Trong khuôn khổ hội thảo "Giảm phát thải - Cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp" do VietinBank vừa tổ chức tại TP.HCM, các chuyên gia cho rằng chìa khóa của chuyển đổi xanh không chỉ nằm ở công nghệ hay nguồn lực. Điều quan trọng là bắt đầu từ dữ liệu minh bạch, quản trị bài bản và khả năng kết nối với các giải pháp tài chính bền vững.

Giảm phát thải - tiêu chuẩn mới của thị trường

ESG, kiểm kê khí nhà kính hay thị trường tín chỉ carbon không còn là những khái niệm xa lạ với cộng đồng doanh nghiệp. Hiện nhiều doanh nghiệp trăn trở nên bắt đầu từ đâu để đáp ứng yêu cầu của thị trường và duy trì lợi thế cạnh tranh.

Theo ông Nguyễn Đình Thái - Tổng giám đốc EGP Việt Nam, yêu cầu giảm phát thải ngày càng phổ biến từ cơ quan quản lý, khách hàng quốc tế và các tổ chức tài chính.

"Cam kết phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam cùng các quy định về kiểm kê khí nhà kính và lộ trình phát triển thị trường carbon đang tạo ra khuôn khổ mới để doanh nghiệp chuẩn bị cho giai đoạn phát triển tiếp theo", ông Thái nhấn mạnh.

Theo ông Trần Đăng Nhơn, chuyên gia Công ty TNHH An ninh Năng lượng, mỗi doanh nghiệp có đặc thù riêng về ngành nghề, công nghệ, quy mô và mục tiêu kinh doanh. Vì vậy không tồn tại một "công thức chung" cho quá trình giảm phát thải.

Lộ trình phù hợp cần được xây dựng từ chính hiện trạng và dữ liệu của doanh nghiệp, trong đó ưu tiên xử lý những nguồn phát thải trọng yếu để tạo hiệu quả rõ rệt ngay từ giai đoạn đầu.

Dữ liệu là ‘điểm nghẽn’ lớn nhất

Tại hội thảo, các chuyên gia đều cho rằng khó khăn lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ mà ở dữ liệu. Nhiều doanh nghiệp chưa có bức tranh đầy đủ về lượng phát thải, chưa xác định được nguồn phát thải trọng yếu và chưa xây dựng được quy trình quản trị dữ liệu thống nhất.

Theo ông Phạm Gia Huy, chuyên gia Zeroboard, việc quản lý dữ liệu bằng bảng tính có thể phù hợp ở giai đoạn đầu nhưng sẽ nhanh chóng bộc lộ hạn chế khi doanh nghiệp mở rộng quy mô, như sai sót khi nhập liệu, khó kiểm soát thay đổi, phụ thuộc vào từng cá nhân và thiếu khả năng truy xuất.

Vì vậy, số hóa hoạt động đo lường phát thải theo mô hình MRV (Measure - Report - Verify) được xem là xu hướng tất yếu.

"Việc số hóa quy trình thu thập, tính toán và báo cáo không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn tạo ra hệ thống dữ liệu minh bạch, có thể kiểm chứng và sẵn sàng phục vụ khách hàng, nhà đầu tư cũng như cơ quan quản lý", ông Huy chia sẻ.

Kiểm kê khí nhà kính là bước khởi đầu

Bà Đàm Thị Bích Ngọc, Phó trưởng Ban Quản lý dự án Carbon (INTRACO), cho biết nhiều doanh nghiệp vẫn có tâm lý chờ đến khi quy định trở thành bắt buộc mới triển khai. Tuy nhiên, cách tiếp cận này sẽ khiến doanh nghiệp chịu áp lực lớn về thời gian và nguồn lực.

Theo bà, một lộ trình hiệu quả cần bắt đầu từ kiểm kê khí nhà kính để xây dựng đường cơ sở phát thải. Khi xác định rõ phát thải đến từ đâu, doanh nghiệp mới có thể ưu tiên các giải pháp như tối ưu sử dụng năng lượng, cải tiến quy trình sản xuất, chuyển đổi nhiên liệu hay tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo.

"Doanh nghiệp không nên đặt mục tiêu quá lớn ngay từ đầu mà cần triển khai theo từng giai đoạn, liên tục cập nhật dữ liệu và hoàn thiện hệ thống quản trị", bà Ngọc khuyến nghị.

Dữ liệu tốt mở ra cơ hội từ tín chỉ carbon và vốn xanh

Theo bà Trần Thị Thùy Dương - Trưởng phòng Phát triển tín chỉ carbon của Aquila, Việt Nam còn nhiều dư địa phát triển thị trường tín chỉ carbon. Khi cơ chế thị trường hoàn thiện, những doanh nghiệp chuẩn bị tốt về dữ liệu và lộ trình giảm phát thải sẽ có nhiều lợi thế hơn khi tham gia các dự án tín chỉ carbon.

Các chuyên gia cũng cho rằng dữ liệu ESG ngày càng trở thành cơ sở quan trọng để các tổ chức tài chính đánh giá doanh nghiệp khi cấp vốn. Dữ liệu phát thải đang trở thành "tài sản" giúp doanh nghiệp tiếp cận các sản phẩm tài chính xanh.

Trong khuôn khổ sự kiện, VietinBank giới thiệu sản phẩm Cho vay liên kết bền vững (Sustainability-Linked Loan - SLL).

Khác với khoản vay truyền thống, SLL gắn lãi suất ưu đãi với việc doanh nghiệp hoàn thành các mục tiêu phát triển bền vững đã cam kết, như giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng hoặc các chỉ tiêu ESG phù hợp với đặc thù hoạt động.

Theo VietinBank, mô hình này không chỉ tạo động lực để doanh nghiệp đầu tư cho chuyển đổi xanh mà còn mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn phục vụ tăng trưởng bền vững.

Khép lại hội thảo, các chuyên gia thống nhất rằng chuyển đổi xanh là một phần trong chiến lược phát triển doanh nghiệp. Trong đó, dữ liệu ESG đang dần trở thành lợi thế cạnh tranh, giúp doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, tiếp cận thị trường tín chỉ carbon và khai thác hiệu quả các nguồn vốn xanh.

Minh bạch dữ liệu phát thải, mở cơ hội tiếp cận vốn xanh

Minh bạch dữ liệu ESG và xu hướng tài chính xanh đang đặt ra những đòi hỏi mới với doanh nghiệp. Đây là nội dung được các chuyên gia chia sẻ tại hội thảo do VietinBank phối hợp các đối tác tổ chức tại Hà Nội.