16/01/2026 10:57 GMT+7

Gỡ vướng thuế kê khai cho hộ kinh doanh

Giai đoạn đầu áp dụng thuế kê khai, cơ quan thuế không đặt nặng việc kiểm tra, xử phạt mà tập trung vào hướng dẫn, nhắc nhở và hỗ trợ kịp thời để hộ kinh doanh điều chỉnh ngay từ đầu.

Gỡ vướng thuế kê khai cho hộ kinh doanh - Ảnh 1.

Chị Nguyễn Thị Trang - kinh doanh quần áo online nêu vướng mắc với đại diện cơ quan thuế - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Doanh thu hộ kinh doanh kê khai theo thực tế trong năm 2026 sẽ không được sử dụng làm căn cứ để truy thu thuế khoán của các năm trước đây.

Đó là khẳng định của ông Mai Sơn, Phó cục trưởng Cục Thuế tại hội thảo "Thực hiện thuế kê khai, hộ kinh doanh cần lưu ý gì?" do báo Tuổi Trẻ phối hợp với Cục Thuế tổ chức vào chiều 15-1.

Bán cây bút, cuộn keo có phải xuất hóa đơn?

Đặt câu hỏi tại hội thảo, một hộ kinh doanh tại phường Bình Trưng (TP.HCM) cho biết có doanh thu trên 1 tỉ đồng nên xuất hóa đơn khởi tạo qua máy tính tiền. Tuy nhiên, đơn vị chủ yếu bán đơn hàng nhỏ, biên lợi nhuận thấp, có nhiều đơn hàng khách mua cây bút, cuộn keo chỉ 2.000 -15.000 đồng.

Việc xuất hóa đơn điện tử (HĐĐT) là bình thường, nhưng sử dụng HĐĐT liên kết vào phải chi phí hóa đơn và chữ ký số thêm khoảng 500 đồng/lần. "Chúng tôi bán mỗi đơn hàng lời rất ít nên mất 500 đồng cho chi phí phần mềm thì quá nhiều và hơi vô lý. Tôi xin hỏi cách nào để không tốn khoản này không?", vị này hỏi.

Một hộ kinh doanh thực phẩm nhà vườn xanh (phường Cầu Ông Lãnh, TP.HCM) cho biết thuộc nhóm phải áp dụng HĐĐT kết nối máy tính tiền. Khi bán hàng, cửa hàng có thu hộ phí vận chuyển qua ứng dụng giao nhận. Vậy HĐĐT xuất cho khách hàng thế nào là hợp lý và phí vận chuyển có được trừ khi tính doanh thu để tính thuế không?

thuế kê khai - Ảnh 2.

Hộ kinh doanh quay lại thao tác của bà Hà Thị Lan Anh - Chuyên viên chính Ban Công nghệ, Chuyển đổi số và tự động hóa (Cục Thuế) Hướng dẫn các chức năng trên Cổng trải nghiệm cho hộ kinh doanh - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Hộ kinh doanh Nguyễn Quốc Huy (TP.HCM) đặt câu hỏi là khi bán hàng trên Shopee và TikTok, hộ có phải xuất hóa đơn điện tử hay không? Một hộ kinh doanh khác cũng hỏi bán hàng trên sàn thương mại điện tử doanh thu trên 3 tỉ đồng xác định nghĩa vụ thuế ra sao?

Trả lời những vấn đề thắc mắc của các hộ kinh doanh, bà Phạm Thị Minh Hiền - Phó trưởng Ban Chính sách Cục Thuế - cho hay phí ship không phải doanh thu. Do vậy, cửa hàng chỉ ghi nhận đúng doanh thu, khoản phí ship này sẽ loại trừ khỏi doanh thu và trên hóa đơn chỉ thể hiện đúng doanh thu của cửa hàng.

Theo bà Hiền, căn cứ các quy định hiện hành, đối với cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 3 tỉ đồng/năm, thuế suất áp dụng là 17% trên thu nhập tính thuế. Trong năm, dù sàn thương mại điện tử đã thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay, hộ kinh doanh vẫn quyết toán lại nghĩa vụ thuế vào cuối năm.

Khi quyết toán, người nộp thuế rà soát tổng hợp toàn bộ các khoản chi phí phát sinh trong năm có liên quan trực tiếp đến hoạt động bán hàng trên sàn. Theo bà Hiền, nội dung chi tiết liên quan đến nghĩa vụ thuế của cá nhân kinh doanh trên sàn đang được đưa vào dự thảo nghị định. Khi nghị định được ban hành, ngành thuế sẽ tiếp tục phổ biến thông tin đến hộ và cá nhân kinh doanh.

Theo bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, trên các sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán. Nếu người bán ủy quyền và được sàn chấp nhận, sàn sẽ khấu trừ và kê khai thuế thay. "Việc khấu trừ thuế không đồng nghĩa với việc sàn xuất hóa đơn thay người bán. Nếu hai bên không có thỏa thuận rõ trong hợp đồng, người bán phải xuất hóa đơn", bà Cúc nói.

thuế kê khai - Ảnh 3.

Hộ kinh doanh trải nghiệm ứng dụng thuế kê khai - Ảnh: HỮU HẠNH

Ngành thuế phải giải thích rõ hơn, đồng hành sát hơn

Phát biểu tại hội thảo, ông Mai Sơn thừa nhận nhiều hộ lo rằng sẽ khó tránh khỏi việc kê khai sai, lo không nắm chắc quy định, lo nộp thuế chưa đúng, lo bị xử phạt vi phạm hành chính, hay liệu cơ quan thuế có dựa vào số liệu kê khai mới để quay lại truy thu và xử phạt những năm trước hay không?

Theo ông Sơn, đây đều là những lo lắng rất thật, rất đời thường. "Ngành thuế không coi những lo lắng ấy là sự ngần ngại thay đổi, mà coi đó là trách nhiệm của ngành thuế phải giải thích rõ hơn, làm tốt hơn và đồng hành sát hơn" - ông Mai Sơn nói và cho biết ngành thuế xác định rõ ngay từ khi triển khai là việc chuyển đổi sang thuế kê khai phải được thực hiện theo một lộ trình đồng hành, hỗ trợ xuyên suốt trước, trong và sau chuyển đổi mới thực sự bền vững.

Với tư cách đại diện ngành thuế, ông Mai Sơn nhấn mạnh những thông điệp, cam kết của ngành thuế để bà con và hộ kinh doanh yên tâm. Đó là tập trung vào hướng dẫn, nhắc nhở và hỗ trợ kịp thời thay vì kiểm tra xử phạt; ban hành và chuẩn hóa đầy đủ căn cứ, hướng dẫn; giảm áp lực khi thực hiện nghĩa vụ thuế theo phương thức mới. 

Theo đó, trong giai đoạn đầu, ngành thuế không đặt nặng việc kiểm tra, xử phạt mà tập trung vào hướng dẫn, nhắc nhở và hỗ trợ kịp thời để bà con điều chỉnh ngay từ đầu.

thuế kê khai - Ảnh 4.

Chị Nguyễn Trương Thiên Lý (phường Cầu Ông Lãnh) nêu tình huống - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Cũng theo ông Mai Sơn, doanh thu bà con kê khai theo thực tế trong năm 2026 sẽ không được sử dụng làm căn cứ để truy thu thuế khoán của các năm trước đây. 

Các quy định hiện hành về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hóa đơn đối với hộ kinh doanh cũng đã được xây dựng theo hướng đơn giản, dễ áp dụng và giảm nhẹ đáng kể so với trước đây, phù hợp với quy mô và điều kiện hoạt động của hộ kinh doanh.

"Bà con gặp vấn đề gì, thắc mắc điều gì cũng đều có kênh để được giải đáp nhanh chóng và đầy đủ. Ngành thuế muốn gửi tới hộ kinh doanh một thông điệp xuyên suốt, đó là việc chuyển sang thuế kê khai không phải là quá trình siết chặt quản lý, mà là quá trình đồng hành - hỗ trợ - cùng bà con từng bước đầu hình thành thói quen tuân thủ ổn định và bền vững", ông Mai Sơn khẳng định.

Từ những ý kiến ghi nhận tại hội thảo, theo ông Mai Sơn, ngành thuế sẽ rà soát đánh giá lại công tác triển khai và hỗ trợ hộ kinh doanh với mục tiêu khi bước vào kỳ kê khai không còn hộ nào gặp vướng mắc. "Đề nghị lãnh đạo thuế 34 tỉnh thành và 350 đơn vị thuế cơ sở cần tiếp tục lắng nghe, rà soát và hỗ trợ người dân, đặc biệt với các vướng mắc liên quan đến ứng dụng phần mềm", ông Mai Sơn yêu cầu.

thuế kê khai - Ảnh 5.

Hộ kinh doanh quay lại thao tác của bà Hà Thị Lan Anh - Chuyên viên chính Ban Công nghệ, Chuyển đổi số và tự động hóa (Cục Thuế) Hướng dẫn các chức năng trên Cổng trải nghiệm cho hộ kinh doanh - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Hệ thống thuế sẽ được nâng cấp theo hướng hỗ trợ thông minh và thân thiện hơn

Trong thời gian tới, hệ thống của cơ quan thuế sẽ được nâng cấp theo hướng hỗ trợ thông minh và thân thiện hơn: gợi ý thông tin tờ khai điền trước, nhắc hạn kê khai, cảnh báo sớm các sai sót từ đó giúp bà con kịp thời điều chỉnh, hạn chế lỗi kỹ thuật do chưa quen quy định và giảm rủi ro sai sót không đáng có.

Đồng thời, cơ quan thuế mong muốn tiếp tục nhận được sự phối hợp từ các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ, các ngân hàng thương mại để triển khai thêm nhiều hơn nữa các gói giải pháp hỗ trợ thiết thực nhằm tạo điều kiện cho bà con hộ kinh doanh tiếp cận với các ứng dụng chuyển đổi số phù hợp với mô hình hoạt động sản xuất kinh doanh.

Sẽ trả lời hết những thắc mắc của hộ kinh doanh vào ngày 19-1

Trả lời cho các băn khoăn của bà con về HĐĐT, về chi phí phần mềm, hóa đơn điện tử..., ông Mai Sơn cho biết ngành thuế sẽ tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa tuyên truyền hỗ trợ hộ kinh doanh.

"Với những câu hỏi của bà con, qua báo Tuổi Trẻ, chúng tôi tiếp nhận và xin hứa với bà con cô bác đến thứ hai (19-1) tới sẽ trả lời đầy đủ và đăng tải trên báo Tuổi Trẻ và website Cục Thuế" - ông Mai Sơn cam kết và lưu ý các đơn vị cung cấp phần mềm, như ngành thuế tính toán 50 đồng/hóa đơn khi triển khai gói phần mềm, khai thuế, nộp thuế.

"Có 37/126 nhà cung cấp miễn phí 1 - 3 năm đầu phần mềm bán hàng, chữ ký số. Do đó các cơ quan thuế ở các tỉnh, thành phố hướng dẫn bà con về các nội dung này để các hộ kinh doanh yên tâm thực hiện" - ông Mai Sơn nói và đề nghị các đơn vị cung cấp giải pháp đã cam kết miễn phí phần mềm cho hộ kinh doanh thì phải thực hiện, hỗ trợ thực chất.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Minh Khuê - Phó tổng giám đốc Công ty CP Sapo - cho biết đã công bố chương trình miễn phí trọn bộ giải pháp Sapo 6870 quản lý bán hàng - xuất HĐĐT - kê khai thuế ngay trên điện thoại, tặng 2.000 HĐĐT, 3 tháng chữ ký số cho 5 triệu hộ kinh doanh và được triển khai trên toàn quốc.

Cần sớm có cơ chế xử lý hàng tồn

Gỡ vướng thuế kê khai cho hộ kinh doanh - Ảnh 6.

Bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Cũng tại hội thảo, nhiều hộ kinh doanh bày tỏ mong muốn được tháo gỡ về xử lý hàng tồn kho. Trả lời vấn đề này, bà Nguyễn Thị Cúc cho biết, theo ghi nhận thực tế, thời gian qua có không ít tiểu thương nhập hàng qua đường tiểu ngạch.

Hàng hầu như không có hóa đơn đầu vào, mà chỉ kèm theo một số giấy tờ, tài liệu về giao dịch tiểu ngạch. Do vậy, việc kiểm tra phân loại rõ hàng tồn kho hợp pháp và hàng lậu là cần thiết nhằm xác định đúng chi phí được hạch toán.

Từ thực tiễn này, bà Cúc đề xuất cơ quan thuế nghiên cứu cơ chế cho phép hộ kinh doanh được tự kiểm kê hàng tồn kho, có xác nhận làm căn cứ, qua đó tạo cơ sở để hạch toán chi phí và thực hiện nghĩa vụ thuế.

"Đây là giải pháp tháo gỡ hỗ trợ bà con. Đã thương thì thương cho trót, để bà con yên tâm chuyển đổi và thực hiện thành công thuế kê khai" - bà Cúc đề xuất và cho rằng báo Tuổi Trẻ nên tổ chức hội thảo về giải pháp xử lý hàng tồn trong thời gian tới.

thuế kê khai - Ảnh 7.

Hộ kinh doanh được “cầm tay chỉ việc” tại hội thảo - Ảnh: QUANG ĐỊNH

"Cầm tay chỉ việc", giải quyết nhanh chóng cho hộ kinh doanh

Trước hàng loạt câu hỏi từ các tiểu thương, ngoài trả lời trực tiếp, cơ quan thuế cũng chủ động hướng dẫn và "cầm tay chỉ việc" ngay tại hội thảo.

Chẳng hạn, sau khi chị Nguyễn Thị Hiểu (hộ kinh doanh tạp hóa) nêu vướng mắc liên quan đến cách hiểu và thủ tục bổ sung địa điểm kinh doanh để đáp ứng yêu cầu kê khai thuế, đại diện cơ quan thuế đã chủ động trao đổi riêng, giải thích và hướng dẫn cụ thể, đồng thời cam kết hỗ trợ chị thực hiện các thao tác trên hệ thống. Phía cơ quan thuế khẳng định ngay cả trong trường hợp hộ kinh doanh không thể tự thao tác cũng sẽ được hỗ trợ xử lý nhằm bảo đảm quyền lợi, tăng hiệu quả.

Bà Hà Thị Lan Anh - chuyên viên chính Ban Công nghệ, Chuyển đổi số và Tự động hóa (Cục Thuế, Bộ Tài chính) - cũng trực tiếp mời tiểu thương lên sân khấu hướng dẫn sử dụng các chức năng trên Cổng trải nghiệm dành cho hộ kinh doanh. "Tiểu thương không cần quá lo lắng trong trường hợp đã nộp hồ sơ nhưng thông tin chưa chính xác, bởi các nội dung này hoàn toàn có thể điều chỉnh, bổ sung", bà Lan Anh nhấn mạnh.

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Thành, Phó trưởng Thuế TP.HCM, khẳng định trong quá trình cải cách quản lý thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh, mục tiêu thu ngân sách phải đi kèm việc tạo sự đồng thuận xã hội.

"Trong bối cảnh mô hình quản lý thuế mới đang được triển khai, lãnh đạo Thuế TP.HCM cam kết tiếp tục vận hành các cơ chế hỗ trợ. Đẩy mạnh cải cách để bảo đảm chính sách đi vào thực tiễn, phù hợp với điều kiện của hộ kinh doanh và nhận được sự đồng thuận rộng rãi từ xã hội", ông Thành nói.

Cung cấp giải pháp toàn diện cho hộ kinh doanh

Cũng tại hội thảo, ông Nguyễn Danh Hưng - Giám đốc phát triển giải pháp thanh toán khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ, Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) - cho biết VIB là một trong số ít ngân hàng cho phép mở tài khoản trực tuyến cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp chỉ trong vài phút, tặng tài khoản số đẹp có giá trị lên đến 10 triệu đồng.

Chương trình "Làm chủ kinh doanh thời đại số" cung cấp giải pháp toàn diện cho hộ kinh doanh, gần 10.000 tiểu thương đã đăng ký chỉ trong ngày đầu triển khai. Bên cạnh đó, tài khoản "Siêu lợi suất" mang lại lợi suất mỗi ngày từ 2,5% - 4,5%/năm, giúp tối ưu dòng tiền kinh doanh.

Mời bạn đọc tiếp tục đặt câu hỏi

Nhiều hộ kinh doanh đã trực tiếp đặt câu hỏi, nêu các tình huống thực tế liên quan đến hóa đơn điện tử, doanh thu tính thuế và bán hàng trên sàn thương mại điện tử... tại hội thảo "Thực hiện thuế kê khai, hộ kinh doanh cần lưu ý gì?" do báo Tuổi Trẻ phối hợp Cục Thuế (Bộ Tài chính) tổ chức chiều 15-1.

Tuy nhiên, những vướng mắc trên thực tế có thể còn nhiều. Tại hội thảo, ông Mai Sơn, Cục phó Cục Thuế đã cam kết "Với những câu hỏi của bà con, qua báo Tuổi Trẻ, chúng tôi tiếp nhận và xin hứa với bà con cô bác đến thứ hai (19-1) tới sẽ trả lời đầy đủ và đăng tải trên báo Tuổi Trẻ và website Cục Thuế".

Báo Tuổi Trẻ kính mời bạn đọc, hộ kinh doanh tiếp tục đặt câu hỏi liên quan đến việc thực hiện thuế kê khai dành cho hộ kinh doanh. Các câu hỏi xin gửi về kinhte@tuoitre.com.vn hoặc gửi trực tiếp qua phần bình luận dưới bài viết.

Tuổi Trẻ

Gỡ vướng thuế kê khai cho hộ kinh doanh - Ảnh 4.Hộ kinh doanh kê khai, tính thuế, sử dụng hóa đơn theo mức doanh thu

Tại hội thảo, bà Phạm Thị Minh Hiền - Phó trưởng Ban Chính sách, Cục Thuế - đã chia sẻ nhiều chính sách mới đáng chú ý liên quan đến hộ và cá nhân kinh doanh.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên