Theo tờ New York Times, giá xăng trung bình tại Mỹ đã chạm mức 3,41 USD/gallon vào ngày 7-3, chỉ một ngày sau khi giá dầu thô tăng mạnh lên mức cao nhất kể từ năm 2023, do ảnh hưởng lan rộng từ các cuộc tấn công của Mỹ - Israel nhằm vào Iran.

Theo dữ liệu từ câu lạc bộ ô tô AAA, giá xăng đã tăng 14% trong tuần qua và mức ghi nhận ngày 7-3 là cao nhất kể từ năm 2024.

Chi phí năng lượng tăng đột ngột, từ nhiên liệu máy bay đến dầu diesel cho xe tải và máy kéo, chủ yếu do sự gián đoạn nguồn cung dầu thô từ khu vực vịnh Ba Tư.

Các tàu chở dầu thường vận chuyển dầu ra khỏi khu vực này hiện đang ngừng hoạt động, khiến thế giới mất đi khoảng một phần năm nguồn cung dầu.

Hệ quả là giá dầu toàn cầu tăng mạnh. Tính đến ngày 6-3, giá dầu thô chuẩn của Mỹ đã tăng hơn 35% trong tuần, chốt ở mức 90,90 USD/thùng, phần lớn mức tăng diễn ra riêng trong ngày 6-3.

Theo dữ liệu của AAA, trong lần gần nhất dầu thô giao dịch quanh mức này, giá xăng tại Mỹ đã vượt 3,8 USD/gallon.

Bên cạnh đó giá xăng giữa các bang tại Mỹ chênh lệch đáng kể do thuế và chi phí phân phối. Ngày 7-3, California ở mức 5,08 USD/gallon, trong khi Kansas chỉ khoảng 2,9 USD.

Giá xăng có thể hạ nhiệt khi các tuyến vận chuyển dầu được khôi phục, nhưng tác động kinh tế có thể kéo dài hơn.

"Ngay cả khi đây chỉ là đợt tăng ngắn hạn và giá quay về mức cũ sau 2-3 tháng, ngân sách của người dân vẫn bị siết chặt và nền kinh tế đã chịu ảnh hưởng đáng kể", nhà kinh tế Wayne Winegarden tại Viện Nghiên cứu Thái Bình Dương nhận định.

Trong cuộc phỏng vấn với Hãng tin Reuters ngày 5-3, Tổng thống Trump cho biết hoạt động quân sự tại Iran là ưu tiên hàng đầu và ông sẵn sàng chấp nhận việc giá cả tăng.

"Giá sẽ giảm rất nhanh khi mọi chuyện kết thúc. Nếu có tăng thì cứ để nó tăng, vì điều này quan trọng hơn nhiều so với việc giá xăng tăng một chút", ông nói.

Các chuyên gia cho rằng tổng thống Mỹ có rất ít khả năng kiểm soát trực tiếp giá dầu. Tuy vậy Mỹ sở hữu kho dự trữ dầu mỏ chiến lược với sức chứa khoảng 714 triệu thùng để sử dụng khi nguồn cung bị gián đoạn.

Năm 2022, khi giá xăng tăng mạnh sau khi Nga tấn công Ukraine, Tổng thống Biden đã giải phóng hàng triệu thùng dầu từ kho dự trữ để góp phần bình ổn thị trường.

Theo các chuyên gia, tác động của biện pháp này thường chỉ mang tính tạm thời vì kho dầu dự trữ này không được thiết kế để điều tiết thị trường mà chỉ nhằm đảm bảo nguồn cung cho các tình huống khẩn cấp.

"Nếu mục đích của nó là điều tiết xu hướng thị trường, thì quy mô của nó hoàn toàn không đủ để làm điều đó", ông Winegarden khẳng định.

Giá dầu tăng kỷ lục vì chiến sự Iran, nguy cơ vượt 100 USD/thùng

Giá dầu thế giới tăng mạnh trong tuần qua, khi xung đột tại Iran làm gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung năng lượng toàn cầu và khiến hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz gần như tê liệt.