
Nếu ứng xử cân bằng, trẻ vừa cảm thấy được yêu thương an toàn, vừa biết bảo vệ bản thân và tôn trọng ranh giới người khác - Ảnh minh họa: CHÂU SA
Có người xem đó là khoảnh khắc tình cảm cha con yêu thương bình thường, đáng yêu. Nhưng cũng có không ít ý kiến bày tỏ băn khoăn. Các chuyên gia tâm lý khuyến cáo điều gì?
Khi trẻ lớn dần, yêu thương có cần khoảng riêng?
Những video ghi cảnh thân thiết của cha và con gái trở thành chủ đề bàn luận công khai. Một số bình luận cho rằng khi trẻ lớn, sự gần gũi thể chất cần có ranh giới phù hợp. Số khác cho rằng đó chỉ là khoảnh khắc thể hiện tình cảm cha con bình thường.
Cuộc tranh luận không chỉ dừng ở chuyện "đúng hay sai", mà còn đặt ra những câu hỏi rộng hơn.
Một số tài khoản cho rằng khi trẻ lớn, sự thân mật giữa cha mẹ và con thay đổi thế nào? Đâu là sự gần gũi lành mạnh để trẻ vừa cảm nhận được yêu thương, vừa hình thành nhận thức về cơ thể, không gian riêng tư và có nên chia sẻ những khoảnh khắc riêng tư của con lên mạng?
TS Lê Thị Lâm, giảng viên khoa tâm lý - giáo dục - công tác xã hội Trường đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng), cho biết giai đoạn khoảng 6 - 7 tuổi trở đi là lúc trẻ bắt đầu chuyển từ tư duy "cơ thể là một phần của gia đình" sang nhận thức rằng "cơ thể là của riêng mình". Nếu người lớn xử lý cân bằng, trẻ vẫn giữ được cảm giác an toàn, yêu thương nhưng đồng thời hình thành khả năng bảo vệ bản thân và tôn trọng ranh giới người khác.
Ở tuổi này, trẻ cũng bắt đầu hình thành nhận thức rõ hơn về cơ thể và không gian riêng tư của mình. Các em có xu hướng ngại thay đồ trước người khác, muốn được tôn trọng khi tắm rửa hoặc vào phòng riêng, đồng thời bắt đầu quan tâm hơn đến sự khác biệt giới tính, quyền kiểm soát cơ thể cá nhân.
Đây là một giai đoạn phát triển tâm lý hoàn toàn bình thường, cho thấy trẻ đang xây dựng ý thức về bản thân, ranh giới cá nhân và sự an toàn. Điều quan trọng là phụ huynh cần nhìn nhận sự thay đổi này như một bước trưởng thành tự nhiên, thay vì cho rằng con "xa cách" hay "khó tính" hơn trước.
Theo bà Lâm, trong giai đoạn này, sự gần gũi giữa cha mẹ và con không nên mất đi, nhưng cần chuyển dần sang cách thể hiện phù hợp với độ tuổi và có tôn trọng cảm xúc của trẻ.
Cha mẹ vẫn có thể ôm con, nắm tay, đọc sách cùng nhau hoặc thể hiện tình cảm qua những cử chỉ tích cực hằng ngày. Tuy nhiên, phụ huynh nên bắt đầu chú ý hơn đến việc xin phép trước khi chạm vào cơ thể trẻ, tôn trọng khi trẻ từ chối ôm hôn hoặc muốn có không gian riêng.
Những điều tưởng nhỏ như gõ cửa trước khi vào phòng trẻ hay để trẻ tự thay đồ cũng góp phần giúp trẻ hiểu rằng cơ thể mình cần được tôn trọng.
Việc này không làm giảm sự gắn bó tình cảm, mà ngược lại còn giúp trẻ cảm thấy an toàn và được tôn trọng trong mối quan hệ với cha mẹ.
Điểm quan trọng nhất để phân biệt là cảm xúc và sự đồng thuận của trẻ có được tôn trọng hay không. Những tương tác tình cảm lành mạnh thường khiến trẻ cảm thấy thoải mái, an toàn và không bị ép buộc.
Ngược lại, nếu người lớn phớt lờ sự khó chịu của trẻ, ép trẻ phải ôm hôn để "cho ngoan", trêu chọc về cơ thể khiến trẻ xấu hổ, hoặc khiến trẻ cảm thấy mình không được quyền từ chối, thì những điều đó có thể làm trẻ bối rối về ranh giới cá nhân.
Nhiều phụ huynh đôi khi quá vô tư với suy nghĩ "con mình thì có gì đâu". Tuy nhiên, trẻ cần được học rằng ngay cả với người thân, các em vẫn có quyền nói "không" khi cảm thấy không thoải mái.
"Cha mẹ cần dạy trẻ hiểu về quyền riêng tư, quyền từ chối và sự tôn trọng cơ thể của bản thân cũng như của người khác", bà Lâm nói.
Cẩn trọng khi chia sẻ hình ảnh riêng tư của con lên mạng
Bà Lâm nhận định có nhiều phụ huynh đăng tải hình ảnh con tắm, ngủ chung, mặc đồ hở hoặc những khoảnh khắc riêng tư với suy nghĩ đơn giản là đáng yêu và vô hại. Tuy nhiên, khi hình ảnh đã đưa lên môi trường số, cha mẹ rất khó kiểm soát việc chúng bị lưu trữ, chia sẻ lại hoặc bị sử dụng sai mục đích.
Ngoài rủi ro về an toàn hình ảnh, việc thường xuyên công khai những khoảnh khắc riêng tư của trẻ cũng có thể ảnh hưởng đến cảm giác về ranh giới cá nhân và quyền riêng tư của các em khi lớn lên.
Trẻ cần được hiểu rằng cơ thể và không gian riêng tư của mình là điều đáng được tôn trọng, kể cả trên môi trường mạng.
Bà Lâm chia sẻ: "Điều tích cực nhất mà gia đình có thể xây dựng là văn hóa tôn trọng hai chiều: người lớn tôn trọng cảm xúc và ranh giới của trẻ, đồng thời trẻ cũng học được cách tôn trọng người khác. Khi đó, trẻ vừa có nền tảng tình cảm an toàn, vừa có khả năng tự bảo vệ bản thân một cách lành mạnh".
Luật sư Trần Thị Thu Phương (Văn phòng luật sư Hòa Phát - chi nhánh Hòa Khánh, thuộc Đoàn luật sư TP Đà Nẵng) cho biết pháp luật không cấm cha mẹ đăng ảnh, video của con lên mạng xã hội vì cha mẹ là người đại diện theo pháp luật của trẻ. Tuy nhiên, trẻ em vẫn có quyền được bảo vệ đời sống riêng tư, bí mật cá nhân trên môi trường mạng được quy định tại Luật An ninh mạng năm 2018. Quyền này tiếp tục được giữ nguyên trong Luật An ninh mạng năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1-7-2026.
Theo bà Phương, điểm mới của luật là mở rộng phạm vi bảo vệ với các nhóm yếu thế trên không gian mạng, trong đó có trẻ em. Đáng chú ý, với trẻ từ đủ 7 tuổi trở lên, việc đăng tải hình ảnh, video liên quan đến đời sống riêng tư phải có sự đồng ý của trẻ.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận