dòng chảy ngầm trong những dãy núi đá vôi hùng vĩ của Kẻ Bàng. Hầu như không ai có thể biết nguồn gốc của những dòng sông này, chỉ biết sau khi tô điểm cho kỳ quan Phong Nha, nó hòa vào dòng sông Gianh lịch sử để ra biển đông.

Dòng sông có màu nước xanh đến lạ lùng, đó là màu xanh của đại dương. Nước trong và xanh đến mức có thể nhìn rõ từng đàn cá tung tăng dưới lòng sông. Theo các nhà khoa học, dòng nước xanh đặc trưng này do hàm lượng vôi và khoáng chất với nồng độ rất cao. Và đó cũng là một điều kỳ diệu của thiên nhiên ban tặng vùng đất này.

Phóng to

Quần thể cây bách xanh mọc trên đỉnh núi - Ảnh: THÁI LỘC

Men theo dòng nước trong xanh ấy, chúng tôi cho thuyền cập vào khảo sát hang Tối. Cửa hang hình cái chai khổng lồ, cao đến 83m, đây được xem là cửa hang cao nhất trong hệ thống hang động Phong Nha. Dòng sông Chài bị ngăn lại như một hồ bơi tự nhiên ngay cửa hang bởi những tảng đá lớn.

Theo các nhà thám hiểm Anh, hang Tối là hang động nước có chiều dài đứng thứ ba sau hang Vòm (15,05 km), hang Phong Nha (7,729km). Khác với Phong Nha, càng vào sâu, trần hang Tối càng hạ thấp xuống, rồi lại cao vút lên. Bóng tối của nó dày đặc hơn, đến mức các loài cá chình hoa sống trong hang mắt hầu như tiêu giảm bởi trong điều kiện bóng tối vĩnh cửu, mắt ở đây là một giác quan thừa!

Chúng tôi tiến xa hơn nữa lên thác Chài và hồ Bồng Lai, cảnh đẹp như một xứ sở thần tiên thường thấy trong những bức tranh thủy mặc.

Bộ sưu tập Sách đỏ

Trong những ngày chúng tôi đi khắp các hang động, đỉnh núi, cánh rừng Phong Nha - Kẻ Bàng mênh mông, cũng là lúc nhiều "tin nóng" dội về: phát hiện một con hổ ba chân ngay khu vực "hang tám cô” trên đường 20 Quyết Thắng, và rồi sói lửa, bò tót - loài bò rừng lớn nhất thế giới - cũng được nhìn thấy ở cự ly rất gần. Theo các anh trong ban quản lý vườn quốc gia, đó là tín hiệu tốt lành. Những loài thú quí tưởng chừng như chỉ còn trong danh mục Sách đỏ vẫn sinh sôi nảy nở trong khu rừng này.

Hệ thống thực vật Phong Nha - Kẻ Bàng được đánh giá là phong phú bậc nhất VN với 876 loài, trong đó có đến 38 loài có tên trong Sách đỏ VN và 25 loài trong Sách đỏ thế giới. Nơi này còn sở hữu đến ba loài lan (lan hài đốm, lan hài xoắn và lan hài xanh) mà theo Hiệp hội Bảo vệ thiên nhiên thế giới, loài lan hài ở nhiều nơi trên thế giới hiện đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng rất cao.

Các nhà khoa học quốc tế khi khảo sát hệ động vật Phong Nha - Kẻ Bàng đã khẳng định đây là nơi có cộng đồng linh trưởng phong phú nhất Đông Nam Á với 113 loài thú lớn, 302 loài chim, trong đó có đến 35 loài nằm trong Sách đỏ VN và 19 loài nằm trong Sách đỏ thế giới.

Năm 2002, nhà khoa học Đức Thomas Zegler phát hiện loài thằn lằn chưa từng được biết trên thế giới và đặt tên cho nó là thằn lằn Phong Nha - Kẻ Bàng. Qua một thời gian tiếp tục khảo sát với các nhà khoa học VN và Nga, họ lại phát hiện thêm 10 loài động vật đặc hữu khác chỉ có ở Phong Nha - Kẻ Bàng. Và chỉ riêng Phong Nha - Kẻ Bàng đã chiếm hết 50% tổng số loài thuộc bộ linh trưởng ở VN.

Hôm chúng tôi chống thuyền đi khảo sát hang Tối, ở ngay cửa hang đã phát hiện rất nhiều phân của loài voọc, mà theo các anh trong ban quản lý vườn quốc gia đó là loài voọc Hà Tĩnh - một trong bốn loài voọc mà Tổ chức Bảo tồn động vật hoang dã thế giới (FFI) cảnh báo có nguy cơ biến mất trên phạm vi toàn cầu, thế nhưng ở Phong Nha nó vẫn sống bầy đàn và rất gần với thiên nhiên - con người nơi này.

Khi nhận được thông tin từ lực lượng kiểm lâm vườn quốc gia "vừa phát hiện một quần thể cây bách xanh mọc trên đỉnh núi gần hang Rục Cà Roòng", chúng tôi tức tốc ngược đường 20 Quyết Thắng lên biên giới giáp với Lào. Con đường thật gian nan, nhưng ai cũng muốn được tận mắt chứng kiến loài thực vật tưởng chừng đã biến mất trên thế giới. Đỉnh cao 588 vời vợi với những dốc đá tai mèo gần như dựng đứng, các anh trong trạm kiểm lâm 39 cho biết: "Đó cũng là một phát hiện tình cờ trong khi đi tuần tra bảo vệ rừng. Cứ tưởng trên đỉnh cheo leo ấy chỉ có đá tai mèo và cây dại, nào ngờ cả một rừng bách núi đá mênh mông".

Ai cũng sững sờ khi đặt chân lên đỉnh núi: cả một rừng bách xanh mà tuổi của nó được xác định đến 500-600 năm, rộng hàng ngàn hecta phủ kín lấy đỉnh núi. Các anh kiểm lâm cho hay sau khi phát hiện khu rừng mọc trên núi đá tai mèo này, kiểm đếm sơ bộ có hơn 2.500 cây bách xanh. Theo các nhà thực vật học, đây có lẽ là khu bảo tồn bách xanh lớn nhất từ trước đến nay, thế giới hiện nay chỉ còn ba loài bách xanh được nhận diện.

Từ đỉnh cao 588 tầm nhìn bao phủ cả một thảm rừng mênh mông, con đường 20 Quyết Thắng bên dưới chỉ còn như sợi chỉ trắng. Có ai đó bảo: "Phong Nha - Kẻ Bàng như một cô gái, mà chỉ ngay từ ánh mắt thôi đã là giai nhân tuyệt sắc, vậy mà càng khám phá càng lộng lẫy muôn phần" .

_________________________

Sống giữa kỳ quan thiên nhiên, nhưng cho đến giữa thế kỷ 20 họ vẫn được biết như một huyền thoại "người rừng". Họ vẫn sống trong hang đá, lấy vỏ cây rừng làm quần áo, lấy củ đoóc làm thức ăn...

Kỳ tới: Tiếng thở dài của người A Rem