Người dùng Việt thường lưu nhiều dữ liệu riêng tư trên smartphone - Ảnh: ĐỨC THIỆN
Thế nhưng, thói quen bảo vệ dữ liệu của người dùng dường như vẫn chưa theo kịp tốc độ số hóa.
Khi smartphone trở thành "văn phòng di động"
Báo cáo khảo sát mới nhất của hãng bảo mật Kaspersky thực hiện tại 18 quốc gia thuộc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APAC) vừa công bố cho thấy một sự dịch chuyển mang tính bước ngoặt: chiếc máy tính bàn hay laptop quen thuộc đã chính thức lùi về phía sau.
Tại khu vực APAC, 72% người tham gia khẳng định smartphone là phương tiện chính để kết nối mạng internet. Con số này tại Việt Nam đạt mức tương đương với 71%. Tuy nhiên, câu chuyện không đơn thuần là thời lượng lướt web hay mạng xã hội gia tăng. Đi cùng với vai trò "vật bất ly thân", chiếc điện thoại đang phải gánh vác khối lượng dữ liệu nhạy cảm khổng lồ.
Theo khảo sát, bên cạnh 65% người dùng Việt lưu giữ hình ảnh, video cá nhân và 59% lưu số điện thoại liên hệ, có tới 57% người được hỏi cho biết họ lưu các loại giấy tờ tùy thân như căn cước công dân (CCCD), hộ chiếu và thông tin bảo hiểm ngay trên thiết bị. Tỷ lệ này cao vượt trội so với mức trung bình 49% của toàn khu vực.
Chưa dừng lại ở đó, điện thoại còn trở thành “văn phòng di động” và trung tâm điều hành tài chính cá nhân. Hơn một nửa số người dùng Việt Nam (52%) lưu trữ email và tin nhắn công việc; 30% lưu lịch trình làm việc; 40% lưu mật khẩu đăng nhập (vượt mức bình quân khu vực là 34%) và 36% trực tiếp lưu thông tin tài khoản ngân hàng. Thậm chí, xu hướng công nghệ mới cũng thể hiện rõ nét khi có 20% người dùng Việt lưu lại toàn bộ lịch sử trò chuyện cùng các trợ lý trí tuệ nhân tạo (AI) trên máy.
Nhận định về xu thế này, ông Ngô Tấn Vũ Khanh, Giám đốc Quốc gia Kaspersky tại Việt Nam cho rằng: "Điện thoại thông minh giờ đây không còn đơn thuần là thiết bị liên lạc mà đã trở thành một 'két sắt số', nơi quản lý mọi tài sản số từ tài chính, công việc đến bí mật đời tư. Thế nhưng, tâm lý người dùng phần lớn vẫn chỉ dừng lại ở thói quen lưu trữ mà chưa chủ động phòng thủ".
“Kho báu” mở toang trước 8,5 triệu mối đe dọa
Nghịch lý lớn nhất hiện nay nằm ở chỗ: trong khi máy tính bàn hay laptop thường được người dùng cẩn trọng trang bị tường lửa, phần mềm quét virus bản quyền, thì chiếc điện thoại – nơi chứa mật độ thông tin mật cao nhất, lại thường bị "bỏ ngỏ" phòng tuyến.
Số liệu thống kê trong năm 2025 gióng lên hồi chuông cảnh báo: chỉ riêng tại Việt Nam, hệ thống bảo mật đã phát hiện và ngăn chặn gần 8,5 triệu mối đe dọa an ninh mạng phát tán qua môi trường web, đưa nước ta trở thành điểm nóng đứng đầu Đông Nam Á về số lượng các cuộc tấn công qua web.
Một bức ảnh chụp hai mặt CCCD nằm hớ hênh trong cuộn thư viện ảnh, một tập tin ghi chú chứa sẵn mật khẩu ngân hàng, hay việc tùy tiện click vào một đường link khuyến mãi lạ gửi qua tin nhắn rác... đều có thể trở thành “chiếc chìa khóa” dâng thẳng tài khoản cá nhân cho tội phạm công nghệ cao.
Ông Anton Kivva, chuyên gia an ninh mạng Kaspersky, nhấn mạnh: "Câu hỏi sống còn hiện nay không còn là 'chúng ta lưu những gì trên máy?', mà là 'chúng ta bảo vệ chúng như thế nào?'. Nếu một ngày chiếc điện thoại bị đánh cắp hoặc nhiễm mã độc gián điệp, bạn sẽ đối mặt với rủi ro mất trắng ra sao?"
Ba nguyên tắc “vàng” để giữ an toàn cho chiếc “két sắt số”
Để tránh tình trạng “mất bò mới lo làm chuồng”, các chuyên gia bảo mật khuyến cáo người dùng cần lập tức thay đổi tư duy và thực hành nghiêm túc 3 nguyên tắc phòng hộ cơ bản:
- Không bỏ hết trứng vào một giỏ: Smartphone tuyệt đối không nên là nơi lưu trữ độc bản cho các dữ liệu quan trọng. Cần duy trì thói quen sao lưu định kỳ lên đám mây hoặc ổ cứng ngoài.
Riêng với các thông tin nhạy cảm cao như căn cước, hộ chiếu, mật khẩu, hãy tận dụng các kho bảo mật mã hóa chuyên dụng (Secret Vault) thay vì để tràn lan trong album ảnh chụp. Đồng thời, ưu tiên sử dụng ứng dụng chuyên trách như VNeID thay cho việc chụp ảnh thẻ CCCD lưu trên máy.
- Thiết lập "lá chắn" đa lớp theo thời gian thực: Cài đặt các giải pháp bảo mật di động có tính năng quét ứng dụng trước khi tải, ứng dụng AI để nhận diện và chặn đứng các liên kết lừa đảo (phishing) hay mã độc ăn cắp tài khoản ngân hàng ngay trong tích tắc.
- Luôn sẵn sàng kịch bản "nếu chẳng may...": Chủ động kích hoạt tính năng định vị và tìm kiếm thiết bị (Find My Device trên Android/iOS) để có thể khóa máy hoặc xóa sạch dữ liệu từ xa ngay khi điện thoại bị thất lạc. Cài đặt khóa màn hình tự động ngay khi tắt máy và luôn đề cao cảnh giác, không để điện thoại hớ hênh ở nơi công cộng.
Người dùng Việt lưu trữ rất nhiều dữ liệu nhạy cảm trên smartphone - Infographic: ĐỨC THIỆN - AI
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận