Chọn ngành nào cũng cần năng lực tốt

Tại chương trình, một học sinh đặt câu hỏi: "Trong 2-3 năm tới nên theo học ngành nào, ngành nào có công ăn việc làm ổn định trong tương lai". Đây cũng là câu hỏi chung của rất nhiều học sinh gửi ban tư vấn.

PGS.TS Vũ Thị Hiền - Phó hiệu trưởng Trường đại học Ngoại thương - chia sẻ ngành nghề nào trong xã hội cũng quan trọng. Tuy nhiên sự vận động của nền kinh tế, thay đổi về công nghệ, tùy thời điểm các ngành sẽ có diễn biến tăng giảm nhu cầu nhân lực khác nhau.

Cô Hiền lấy ví dụ, có ý kiến cho rằng hiện tại không nên học kế toán nữa, vì AI đã thay thế công việc này. Thực tế ngành kế toán sẽ có sự dịch chuyển về cấu trúc nội tại, những mảng mà AI có thể hỗ trợ nhu cầu nhân lực giảm đi, nhưng những mảng AI không thể thay thế sẽ tăng lên.

Do vậy khi lựa chọn ngành, các em học sinh có thể nghe những báo cáo phân tích thay đổi xu hướng nhân lực của ngành; đam mê và năng lực của mình với ngành học; lựa chọn cách học và vị trí theo đuổi trong ngành, tích lũy các kỹ năng phù hợp để đứng vững trong ngành học.

Cô Hiền khuyên thí sinh không nên chỉ thấy thông tin một ngành học trong tương lai có thể nhu cầu nhân lực giảm đi mà không lựa chọn, mà hãy cố gắng rèn luyện, tích lũy năng lực để đứng vững trong mọi ngành nghề theo đuổi.

TS Lê Anh Đức - Trưởng phòng quản lý đào tạo Đại học Kinh tế quốc dân - cho rằng các bạn học sinh có năng lực học tập tốt có thể theo đuổi các ngành học mũi nhọn, đang được nhà nước đầu tư, quan tâm.

Theo thầy Đức, trong tương lai các ngành học liên ngành, xuyên ngành cũng sẽ là những ngành học có nhiều cơ hội việc làm, nhưng sinh viên cần tích lũy nhiều kỹ năng, vững chuyên môn và giỏi tiếng Anh.

"99% người thành công đều là những người có khả năng tự học, nhà trường chỉ là nền móng đồng hành cùng sinh viên phát triển", thầy Đức nói.

TS Lê Thị Thanh Hương - Phó hiệu trưởng Trường đại học Đại Nam - khuyên thí sinh nên chọn ngành trước rồi mới đến chọn trường để bền vững trong tương lai. Bởi nghề nghiệp gắn với cả hành trình dài của mỗi người và cần phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động.

Theo cô Hương, thương hiệu nhà trường có thể tạo lợi thế ban đầu về môi trường, cơ hội và kết nối, nhưng không thể thay thế năng lực, thái độ và nỗ lực cá nhân. Chính người học mới là “giá trị cốt lõi” quyết định thành công sau tốt nghiệp.

Khi hiểu rõ mình muốn làm nghề gì, xã hội đang cần gì và bản thân có thể làm tốt gì, người học sẽ chọn đúng ngành, đúng trường - và chủ động kiến tạo con đường sự nghiệp cho chính mình.

Theo các chuyên gia, chỉ khi bản thân có năng lực và nền tảng kiến thức tốt mới đi được đường dài. Khi lựa chọn ngành nghề, các em cũng cần cân nhắc kỹ lưỡng giữa đam mê và điều kiện kinh tế để theo đuổi ngành học.

Trường đại học Y Hà Nội dự kiến xét điểm đánh giá năng lực/tư duy

Theo PGS.TS Lê Đình Tùng, Phó hiệu trưởng Trường đại học Y Hà Nội, ngành y và sư phạm là những nghề mà xã hội thời điểm nào cũng rất cần, học sinh có năng lực học tập tốt có thể theo đuổi các lĩnh vực này.

Hiện Trường đại học Y Hà Nội có 19 chương trình đào tạo, chỉ tuyển 2 phương thức xét tuyển thẳng (dự kiến 40%), còn lại là xét điểm thi tốt nghiệp THPT, với 5 tổ hợp xét tuyển: B00, A00, C00, D01, D08.

"Trường đang xem xét sử dụng kết quả kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội, kỳ thi đánh giá năng lực của Trường đại học Sư phạm Hà Nội, và kỳ thi đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội, trường sẽ công bố phương án tuyển sinh trong thời gian tới", thầy Tùng chia sẻ.

Hướng nội có học được ngành du lịch, khách sạn?

Trả lời học sinh, các chuyên gia trong ban tư vấn cho rằng du lịch không chỉ gói gọn trong một vị trí hay một công việc nhất định. Trong cùng một ngành đào tạo, sinh viên có thể đảm nhiệm nhiều vai trò khác nhau như nghiên cứu, quản lý, điều hành, xây dựng sản phẩm, marketing, hoạch định chiến lược… Không phải tất cả các công việc đều đòi hỏi giao tiếp trực diện, liên tục.

Quan trọng nhất, các em cần lựa chọn chương trình đào tạo phù hợp với năng lực, tính cách và sở thích cá nhân. Người hướng nội hoàn toàn có thể làm tốt trong ngành du lịch nếu tìm được vị trí phát huy được thế mạnh của mình.

PGS.TS Đặng Hồng Sơn - Phó hiệu trưởng Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội - cho hay khi nhìn vào bức tranh phát triển du lịch khoảng 10 năm trở lại đây, Ninh Bình đang nổi lên là một điểm sáng của ngành du lịch Việt Nam.

Địa phương này sở hữu hệ thống tài nguyên phong phú, từ di sản thiên nhiên đến các giá trị lịch sử - văn hóa gắn với nhiều triều đại. Đây là nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững của du lịch. Học sinh tỉnh Ninh Bình đang quan tâm các lĩnh vực liên quan nếu có đam mê có thể theo đuổi, nhiều cơ hội phát triển nghề nghiệp.

Ba nhóm nguyện vọng để có điểm rơi an toàn

Một học sinh hỏi ban tư vấn nếu 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo hạn chế số lượng nguyện vọng xét tuyển đại học của mỗi thí sinh, cần đặt nguyện vọng thế nào để có điểm rơi an toàn?

PGS.TS Vũ Thị Hiền cho hay đề xuất giới hạn đăng ký 10 nguyện vọng được đánh giá bằng các thông tin kỹ thuật của Bộ Giáo dục và Đào tạo và đây là số nguyện vọng phù hợp để vừa tránh quá tải hệ thống, vừa giúp các em học sinh không bị dàn trải các nguyện vọng.

Về việc sắp xếp nguyện vọng, cô Hiền chia sẻ thí sinh cần có chiến lược sắp xếp nguyện vọng rõ ràng, tránh đăng ký theo cảm tính.

Thí sinh nên chia nguyện vọng thành 3 nhóm: vừa sức, mơ ước và rất an toàn. Trong đó, nhóm vừa sức là nhóm nguyện vọng quan trọng nhất, nên đặt từ 3-4 nguyện vọng hoặc hơn. Tuy nhiên để xác định mình đang ở nhóm nào, thí sinh cần đánh giá đúng năng lực học tập, phổ điểm các năm trước và mức độ cạnh tranh của từng ngành, từng trường.

Nhóm thứ hai là nhóm nguyện vọng mơ ước. Nhiều học sinh thường tự ti, đánh giá thấp khả năng của bản thân nên không dám đăng ký vào các ngành, trường yêu thích. Việc dành một số nguyện vọng cho nhóm "dream" là cần thiết để mở ra cơ hội bứt phá.

Nhóm thứ ba là nhóm an toàn, thường có mức điểm chuẩn thấp hơn năng lực dự kiến của thí sinh một chút, nhằm đảm bảo không bị trượt tất cả các nguyện vọng.

Sau khi xác định đủ ba nhóm, cô Hiền lưu ý thí sinh xếp nguyện vọng theo mức độ yêu thích, chứ không phải theo nhóm an toàn hay vừa sức. Bởi theo quy chế xét tuyển hiện nay, thí sinh chỉ trúng tuyển vào nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện, nên việc ưu tiên ngành, trường mình thực sự mong muốn là yếu tố quan trọng.

Không chia chỉ tiêu theo phương thức, tổ hợp

Học sinh băn khoăn Học viện Quân Y có bao nhiêu chỉ tiêu xét tuyển tổ hợp A00 năm 2026. Thượng tá, ThS Cao Vô Sản - Trợ lý tuyển sinh, Học viện Quân y - trả lời trường không phân biệt chỉ tiêu theo tổ hợp hay phương thức tuyển sinh, chỉ xét điểm từ cao xuống thấp.

Theo thượng tá Sản, Học viện Quân Y có 2 hệ quân sự và dân sự, tuyển ngành y khoa và dược học, riêng y khoa xét 3 tổ hợp A00, D00, D07.

Học viện Quân y xét tuyển thẳng thí sinh đoạt giải quốc gia, quốc tế, từ giải ba trở lên. Với thí sinh có giải học sinh giỏi tỉnh các môn toán, lý, hóa, sinh sẽ được cộng điểm khuyến khích: giải nhất cộng 1,75, giải nhì 1,5, giải ba 1,25 điểm.

Chọn ngành nào cho tương lai? Hàng ngàn học sinh Ninh Bình đi nghe tư vấn tuyển sinh

Từ sáng sớm 25-1, hàng ngàn học sinh đã đổ về Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, tỉnh Ninh Bình để tìm hiểu thông tin tuyển sinh của các trường đại học năm 2026, nhờ các chuyên gia gỡ rối trong việc chọn ngành, chọn trường.