Sáng 21-3, hàng ngàn học sinh phía tây Hải Phòng dự chương trình Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp do báo Tuổi Trẻ phối hợp các đơn vị tổ chức. Các bạn trẻ cho thấy sự quan tâm rất sâu các ngành nghề đã "chấm" từ trước.

Đào tạo cử nhân ứng dụng, ra trường làm được việc ngay

Một học sinh nhờ ban tư vấn giải đáp thêm về ngành công nghệ thông tin; trường ứng dụng và trường nghiên cứu khác biệt ra sao; xu thế đào tạo liên ngành hiện nay.

PGS.TS Vũ Duy Hải, Trưởng phòng tuyển sinh - hướng nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội, chia sẻ: Ở giai đoạn cử nhân cơ bản, các trường đào tạo như nhau, cung cấp kiến thức nền tảng và các kỹ năng cần thiết để các em có thể đáp ứng ngay yêu cầu của các nghề nghiệp trong thị trường lao động. Có thể xem đó là giai đoạn đào tạo ứng dụng. Nếu các em muốn đi theo định hướng nghiên cứu thì có thể tiếp tục học tập ở trình độ cao hơn.

TS Hoàng Chí Hiếu - Phó trưởng Ban Đào tạo và công tác sinh viên (Đại học Quốc gia Hà Nội) tư vấn thêm: “Ứng dụng” hay “nghiên cứu” có thể là lựa chọn ở tất cả các ngành, các trường. Nhưng với các ngành khoa học cơ bản, nên lựa chọn hướng học ở trình độ sau cử nhân. Đây cũng là những ngành quan trọng, luôn cần nhân lực cao.

Các chuyên gia cũng chia sẻ với các bạn học sinh về xu thế đào tạo liên ngành để phù hợp với bối cảnh hiện nay. ThS Phạm Thanh Hà, Phó trưởng phòng phụ trách phòng quản lý đào tạo - Trường đại học Ngoại thương, cho biết trong các trường kinh tế hiện nay cũng có các “nhánh” về kỹ thuật công nghệ.

Sau khi sinh viên có kiến thức nền tảng ở lĩnh vực kinh tế, muốn chuyên sâu hơn, thậm chí trở thành các chuyên gia trong một số lĩnh vực thì có thể học thêm các “nhánh” khác, ví dụ học khoa học máy tính để ứng dụng IT vào giải quyết các vấn đề của lĩnh vực kinh tế.

TS Lưu Hữu Đức, Trưởng ban đào tạo Học viện Tài chính, chia sẻ về việc mở một ngành mới là toán tài chính. Đây là ngành học đòi hỏi sinh viên phải đáp ứng các yêu cầu về kiến thức toán học và tài chính để sau này đáp ứng việc giải quyết các bài toán thực tế trong lĩnh vực tài chính. Đây cũng là một trong những ngành nằm trong xu thế liên ngành hiện nay.

Lo “nhân văn” bị thay đổi, chiếm chỗ

Anh Tùng, một phụ huynh, bày tỏ lo lắng với các điều chỉnh trong xét tuyển khối khoa học xã hội và nhân văn. Cụ thể là việc thay đổi khối C00 trong xét tuyển các ngành khối nhân văn, sự tác động của trí tuệ nhân tạo đang “đe dọa” những nghề khối nhân văn. 

Ngoài ra phụ huynh cũng hoang mang khi việc sắp xếp, sáp nhập báo chí hiện nay có thể khiến sinh viên học ngành báo chí dễ thất nghiệp.

PGS.TS Đặng Hồng Sơn - Phó hiệu trưởng Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) chia sẻ về việc “giảm C00” liên quan tới những chuyển dịch về yêu cầu nhân lực.

Ông Sơn cho biết một số ngành tuyển sinh C00 hiện đang điều chỉnh để đưa thêm ngoại ngữ vào tổ hợp xét tuyển. Việc này phù hợp với chiến lược đưa tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai trong trường học. 

Về nỗi sợ “AI”, ông Sơn cho rằng dù AI có tác động đến mọi lĩnh vực đời sống và nghề nghiệp thì cũng không thay thế hoàn toàn mà được “tích hợp” vào các ngành nghề truyền thống để đáp ứng các yêu cầu mới.

Ông cũng chia sẻ việc sáp nhập, tinh giản đang diễn ra ở nhiều lĩnh vực, không riêng ngành báo chí. Tuy nhiên sinh viên báo chí ra trường không chỉ làm việc trong lĩnh vực công lập mà có thể làm ở các lĩnh vực ngoài công lập, doanh nghiệp, đơn vị có yếu tố nước ngoài… Cơ hội việc làm đa dạng hơn.

Lưu ý giảm nguyện vọng, siết phương thức xét tuyển

Chia sẻ với học sinh tại chương trình Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp tại khu vực phía tây Hải Phòng, TS Nguyễn Mạnh Hùng - Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo - nhắc các em cần nắm thông tin được quy định tại quy chế thi tốt nghiệp và tuyển sinh. Đầu tiên ghi nhớ sự thay đổi liên quan tới các con số.

Thứ nhất là lịch thi tốt nghiệp THPT có sự thay đổi, sớm hơn nửa tháng so với năm trước. Thời gian nộp đơn phúc khảo bài thi tốt nghiệp THPT cũng rút ngắn hơn năm trước. Trong xét tuyển năm nay cũng có những điểm mới như khống chế tối đa 5 phương thức xét tuyển mà các trường có thể áp dụng, khống chế số lượng nguyện vọng xét tuyển không quá 15 nguyện vọng.

Theo ông Hùng, việc khống chế số lượng nguyện vọng để thí sinh có lựa chọn tập trung và cũng suy nghĩ thấu đáo hơn khi lựa chọn nguyện vọng. Ông cũng lưu ý thông tin không mới nhưng rất quan trọng và thí sinh dễ bị nhầm lẫn, hiểu sai, đó là việc xếp thứ tự ưu tiên nguyện vọng khi đăng ký trên hệ thống xét tuyển chung theo nguyên tắc “nguyện vọng nào mong muốn nhất thì xếp ưu tiên trước”.

Sơ tuyển vào trường quân đội ra sao?

Đại tá Đào Văn Quyết - Phó hiệu trưởng Trường Sĩ quan Tăng thiết giáp - Bộ Quốc phòng - thông tin để xét tuyển vào các trường quân đội hệ quân sự, thí sinh phải trải qua vòng sơ tuyển tại ban tuyển sinh quân sự cấp xã, phường, đặc khu.

Về điều kiện sức khỏe, các trường đào tạo sĩ quan chỉ huy, chính trị, hậu cần không tuyển thí sinh mắc tật khúc xạ cận thị, gồm: Học viện Hậu cần; Học viện Phòng không - Không quân (ngành chỉ huy tham mưu); Học viện Hải quân; Học viện Biên phòng; Trường Sĩ quan Lục quân 1; Trường Sĩ quan Lục quân 2; Trường Sĩ quan Chính trị; Trường Sĩ quan Pháo binh; Trường Sĩ quan Công binh; Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp; Trường Sĩ quan Thông tin; Trường Sĩ quan Đặc công; Trường Sĩ quan Phòng hóa; Trường Sĩ quan Không quân (chuyên ngành thiết bị bay không người lái).

Đồng thời, yêu cầu thí sinh đạt chỉ số BMI (cân nặng/chiều cao) lớn hơn hoặc bằng 30, trong đó, thí sinh nam cao từ 1,65m trở lên, cân nặng từ 50kg trở lên; thí sinh nữ (nếu có) cao từ 1,54m trở lên, cân nặng 48kg trở lên.

Các trường đào tạo sĩ quan chuyên môn kỹ thuật tuyển thí sinh mắc tật khúc xạ không quá 3 đi ốp, gồm: Học viện Kỹ thuật quân sự; Học viện Quân y; Học viện Khoa học quân sự; Trường Sĩ quan Không quân; Trường cao đẳng Kỹ thuật Phòng không - Không quân; Trường cao đẳng Kỹ thuật Hải quân; Trường cao đẳng Kỹ thuật Thông tin; Trường cao đẳng Kỹ thuật Mật mã; Trường cao đẳng Công nghiệp Quốc phòng.

Đại tá Quyết lưu ý thí sinh mắc tật khúc xạ cận thị không quá 3 đi ốp, nhưng kiểm tra thị lực sau chỉnh kính mắt phải đạt 10/10, tổng thị lực 2 mắt đạt 19/10 trở lên; thí sinh cận từ 3 - 6 đi ốp đã phẫu thuật ổn định (thị lực mắt phải đạt 10/10; tổng thị lực 2 mắt đạt 19/10 trở lên).

Đối với thí sinh nữ, có bốn trường xét tuyển, gồm Học viện Kỹ thuật quân sự, Học viện Quân y, Học viện Khoa học quân sự, Học viện Hậu cần.

Năm 2026, Bộ Quốc phòng bổ sung thêm một phương thức là xét điểm bài thi đánh giá năng lực do ban tuyển sinh quân sự Bộ Quốc phòng tổ chức.

Kỳ thi này dự kiến tổ chức một đợt vào tuần thứ ba của tháng 6, tại ba địa điểm: Học viện Kỹ thuật Quân sự (Hà Nội), Trường Sĩ quan Thông tin (Khánh Hòa) và Trường Sĩ quan Lục quân 2 (Đồng Nai).

Tư vấn 1-1 'nóng' ở Hải Phòng: Học sinh chen kín hỏi chọn ngành, chọn trường

Sáng 21-3, hàng ngàn học sinh, phụ huynh tại Hải Phòng đã đổ về Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi để được tư vấn 1-1 về kỳ thi tốt nghiệp và xét tuyển đại học năm 2026, nhờ chuyên gia tư vấn chọn ngành, chọn trường cho tương lai.