Sau vụ việc một học sinh Trường THCS - THPT Thạnh An (TP.HCM) dùng vật nhọn gây thương tích cho 5 học sinh khác, câu chuyện bảo vệ học sinh trước các hội nhóm xấu trên mạng lại "nóng" lên.

Nhà trường, phụ huynh có thể làm gì?

Ngày 8-9, trao đổi với Tuổi Trẻ, thạc sĩ Chế Dạ Thảo - Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Phát triển năng lực người học, Đại học Công nghệ TP.HCM - cho rằng để phòng ngừa học sinh tham gia các hội nhóm xấu, tiếp cận nội dung độc hại trên mạng, nhà trường và phụ huynh cần đồng hành trong việc giáo dục kỹ năng số, thay vì chỉ kiểm soát.

Theo bà Thảo, nhà trường cần thường xuyên hướng dẫn học sinh nhận diện nội dung độc hại, nhóm kín nguy hiểm, bảo vệ thông tin cá nhân, ứng xử trên mạng và cách tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp lời rủ rê bất thường. Giáo viên cũng cần quan sát những thay đổi về hành vi, cảm xúc và các mối quan hệ của học sinh để kịp thời hỗ trợ.

Với phụ huynh, điều quan trọng là đồng hành, thay vì chỉ kiểm tra điện thoại hoặc cấm đoán. Cha mẹ nên tạo không gian để con có thể chia sẻ mà không sợ bị phán xét, đồng thời thống nhất những nguyên tắc sử dụng Internet phù hợp với độ tuổi.

Đặc biệt, phụ huynh cần hướng dẫn con khi gặp nhóm, tài khoản hoặc nội dung khiến mình bất an thì không tham gia, không tương tác, không chia sẻ và báo ngay cho người lớn đáng tin cậy.

'Trẻ không thể được bảo vệ hoàn toàn bằng việc cấm lên mạng. Mục tiêu lâu dài là giúp các em hình thành bộ lọc bên trong, biết điều gì nên xem, điều gì cần tránh, biết nói "không" trước sự lôi kéo và biết tìm người hỗ trợ khi cần', bà Thảo nói.

Nhận biết, xử lý khi học sinh có nguy cơ vào hội nhóm xấu

Theo chuyên gia tâm lý ở TP.HCM, phụ huynh và giáo viên cần lưu ý những thay đổi đột ngột trong sinh hoạt, học tập, tâm lý và các mối quan hệ của học sinh, bởi đây có thể là dấu hiệu các em đang gặp vấn đề.

"Có thể là kết quả học tập đi xuống, bỏ học, thức khuya dùng điện thoại, không còn hứng thú với những sở thích hay môn thể thao trước đây. Về tâm lý, trẻ có thể dễ cáu gắt, thích ở một mình, né tránh các hoạt động chung của gia đình hoặc không muốn tham gia hoạt động ở lớp", chuyên gia nói.

Phụ huynh cũng nên để ý những thay đổi trong nhóm bạn của con, việc con đột nhiên giữ mọi thứ quá bí mật, chi tiêu nhiều hơn nhưng không rõ lý do. Một số em có thể sử dụng ngôn ngữ khác lạ hoặc thay đổi phong cách ăn mặc, trang điểm theo hướng nổi loạn.

Với học sinh đã có dấu hiệu bất ổn hoặc tham gia hội nhóm xấu, nguyên tắc quan trọng là không phán xét, mà cần tìm hiểu nguyên nhân: "Các em ở độ tuổi THCS - THPT rất nhạy cảm, dễ thu mình nếu cảm thấy bị điều tra, bị cha mẹ hỏi quá nhiều".

Thay vì hỏi dồn hoặc quy chụp, phụ huynh nên chọn thời điểm, không gian phù hợp để trò chuyện, bắt đầu từ những điều mình quan sát được và thể hiện sự quan tâm. Sau đó cần lắng nghe để hiểu vấn đề của con trước khi cùng tìm giải pháp.

"Quan trọng là cách tiếp cận phải mang tính đồng hành, để các em cảm thấy mình đang được giúp đỡ, chứ không phải bị kiểm soát", chuyên gia nhấn mạnh.

Ở nhà trường, khi phát hiện học sinh có dấu hiệu tham gia hội nhóm xấu trên mạng, giáo viên không nên vội chất vấn trước tập thể. Phòng tư vấn tâm lý học đường có thể chủ động mời học sinh trò chuyện riêng, thông qua những buổi trao đổi định kỳ hoặc từ các câu chuyện, kinh nghiệm trong học tập và cuộc sống để giảm sự đề phòng.

Từ đó giáo viên có thể tìm hiểu nguyên nhân, mức độ ảnh hưởng và cùng học sinh xác định cách xử lý phù hợp. Những trường hợp vượt quá khả năng hỗ trợ của nhà trường cần được phối hợp với phụ huynh và chuyên gia.

TP.HCM yêu cầu trường học phát hiện sớm nguy cơ bạo lực học đường

Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM yêu cầu các trường chủ động phát hiện xung đột, bắt nạt, ngăn mang hung khí và hỗ trợ sớm học sinh có nguy cơ.