14/04/2026 14:53 GMT+7

Hikikomori từ Nhật Bản lan ra toàn cầu

Từng được xem là một hiện tượng đặc thù của Nhật Bản, 'hikikomori' - tình trạng tự cô lập xã hội kéo dài, đang ngày càng được ghi nhận ở nhiều quốc gia trên thế giới.

hikikomori - Ảnh 1.

Một thanh niên Nhật Bản sống theo kiểu hikikomori - Ảnh: WIKIPEDIA

'Hikikomori' lần đầu được chú ý vào thập niên 1990 nhờ nhà tâm lý học Nhật Bản Tamaki Saitō.

Ông Saitō đã mô tả hikikomori như một dạng "thiếu niên kéo dài vô hạn" - phản ứng cực đoan trước áp lực học tập, công việc và kỳ vọng xã hội cũng như nỗ lực từ chối trách nhiệm nặng nề của tuổi trưởng thành.

Ban đầu, ông ước tính có khoảng một triệu người Nhật sống trong tình trạng này. Tuy nhiên khảo sát năm 2023 cho thấy con số đã tăng lên khoảng 1,46 triệu người, tương đương 2% dân số, và không còn giới hạn ở nam giới trẻ tuổi mà lan sang phụ nữ và người lớn tuổi.

Nguyên nhân của hikikomori được đánh giá là phức tạp, không chỉ gói gọn trong các vấn đề tâm lý hay bệnh lý.

Đây là kết quả của sự giao thoa giữa những yếu tố cá nhân và áp lực xã hội, chẳng hạn môi trường giáo dục cạnh tranh, văn hóa làm việc căng thẳng, kỳ vọng gia đình cao và chuẩn mực xã hội khắt khe. Dù vậy, hikikomori không phải là một chẩn đoán y khoa chính thức.

Điều đáng chú ý là ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy hiện tượng này không còn là của riêng Nhật Bản.

Một nghiên cứu quốc tế đã ghi nhận các trường hợp tương tự tại nhiều quốc gia, từ châu Á đến phương Tây, với đặc điểm gần như giống nhau và tập trung nhiều ở khu vực đô thị.

Các phân tích gần đây tiếp tục khẳng định hikikomori đang trở thành một vấn đề toàn cầu, theo trang IFLScience ngày 13-4.

Đại dịch COVID-19 được xem là yếu tố góp phần làm trầm trọng thêm xu hướng này. Một nghiên cứu tại Ý cho thấy số lượng thanh thiếu niên không giao tiếp với bạn bè đã tăng gấp đôi sau thời gian phong tỏa.

Sự "cô độc mãn tính" này có nhiều điểm tương đồng với hikikomori, cho thấy đây không chỉ là giai đoạn tạm thời của thanh thiếu niên mà có thể trở thành lối sống lâu dài.

Trong bối cảnh làm việc từ xa, giải trí tại nhà và chi phí sinh hoạt tăng cao, các điều kiện thúc đẩy sự cô lập ngày càng phổ biến.

Các chuyên gia cho rằng chưa có giải pháp cụ thể cho vấn đề này. Cần các nghiên cứu sâu rộng và dài hạn để có được các giải pháp cho hikikomori.

Hikikomori là gì?

Thuật ngữ này bắt nguồn từ tiếng Nhật, mang nghĩa "rút lui" và "ở ẩn", dùng để chỉ những người tự tách mình khỏi xã hội ít nhất 6 tháng, thường là sống khép kín trong phòng riêng suốt nhiều năm.

Người mắc hikikomori thường có biểu hiện lo âu xã hội, ngại ra ngoài và đảo lộn nhịp sinh học như thức đêm và ngủ ngày.

Phần lớn thời gian của họ gắn liền với các thiết bị điện tử như điện thoại, máy tính, trò chơi trực tuyến hoặc truyền hình. Các hoạt động cơ bản như vệ sinh cá nhân hay dọn dẹp nhà cửa cũng có thể bị bỏ bê.

Cuộc sống của họ dần thu hẹp lại trong trạng thái "tồn tại tối thiểu", tách biệt gần như hoàn toàn với thế giới bên ngoài.

Hikikomori: Hiện tượng tự cô lập xã hội từ Nhật Bản lan rộng toàn cầu - Ảnh 3.Hikikomori: Những người tách mình ra khỏi xã hội

15 tuổi, cuộc sống của Charlie bỗng dưng thu hẹp một cách không thể giải thích được. Anh là một trong hàng triệu hikikomori, thuật ngữ tiếng Nhật chỉ những người tách mình ra khỏi xã hội.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất