
TS.BS Lê Thị Thu Hương - Trưởng khoa Nội hô hấp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định - đang thăm khám cho người bệnh - Ảnh: MINH TOÀN
Ngày 18-11, nhân Ngày Thế giới phòng chống bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), TS.BS Lê Thị Thu Hương - Trưởng khoa Nội hô hấp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM) - cho biết chủ đề năm nay là "chẩn đoán và điều trị sớm để có cuộc sống tốt đẹp hơn".
Chủ đề này được đưa ra trong bối cảnh COPD vẫn là căn bệnh phổ biến nhưng nhiều người chưa được chẩn đoán, hoặc được chẩn đoán chưa chính xác, dẫn đến chậm trễ trong điều trị trên toàn cầu.
Lần nhập viện đầu tiên cũng là lần đầu được chẩn đoán COPD
Mới đây, nam bệnh nhân N.T.K. (62 tuổi, TP.HCM) có tiền sử hút thuốc lá nhiều đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định thăm khám khi có triệu chứng hô hấp, khó thở, bệnh nhân phải nhập viện điều trị.
Khai thác kỹ bệnh sử, bệnh nhân cho biết trước đó cũng có lúc mệt, nhất là khi làm việc gắng sức, khó thở nhưng không để ý nghĩ do tuổi tác.
Sau đợt nhập viện, khi bệnh nhân được điều trị ổn định, hẹn tái khám và đo lại chức năng hô hấp. Kết quả cho thấy bệnh nhân mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.
TS.BS Lê Thị Thu Hương - Trưởng khoa Nội hô hấp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định - cho biết đây là tình huống khá thường gặp ở người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD): lần nhập viện đầu tiên cũng là lần đầu bệnh được chẩn đoán.
Ho dai dẳng, thường xuyên khạc đàm, khi đi nhanh hoặc lên cầu thang là thấy hụt hơi… Nhiều người cho rằng đó là chuyện bình thường khi lớn tuổi hoặc do hút thuốc lá lâu năm.
Nhưng những biểu hiện quen thuộc ấy có thể là dấu hiệu của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), một căn bệnh thường được phát hiện khi đã ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe.
"Không ít người bệnh đến khám với chúng tôi vì khó thở mới biết mình mắc COPD, dù trước đó đã ho, khạc đàm nhiều năm. Khi được hỏi, có người cho biết vẫn sinh hoạt bình thường, chỉ thấy gần đây đi bộ chậm hơn, lên cầu thang phải dừng nghỉ hoặc làm việc gì hơi nặng cũng mau mệt. Họ nghĩ đơn giản là do lớn tuổi, ít vận động hoặc sức khỏe không còn như trước", bác sĩ Hương nói.
Việt Nam nằm trong nhóm 10 quốc gia mắc COPD cao nhất thế giới
Theo TS Hương, COPD thường tiến triển chậm. Người bệnh có thể quen dần với những thay đổi của cơ thể mà không nhận ra khả năng hô hấp đang suy giảm. Đây là một trong những lý do khiến bệnh dễ bị bỏ sót trong giai đoạn đầu.
Theo báo cáo của Chiến lược toàn cầu về COPD (GOLD) năm 2026, Việt Nam nằm trong nhóm 10 quốc gia có số người mắc COPD cao nhất thế giới. Điều này cho thấy COPD là vấn đề sức khỏe cộng đồng rất đáng quan tâm tại nước ta.
COPD là bệnh phổi mạn tính, khiến luồng không khí lưu thông qua phổi bị cản trở, làm người bệnh khó thở, nhất là khi vận động. Các triệu chứng thường gặp là ho kéo dài, khạc đàm và khó thở tăng dần.
Nhiều người vẫn nghĩ COPD là bệnh của người hút thuốc lá. Thật ra, hút thuốc là yếu tố nguy cơ quan trọng, nhưng không phải là duy nhất. Người thường xuyên hít khói thuốc lá thụ động, khói bếp than, củi, bụi và hóa chất trong môi trường làm việc hoặc không khí ô nhiễm cũng có thể mắc bệnh.
Ngoài ra, sức khỏe hô hấp ở tuổi trưởng thành còn chịu ảnh hưởng từ quá trình phát triển phổi khi còn nhỏ. Những người sinh non, từng mắc bệnh hô hấp nặng khi còn nhỏ hoặc có phổi phát triển không tối ưu có thể có nguy cơ mắc COPD cao hơn về sau.
Khi có dấu hiệu nghi ngờ COPD, nhất là ở người từng hút hay đang hút thuốc hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói, bụi, bác sĩ có thể chỉ định đo hô hấp ký.
Nếu chỉ dựa vào triệu chứng ho, khó thở hoặc hình ảnh X-quang phổi thì chưa đủ để kết luận có mắc COPD hay không. Người trẻ tuổi cũng nên đi khám nếu ho, khạc đàm hoặc hụt hơi khi vận động kéo dài và có các yếu tố nguy cơ kể trên.
Chú ý những thay đổi ở đường hô hấp
Bác sĩ Hương khuyến cáo, với người còn hút thuốc, bỏ thuốc sớm có thể làm chậm đáng kể tốc độ suy giảm chức năng phổi. COPD chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng điều trị phù hợp vẫn giúp bớt khó thở, duy trì khả năng vận động và sinh hoạt.
Người bệnh cũng cần tránh tiếp xúc với khói, bụi, dùng thuốc hít đúng kỹ thuật, vận động phù hợp, phục hồi chức năng hô hấp khi có chỉ định và tiêm chủng theo khuyến cáo.
Nếu trước đây có thể đi bộ một quãng đường mà không thấy mệt, còn nay phải dừng lại nhiều lần để thở. Nếu ho, khạc đàm kéo dài mà chưa rõ nguyên nhân, hãy đi khám tại các cơ sở y tế để được kiểm tra.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận