Sáng 24-1, tại Trường đại học Xây dựng Miền Trung (phường Bình Kiến, tỉnh Đắk Lắk), báo Tuổi Trẻ phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo và các đơn vị tổ chức Chương trình tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp năm 2026, thu hút 4.000 học sinh THPT và phụ huynh.

Giữ ổn định kỳ thi, tinh gọn thủ tục

Mở đầu phần tư vấn chung, thạc sĩ Hoàng Thúy Nga - chuyên viên cao cấp Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) - cho biết kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 cơ bản giữ ổn định, dự kiến tổ chức trong hai ngày 11 và 12-6. Bộ không ban hành đề thi tham khảo mới, học sinh tiếp tục ôn tập theo mẫu đề thi năm 2025.

Theo bà Nga, một số thủ tục sẽ được tinh gọn nhằm giảm áp lực cho thí sinh, như tích hợp giấy báo dự thi với thẻ dự thi; giấy báo kết quả thi với giấy chứng nhận kết quả thi tạm thời do trường THPT nơi thí sinh đăng ký dự thi cấp. 

"Bản chất kỳ thi không thay đổi, chỉ tinh giản thủ tục để hạn chế sai sót", bà Nga thông tin.

Về tuyển sinh đại học, theo dự thảo quy chế mới, Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến giới hạn số lượng nguyện vọng đăng ký, thay vì không giới hạn như trước. 

"Phần lớn thí sinh trúng tuyển trong khoảng 5 nguyện vọng đầu, đăng ký quá nhiều gây lãng phí. Vì vậy bộ dự kiến giới hạn số nguyện vọng dưới 10", bà Nga cho hay, đồng thời khuyến nghị học sinh xác định rõ ngành học, chọn trường phù hợp năng lực và sắp xếp nguyện vọng theo thứ tự ưu tiên.

Từ năm 2026, thí sinh chỉ được hưởng ưu tiên khu vực theo trường THPT đang theo học, không căn cứ hộ khẩu; trường hợp học nhiều trường, ưu tiên tính theo nơi học lâu hơn. 

Bộ cũng sẽ tăng cường chế tài xử lý các cơ sở đào tạo vi phạm quy chế, có thể dừng tuyển sinh từ 6 đến 12 tháng. 

Chọn ngành để theo nghề lâu dài

Theo thạc sĩ Hoàng Thúy Nga, nhiều học sinh vẫn lúng túng khi đứng trước quyết định chọn ngành học. "Chọn ngành là chọn con đường nghề nghiệp lâu dài, cần cân nhắc hài hòa giữa sở thích, năng lực cá nhân và nhu cầu xã hội", bà Nga nhấn mạnh.

Tại chương trình, nhiều học sinh băn khoăn giữa việc theo ngành "hot" dễ kiếm việc làm trước mắt hay chọn ngành phù hợp để gắn bó lâu dài.

Bạn Trần Gia Phú, học sinh Trường THPT Nguyễn Trãi (phường Tuy Hòa, tỉnh Đắk Lắk), đặt câu hỏi về ngành tự động hóa và ngành chính trị học, lo ngại về tính phù hợp và cơ hội việc làm sau khi ra trường.

Giải đáp, PGS.TS Bùi Hoài Thắng - Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM) - cho biết tự động hóa gắn với công nghiệp hóa và chuyển đổi số. Sinh viên tốt nghiệp có thể làm kỹ sư vận hành, bảo trì, thiết kế hệ thống điều khiển, robot, dây chuyền tự động. Tuy nhiên, ngành này đòi hỏi nền tảng toán - lý vững và tư duy logic tốt. 

"Không thiếu việc nhưng thiếu người làm được việc", ông Thắng nói.

TS Phan Văn Huệ - Hiệu trưởng Trường đại học Xây dựng Miền Trung - cho biết nhà trường chú trọng tăng cường thực hành, thực tập và liên kết doanh nghiệp để sinh viên sớm thích ứng với môi trường làm việc sau khi tốt nghiệp.

Đối với ngành chính trị học, TS Phạm Tấn Hạ - Giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM) - nhận định đây là ngành mang tính nền tảng, không "hot" trong ngắn hạn. Sinh viên có thể theo hướng nghiên cứu, giảng dạy, quản lý, tham mưu chính sách nếu có định hướng lâu dài.

Cũng tại chương trình, bạn Nguyễn Ngọc Thảo Vi, học sinh Trường THPT Trần Phú (phường Tuy Hòa, tỉnh Đắk Lắk), băn khoăn giữa ngành kiểm toán và ngành luật - hai lĩnh vực có tính chất khác nhau.

Thạc sĩ Cù Xuân Tiến - Trưởng phòng tuyển sinh và công tác sinh viên Trường đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM) - cho biết sinh viên ngành kiểm toán có thể làm việc trong lĩnh vực tài chính - kế toán, kiểm soát nội bộ tại doanh nghiệp, ngân hàng, cơ quan nhà nước, song nghề này đòi hỏi kỷ luật cao và khả năng chịu áp lực lớn.

Với học sinh có thế mạnh các môn tự nhiên nhưng quan tâm ngành luật, thạc sĩ Lê Văn Hiển - phụ trách phòng đào tạo Trường đại học Luật TP.HCM - cho rằng tư duy logic và khả năng phân tích là lợi thế, nhất là trong các lĩnh vực luật kinh tế, doanh nghiệp và thương mại.

Đại diện khối trường quân đội cũng thông tin về điều kiện sơ tuyển, tiêu chuẩn sức khỏe và cơ hội công tác sau khi ra trường; các trường đại học Công nghiệp TP.HCM, Bách khoa TP.HCM, cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2 đã giải đáp nhiều câu hỏi liên quan đến đào tạo kỹ thuật, học nghề gắn với việc làm.

Chương trình tư vấn sát thực tế

Phát biểu tại chương trình, ông Phạm Huy Văn - Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đắk Lắk - cho biết toàn tỉnh hiện có 94 trường THPT, trong đó khu vực phía Đông có 34 trường. Năm học 2025-2026, toàn tỉnh có hơn 34.500 học sinh lớp 12 chuẩn bị bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Theo ông Văn, Chương trình tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp do báo Tuổi Trẻ tổ chức 24 năm qua đã trở thành kênh thông tin tin cậy, giúp học sinh và phụ huynh định hướng nghề nghiệp sát thực tế, gắn đào tạo với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Học sinh Phú Thọ dự tư vấn tuyển sinh, nghe thủ khoa 'gây bão mạng' Hiền Mai chia sẻ bí quyết thi

Chương trình Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp diễn ra tại Phú Thọ sáng 24-1, có sự xuất hiện đặc biệt của thủ khoa toàn quốc tổ hợp A00 năm 2025 Nguyễn Lê Hiền Mai. Nữ sinh đã giao lưu, chia sẻ những kinh nghiệm học và thi cùng các bạn học sinh.